Tờ South China Morning Post ngày 29-4 dẫn lời Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte hôm 28-4 tuyên bố sẽ không rút các tàu hải quân và tuần duyên đang tuần tra trên Biển Đông, khẳng định không mặc cả với Trung Quốc về vấn đề mà ông gọi là “chủ quyền của Philippines”.
Tuyên bố của ông Duterte được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng tại Biển Đông leo thang khi Bắc Kinh từ chối rút tàu ra khỏi nhiều khu vực ở Biển Đông, cũng như Philippines tăng cường tuần tra hàng hải tại khu vực.
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Ảnh: RAPPLER
Ông Duterte hôm 28-4 cho biết tuy Philippines biết ơn Trung Quốc về nhiều thứ, bao gồm việc cung cấp miễn phí vaccine ngừa COVID-19, song các yêu sách của Manila về điều ông gọi là chủ quyền biển của Philippines là "không thể mặc cả".
“Tôi sẽ nói với Trung Quốc, chúng tôi không muốn rắc rối, chúng tôi không muốn chiến tranh. Nhưng nếu quý vị bảo chúng tôi rời đi, thì không” – ông Duterte nói.
“Có những thứ thực sự không phải là chủ thể để thỏa hiệp, chẳng hạn việc chúng tôi rút lui. Thật khó. Tôi hy vọng họ hiểu, nhưng tôi cũng phải bảo vệ lợi ích của đất nước mình” – ông Duterte nói thêm.
Theo South China Morning Post, ông Duterte đang chịu áp lực ngày càng tăng từ trong nước về việc đưa ra một đường lối cứng rắn hơn với Trung Quốc. Tuy nhiên, ông Duterte đến nay được cho là vẫn miễn cưỡng trong việc đối đầu Bắc Kinh trong vấn đề Biển Đông, khi vị tổng thống muốn thúc đẩy mối quan hệ chặt chẽ hơn với Trung Quốc.
Phát biểu của ông Duterte được đưa ra sau khi Bộ Quốc phòng Philippines ngày 28-4 tuyên bố “Trung Quốc không có quyền nói Manila nên và không nên làm gì trên Biển Đông”.
Phát biểu trong cuộc họp báo hôm 28-4, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana tuyên bố: "Trung Quốc không có thẩm quyền hoặc cơ sở pháp lý để ngăn cản chúng tôi tiến hành các cuộc diễn tập trên Biển Đông".
"Chính Trung Quốc mới là những người đang lấn chiếm. Họ nên chấm dứt việc đó và rời đi" - ông Lorenzana nhấn mạnh, nói thêm rằng các yêu sách hàng hải của Trung Quốc trên Biển Đông là không có cơ sở và Philippines có quyền tiến hành diễn tập trong các vùng biển Manila cho là của mình.
Lực lượng tuần duyên Philippines đang tiến hành các cuộc diễn tập gần đảo Thị Tứ (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam, đang bị Philippines chiếm đóng trái phép) và bãi cạn Scarborough, cũng như các đảo Batanes ở phía bắc và các phần phía nam và phía đông của nước này, South China Morning Post đưa tin.
Trước đó, phản ứng trước các động thái của Philippines, Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 26-4 cho biết Manila nên “dừng các hành động làm phức tạp tình hình và leo thang tranh chấp”.
Yêu sách về quyền lịch sử của Trung Quốc tại Biển Đông, hay còn gọi là “đường lưỡi bò”, đã bị Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague (Hà Lan) bác bỏ vào năm 2016.
Trong tuyên bố, Tòa cho biết "đường chín đoạn" của Trung Quốc là không có cơ sở pháp lý, đồng thời Trung Quốc "không có quyền lịch sử" tại Biển Đông. Tuy nhiên, Trung Quốc đến nay luôn phủ nhận và không tuân thủ phán quyết.
