Hãng tin Reuters (Mỹ) dẫn tuyên bố từ Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 18-5 cho biết một máy bay trinh thám của Mỹ đang hoạt động ở biển Đông vừa bị hai máy bay chiến đấu của Trung Quốc quấy rối một cách không an toàn.
Sự việc xảy ra ngày 17-5, trên vùng không phận quốc tế ở biển Đông, “trong lúc máy bay trinh thám EP-3 Aries của hải quân Mỹ đang thực hiện tuần tra thường kỳ”, theo người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ Jamie Davis.
Một trong hai máy bay chiến đấu Trung Quốc tiến sát máy bay trinh thám Mỹ ở khoảng cách chỉ 30 m trong khi vẫn bay với tốc độ cao.
Ông Jamie Davis cho biết Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ phản đối Trung Quốc qua các kênh quân sự và ngoại giao. Reuters đã liên lạc với Đại sứ quán Trung Quốc ở Mỹ nhưng không nhận được bình luận.
Máy bay trinh thám EP-3 Aries của hải quân Mỹ. (Ảnh: US NAVY)
Năm 2014 cũng xảy ra một sự việc tương tự, một máy bay chiến đấu Trung Quốc đã diễn trò nhào lộn quanh một máy bay trinh thám Mỹ trên biển Đông.
Năm 2015, Mỹ và Trung Quốc đã ký thỏa thuận lập một đường dây nóng quân sự và thống nhất các quy định ứng xử để quản lý các vụ chạm trán trên không.
Tháng 4-2001 đã từng xảy ra va chạm nghiêm trọng giữa một máy bay trinh thám Mỹ và một máy bay chiến đấu Trung Quốc dẫn tới phi công máy bay Trung Quốc thiệt mạng, còn máy bay Mỹ phải hạ cánh khẩn cấp xuống một căn cứ quân sự đảo Hải Nam (Trung Quốc).
24 thành viên phi hành đoàn máy bay trinh thám Mỹ bị giam giữ 11 ngày và chỉ được thả sau khi Mỹ chịu xin lỗi về sự cố. Sự việc đã khiến quan hệ Mỹ-Trung xấu đi nghiêm trọng.
Quan hệ của Mỹ-Trung Quốc xung quanh vấn đề biển Đông và khu vực đang rất căng thẳng. Mỹ cáo buộc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông, trong khi đó Trung Quốc lại chỉ trích Mỹ tăng tuần tra biển Đông và tăng tập trận ở châu Á.
Một tuần trước máy bay chiến đấu và tàu chiến Trung Quốc cũng đã truy đuổi tàu chiến Mỹ tuần tra gần khu vực đá Chữ Thập (quần đảo Trường Sa).
Tháng 4, Bộ Quốc phòng Mỹ kêu gọi Trung Quốc tái xác nhận Trung Quốc không có kế hoạch triển khai máy bay quân sự ra quần đảo Trường Sa, sau khi Trung Quốc đưa một máy bay quân sự đã đá Chữ Thập sơ tán công nhân bị bệnh về đất liền. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã từng hứa sẽ không quân sự hóa biển Đông trong chuyến thăm Mỹ năm 2015.
