Ông Huỳnh Hồng Thanh, Giám đốc Ban quản lý dự án 1, Phó Trưởng Ban quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR), xác nhận có tình trạng gối cao su trên dầm cầu của tuyến metro số 1 bị lệch khỏi vị trí. Đây cũng là sự cố thứ hai liên quan đến gối cao su của metro số 1.
Đoàn khảo sát của MAUR kiểm tra sự cố rớt gối cao su thuộc metro số 1.
Ảnh: ĐÀO TRANG
Gối cao su bị lệch, rơi khỏi vị trí
Theo ông Thanh, ngay sau khi phát hiện sự cố gối cao su bị lệch, tổ rà soát (thuộc MAUR) đã yêu cầu tổng thầu EPC khắc phục ngay, đồng thời phải tiếp tục giải trình về sự cố này.
MAUR cũng yêu cầu tổng thầu EPC tiến hành rà soát lại toàn bộ gối cao su của metro số 1. Sau đó lắp đặt camera tại vị trí này để tìm hiểu nguyên nhân.
Trước đó, ngày 30-10-2020, dự án metro số 1 cũng xảy ra tình trạng gối cao su tại vị trí trụ P14-10 thuộc phân đoạn cầu cạn VD14 bị mất ổn định, rơi khỏi đá kê gối mà không rõ nguyên nhân.
Sau đó, MAUR yêu cầu tổng thầu EPC trình hồ sơ, báo cáo nguyên nhân sự cố. Điều đáng nói là đến nay tổng thầu EPC vẫn im lặng, thậm chí chưa báo cáo nguyên nhân, không trình nộp đúng thời hạn các hồ sơ. MAUR nhận thấy tổng thầu EPC chỉ đưa ra các giải thích, nhận định ban đầu rất sơ sài, không thuyết phục nhằm mục đích chuyển hướng sự việc, kéo dài thời gian, chối bỏ trách nhiệm tổng thầu của mình.
Ông Thanh cho biết MAUR cũng đã có văn bản gửi liên danh nhà thầu SCC (đơn vị thi công gói thầu số 2, trong đó có hạng mục gối cao su). MAUR nêu đơn vị có cơ sở nghi ngờ chất lượng thực tế của tất cả gối cao su được lắp tại công trình. Liên danh SCC phải cung cấp kết quả thí nghiệm để chứng minh tất cả vật liệu dùng cho gối cao su đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của dự án.
| Đề nghị thành lập đội điều tra tổng hợp Tư vấn NJPT đã có văn bản gửi Tập đoàn Sumitomo (tập đoàn quản lý tổng thầu EPC) nêu rõ sự lưu tâm đặc biệt về sự cố rơi gối cao su ở trụ cầu cạn số P14-10 của metro số 1. Theo đó, NJPT đề nghị Tập đoàn Sumitomo xem xét và có động thái triển khai đội điều tra độc lập từ tập đoàn và lập tức biệt phái đội này đến TP.HCM. Đội điều tra này sẽ chủ trì việc tìm hiểu sự cố, đưa ra biện pháp khắc phục và thảo luận về các khoản bồi thường với chủ đầu tư cũng như các nhà thầu giao diện khác của dự án metro số 1. |
Lo ngại sự cố ảnh hưởng tới tiến độ
Trong văn bản gửi tổng thầu EPC, ông Huỳnh Hồng Thanh cho rằng sự cố trên hoàn toàn thuộc trách nhiệm của liên danh SCC. Việc này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ, chất lượng, tuổi thọ của dự án, cũng như sự an toàn trong giai đoạn vận hành khai thác tuyến. Ngoài ra, sự cố sẽ phát sinh các chi phí như tư vấn giám sát, quản lý dự án và các chi phí khác.
Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, chuyên gia quy hoạch đô thị, cho rằng metro số 1 là dự án lớn nên mọi sự cố cần được chú ý giải quyết dứt điểm. Tuy nhiên, trước khi đánh giá thì cần xem xét sự cố nằm ở đâu và cần so sánh với thiết kế, bản vẽ, hợp đồng giữa các đơn vị liên quan. Theo đó, đơn vị nào làm sai thì đơn vị đó phải chịu trách nhiệm.
