Đây là thực tế được các đại biểu nêu ra tại Hội thảo “Kinh nghiệm xử lý các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại của Australia” do Bộ Công Thương tổ chức ngày 29-9.
Ông Nguyễn Phương Nam, Phó Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) cho biết trong hai năm gần đây, Australia đẩy mạnh các biện pháp phòng vệ thương mại với các sản phẩm của Việt Nam. Tuy nhiên, Việt Nam đã kháng kiện tốt hai vụ kiện gần đây với mặt hàng nhôm ép và thép mạ. Ông Nam cho rằng, bên cạnh nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong đáp ứng các yêu cầu, nghĩa vụ phòng vệ, các doanh nghiệp cũng cần phải chủ động trong phòng vệ tránh để thua kiện.
“Thị trường Australia là một thị trường rất cởi mở và hợp lý, nhưng quan trọng là Việt Nam cần cung cấp thông tin, hợp tác” – Ông Nam nói.
Ông Vũ Văn Thanh, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Hoa Sen chia sẻ, hiện nguồn nhân lực có kinh nghiệm về phòng vệ thương mại tại các doanh nghiệp trong nước còn rất khan hiếm, nhân sự am hiểu về luật quốc tế cũng như khả năng ngoại ngữ, phân tích số liệu còn hạn chế. Trong khi có rất ít văn phòng luật sư trong nước có kinh nghiệm ứng phó với các vấn đề phòng vệ thương mại, nhất là các vụ việc xảy ra ở nước ngoài. Nếu doanh nghiệp thuê luật sư nước ngoài sẽ cần bỏ ra chi phí lớn.
Tôn thép là mặt hàng thương xuyên đối mặt với các vụ việc điều tra chống bán phá giá
Đặc biệt, trong vấn đề hợp tác với các cơ quan điều tra và tuân thủ các quy định liên quan, hầu hết doanh nghiệp trong nước thường e ngại và không cung cấp một số thông tin nhạy cảm có thể ảnh hưởng đến kinh doanh, dẫn đến bị kết luận không hợp tác và nhận biên phá giá cao nhất, không tuân thủ các thời hạn về nộp bản trả lời câu hỏi...
Để giải quyết thực trạng này, Tập đoàn Hoa Sen đã lựa chọn luật sư tại quốc gia bản xứ, có liên kết với văn phòng luật sư tại Việt Nam, đồng thời thành lập bộ phận chuyên xử lý các vấn đề phòng vệ thương mại, đào tạo và tuyển dụng lâu dài.
Đồng thời, các doanh nghiệp cần hợp tác, cung cấp đầy đủ và minh bạch các thông tin số liệu khi được yêu cầu; tìm hiểu kỹ các quy định, định nghĩa khi trả lời câu hỏi; các số liệu cần phải lưu trữ tối thiểu 5 năm theo quy định để có thể dễ dàng truy xuất khi cần thiết cung cấp.
Còn Luật sư Đinh Ánh Tuyết, Công ty Luật IDVN, Trọng tài viên VIAC, việc kháng kiện điều tra phòng vệ thương mại tại Australia gặp rất nhiều thách thức.
“Muốn kháng kiện thành công, Việt Nam cần xem xét kỹ lưỡng các cáo buộc của nguyên đơn về các chương trình trợ cấp; từ đó có sự phối hợp chặt giữa các bộ, ngành, hiệp hội trong cung cấp thông tin và giải trình các chương trình bị cáo buộc cho cơ quan điều tra Australia. Cùng với đó là chuẩn bị và được tư vấn từ ban đầu về chiến lược biện hộ trong điều tra chống trợ cấp và cáo buộc về phòng vệ thương mại”.
Một trong những điều mà phía Australia không chấp nhận là số liệu không điều tra được, không thẩm tra, hay số liệu khai gian dối, khai sai... Họ sẽ áp một số liệu khác vào, thì sẽ rất nguy hại cho doanh nghiệp.
