Cựu Bộ trưởng Ngoại giao Philippines, ông Albert Del Rosario hôm 25-6 cho biết Trung Quốc đang trì hoãn việc hoàn tất đàm phán Bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC). COC được xem như biện pháp để ngăn chặn căng thẳng diễn ra ở các khu vực đang tranh chấp ở Biển Đông, tờ Inquirer đưa tin.
Theo ông Del Rosario, Trung Quốc đã tìm thời gian để có thể “xây dựng các đảo nhân tạo” ở biển Đông.
“Trong vài năm trở lại đây, Trung Quốc đã kéo dài việc hoàn thiện COC. Nhưng trong suốt những năm đó, Trung Quốc đã sử dụng thời gian trì hoãn để xây dựng và quân sự hóa các đảo nhân tạo. Trung Quốc đang tìm kiếm thời gian để hoàn thành những gì cần làm để có thể kiểm soát biển Đông”, ông Del Rosario cho biết trong một cuộc phỏng vấn trên CNN Philippines.
Cựu Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Albert del Rosario. Ảnh: Rappler
Ông Del Rosario cũng kêu gọi chính phủ sử dụng cách tiếp cận đa phương, thay vì cách tiếp cận song phương, trong việc giải quyết tranh chấp trên biển.
“Tôi nghĩ rằng để có thể xác định được cái gì thuộc về Philippines, chúng ta cần quay trở lại phán quyết của tòa trọng tài, làm việc dựa trên phán quyết này trên cơ sở đa phương. Đừng cố gắng ngồi xuống đối thoại với Trung Quốc trên cơ sở song phương vì chúng ta sẽ không có cơ hội nào cả,” ông nói.
Ông Del Rosario lưu ý rằng chính phủ nên tìm cách hợp tác với các quốc gia khác “có nền dân chủ và đang tuân theo một trật tự dựa trên quy tắc”. Ông đưa ra ví dụ về các quốc gia nói trên như Nhật Bản và Úc.
“Chúng ta phải tìm cách hợp tác với các quốc gia khác (có) những giá trị tương tự như chúng ta. Chúng ta phải làm điều này trên cơ sở đa phương vì Trung Quốc quá mạnh mẽ và quá có sức ảnh hưởng”, ông nói thêm.
Người phát ngôn của Tổng thống, ông Salvador Panelo trước đó nói rằng Tổng thống Rodrigo Duterte bày tỏ sự thất vọng về sự chậm trễ trong việc hoàn thành đàm phán COC trong Hội nghị Cấp cao ASEAN gần đây tại Thái Lan.
Philippines đóng vai trò là điều phối viên của quan hệ đối tác đối thoại ASEAN-Trung Quốc từ năm 2018 đến 2021, bao gồm các cuộc đàm phán cho COC.
“Điện Malacañang xác nhận rằng Tổng thống Rodrigo Duterte đã tham dự Hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần thứ 34 ngày 23-6. Ông cũng bày tỏ lo ngại và thất vọng về sự chậm trễ trong các cuộc đàm phán về Bộ quy tắc ứng xử (COC) ở Biển Đông”, ông Panelo tuyên bố.
“Giám đốc điều hành giải thích rằng việc đàm phán và kí kết COC càng chậm trễ thì xác suất xảy ra sự cố hàng hải càng cao và các tính toán sai lầm có thể vượt khỏi tầm kiểm soát”, ông nói thêm.