Ông Sơn cũng cho rằng chủ đầu tư cần rà soát lại toàn bộ dự án ngay từ bây giờ nhằm truy ra các sự cố. Mục đích là đảm bảo an toàn khi đưa vào vận hành, khai thác toàn tuyến.
Tương tự, ông Hà Ngọc Trường, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cầu đường cảng TP.HCM, nhận định đến nay sự cố liên quan đến gối cao su của metro số 1 đã tiếp diễn. Có thể nói sự cố trên có nhiều nguyên nhân, như quá trình lắp gối bị lệch hoặc có thể là chất lượng chưa tốt.
Theo đó, các đơn vị liên quan cần phải kiểm tra, đánh giá kỹ để tìm ra nguyên nhân. Đặc biệt, không chỉ nhà thầu kiểm tra mà cần có sự tham gia của các chuyên gia am hiểu vấn đề này.•
| Gối cao su có vai trò gì? Một chuyên gia về cầu đường lý giải: Bê tông cũng như mọi vật liệu khác khi nóng thì nở ra, lạnh thì co lại. Với các dầm bê tông dài cỡ 35 m của metro số 1 thì mỗi ngày dầm này sẽ nở ra và co lại chừng 15 mm. Các dầm bê tông sẽ nóng lên đến gần 80 độ C nhưng về đêm lại nguội đi đến 25 độ C (theo nhiệt độ thời tiết TP.HCM). Để hấp thụ rung động khi có phương tiện chạy bên trên, người ta dùng gối cao su ở bên dưới dầm cầu và gối cao su này phải có khả năng biến dạng theo sự co giãn của dầm cầu. Khi dầm cầu giãn ra, gối cao su từ chỗ có tiết diện hình chữ nhật sẽ trở thành hình hộp có tiết diện hình bình hành. Nếu dầm cầu được gác lên các gối cao su sao cho có sự tiếp xúc bề mặt tốt, đảm bảo có lực đè lớn lên toàn bề mặt gối thì gối sẽ khó trượt. Tuy nhiên, vì các vấn đề khi thi công tại công trường cũng như chế tạo tại nhà máy hoặc biến dạng co ngót theo thời gian của bê tông mà một số vị trí gối sẽ có sự tiếp xúc bề mặt không tốt giữa dầm cầu và gối. Khi đó, gối cao su sẽ có nguy cơ trượt dần theo biến dạng co giãn hằng ngày của dầm cầu do không đủ lực ma sát với bề mặt bê tông bên dưới. Với các công trình đang khai thác, việc kiểm tra tình trạng các gối cầu là một trong những hạng mục quan trọng. Nếu phát hiện sự dịch chuyển thì sẽ phải điều chỉnh lại gối cầu, thậm chí cố định gối ấy khi thấy nguy cơ tái dịch chuyển cao. Nếu phát hiện có sự tiếp xúc không tốt giữa dầm và gối (đặc biệt là những đoạn cầu cong, hay đi lên xuống dốc) thì phải chèn thêm vật liệu (vữa, thép chêm...) để đảm bảo sự tiếp xúc toàn diện và sao cho dầm sẽ truyền lực lên gối một cách hoàn hảo. Đối với sự việc lệch gối cao su của metro số 1, nguyên nhân chính vẫn là do sự co giãn dưới tác dụng của nhiệt độ chứ không phải là do tải trọng động. Vì tuyến metro số 1 có thời gian thi công kéo dài, nhiều gối cầu đã được lắp đặt trên bốn năm. Thời gian này đủ dài để những gối “có vấn đề” dịch chuyển. Do đó, các đơn vị liên quan cần rà soát lại toàn bộ gối cầu và có giải pháp cho các vị trí có nguy cơ trượt. Trong quá trình thi công tiếp theo và khai thác sau này cần tăng cường kiểm tra định kỳ để tránh sự cố như vừa qua. |
