Đội tuyển Việt Nam từng có ngoại binh nhập tịch từ trước năm 2008 nhưng đội hình vô địch Đông Nam Á của thầy trò Calisto không sử dụng lực lượng này. Gần đây, xu hướng này phát triển rầm rộ khi các nước láng giềng xem đây là “đường tắt” để chuyển mình mạnh mẽ với chính sách nhập tịch cầu thủ bài bản và quyết liệt.

Chỉ trong vòng chưa đầy một năm, Malaysia đã lột xác hoàn toàn. Từ chỗ bị loại sớm ở AFF Cup và thua cả Campuchia, họ biến thành một đội bóng đẳng cấp với đội hình có tới 9 cầu thủ nhập tịch thi đấu chính thức, nhiều người trong số này đến từ La Liga, Super Lig Thổ Nhĩ Kỳ hay các giải vô địch quốc gia châu Âu khác. Malaysia không giấu giếm tham vọng: dùng kết quả ngắn hạn làm bàn đạp cho giấc mơ World Cup.

Làng bóng Indonesia cũng đang đi theo hướng đó. HLV Patrick Kluivert sở hữu đội hình gần như Âu hóa với loạt cầu thủ gốc Hà Lan, Bỉ, Anh. Còn nhớ Indonesia từng thắng đội tuyển Việt Nam cả hai lượt trận tại vòng loại World Cup 2026, nhất là trận thắng đậm đà 3-0 ở lượt về trên sân Mỹ Đình hồi tháng 3 năm ngoái khiến HLV Troussier mất ghế.

Không phải ngẫu nhiên mà hai quốc gia này đang tăng vọt trên bảng xếp hạng FIFA, đồng thời tạo ra bước nhảy lớn về chất lượng chuyên môn. Tuy nhiên, đội tuyển Việt Nam nếu muốn có nhiều ngoại binh nhập tịch có chất lượng cũng không dễ dàng và cái chính là không phải con đường phát triển bền vững.

Trong những năm gần đây, VFF mở cửa cho cầu thủ gốc Việt như Nguyễn Filip, Cao Pendant Quang Vinh, Đặng Văn Lâm,… Nhưng điều đáng nói là lực lượng nhập tịch của đội tuyển Việt Nam vừa ít về số lượng, vừa kém xa về chất lượng so với những gì Indonesia hay Malaysia đang sở hữu.

Nhìn vào thực tế, đội tuyển Việt Nam đang thiếu hụt nghiêm trọng ở một số vị trí trọng yếu: trung phong đẳng cấp, trung vệ có thể hình tốt, tiền vệ đánh chặn giàu thể lực. Những điểm yếu này không thể khỏa lấp bằng các nội binh hiện tại trong khi cầu thủ nhập tịch đang được lựa chọn chưa thật sự chiến lược.

Hiện tại, xu hướng nhập tịch ngoại binh của các đội tuyển trong khu vực Đông Nam Á như Indonesia hay Malaysia, Thái Lan, Philippines, Campuchia,… đang phát triển mạnh mẽ, cả cho lứa trẻ. Tại SEA Games 31 tổ chức ở Việt Nam, U-22 Thái Lan đã gây ấn tượng mạnh khi vào tới trận chung kết với một dàn cầu thủ gốc nước ngoài như Jonathan Khemdee (gốc Đan Mạch), Patrik Gustavsson, William Gabriel (gốc Thụy Điển), Ben Davis (từng chơi cho đội trẻ Anh).

Sau giải đấu này, những cái tên kể trên đều đã được đôn lên đội tuyển quốc gia và trở thành trụ cột của “Voi chiến”. Bên cạnh đó, Thái Lan còn sở hữu hàng loạt cái tên như Nicholas Mickelson (Na Uy), Elias Dolah (Thụy Điển), Marco Ballini (Ý), James Beresford (Anh), Manuel Bihr (Đức), Thanawat Seungchitthawon (từng khoác áo U-17 Pháp).

Đó chính là nguồn lực Thái kiều dồi dào, mang lại sự cạnh tranh lành mạnh với các cầu thủ bản địa và nâng tầm đội tuyển. Những cầu thủ này không chỉ có lợi cho thành tích của đội tuyển quốc gia, mà còn góp phần nâng chất lượng giải Thai-League khi trở về chơi bóng tại quê nhà.

So với Thái Lan, bóng đá Indonesia thậm chí còn mạnh tay và toàn diện hơn trong chiến lược khai thác cầu thủ bản xứ. Từ khi tỉ phú Erick Thohir – cựu chủ tịch CLB Inter Milan – lên làm Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Indonesia (PSSI), bóng đá xứ vạn đảo như được thổi luồng sinh khí mới. Giờ đây, họ có thể tung ra sân một đội hình gồm toàn các cầu thủ nhập tịch, với chất lượng thuộc hàng đầu Đông Nam Á.

Jay Idzes (đang thi đấu ở Serie A), Thom Haye (giải Hà Lan), Sandy Walsh (J-League), cùng những cái tên như Elkan Baggott, Rafael Struick, Ivar Jenner, Mees Hilgers… của đội tuyển Indonesia đã dần trở nên quen thuộc với người hâm mộ. Theo định giá của Transfermarkt, đội hình Indonesia hiện tại có giá trị lên tới 37,5 triệu euro, vượt xa Thái Lan (8,35 triệu euro) và Việt Nam (6,08 triệu euro). Đó chính là cơ sở để đội bóng này kỳ vọng vào suất dự vòng chung kết World Cup 2026, mục tiêu tưởng như xa vời trước đây, nhưng giờ hoàn toàn khả thi.

Ở vòng loại thứ 3 khu vực châu Á, Indonesia từng đánh bại Saudi Arabia, thắng Trung Quốc, Bahrain, cầm hòa Úc và đang xếp thứ 4 bảng C với 9 điểm. Riêng với Malaysia, đối thủ trực tiếp của đội tuyển Việt Nam tại vòng loại Asian Cup 2027, cũng không nằm ngoài xu hướng này.

HLV Peter Cklamovski có trong tay đội hình ngoại binh nhập tịch đáng chú ý như Hector Hevel (gốc Hà Lan), Gabriel Palermo (Tây Ban Nha), Matthew Davies (Úc), La’Vere Corbin-Ong (Barbados), Quentin Cheng (Trung Quốc), Daniel Ting, Stuart Wilkin, Hong Wan (Anh), Dion Cools (Bỉ), Fergus Tierney (Scotland), Nooa Laine (Phần Lan). Danh sách này cho thấy sự đa dạng và phong phú trong lựa chọn nhân sự của Malaysia.