Thời gian qua, hoạt động thu thập, mua bán trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng, CCCD/CMND của người dân diễn biến phức tạp tại một số địa phương. Công an đã triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ nhằm phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh xử lý nghiêm theo quy định.

Theo đánh giá của Cục Cảnh sát hình sự đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh tội phạm, nhất là tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền, đánh bạc, tổ chức đánh bạc... ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình an ninh, trật tự tại các địa phương.

Để người dân hiểu và nắm bắt về hành vi thu thập, mua bán trái phép thông tin cá nhân, công an các quận tại TP.HCM cũng như công an một số nơi khác đã đưa ra khuyến cáo để người dân nâng cao cảnh giác.

Lợi dụng sơ hở của người dân trong việc chia sẻ hình ảnh CCCD/CMND, hộ khẩu trên mạng xã hội (Zalo, Facebook...) và sử dụng vào việc đăng ký sử dụng các dịch vụ online (mua hàng, xin việc, vay tiền để đánh cắp thông tin cá nhân của người dân.

Lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân, đối tượng đưa ra nhiều lý do, xin chụp ảnh chân dung, chụp ảnh CCCD/CMND (có thể trả cho người dân từ 100.000 - 300.000 đồng trên mỗi CCCD/CMND được chụp), hoặc các đối tượng thuê, mua tài khoản ngân hàng của người dân.

Sau khi có thông tin dữ liệu cá nhân, tài khoản ngân hàng của người dân, các đối tượng bán thông tin cho các đối tượng khác để sử dụng vào mục đích phạm tội, vi phạm pháp luật như: Làm giấy tờ giả để mở tài khoản lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua các khoản vay vốn của các ngân hàng, tổ chức tín dụng, công ty tài chính; Chuyển nhận tiền đánh bạc, tổ chức đánh bạc; Giả mạo, giả danh cán bộ các cơ quan Công an, Toà án, Viện kiểm sát, Hải quan, Thuế... gọi điện đe doạ yêu cầu chuyển tiền để phục vụ công tác điều tra; Làm quen qua mạng xã hội hứa hẹn gửi quà, tiền đánh vào lòng tham của người dân rồi yêu cầu họ chuyển tiền phí, lệ phí vào tài khoản ngân hàng do chúng chỉ định để chiếm đoạt...

Phần lớn những người cho thuê, cho mượn thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng không biết việc sử dụng thông tin, tài khoản để thực hiện hành vi phạm tội. Tuy nhiên có trường hợp dù biết rõ nhưng vì hám lợi vẫn tiếp tay, tạo cơ hội cho các đối tượng thực hiện hành vi phạm tội và đã bị xử lý với vai trò đồng phạm.

Công an tỉnh Thừa Thiên - Huế triệt xóa một đường dây mua bán dữ liệu, thông tin cá nhân trái phép năm 2022. Ảnh: H.NHUNG

Từ thực tế trên, công an các quận tại TP.HCM cũng như công an một số nơi khác đã đưa ra một số khuyến cáo để người dân nâng cao cảnh giác:

- Tuyệt đối không cho người lạ mượn, chụp, thuê, mua CCCD/CMND hoặc tài khoản ngân hàng nếu không có mục đích chính đáng.

- Không đăng tải, chia sẻ hình ảnh CCCD/CMND, tài khoản ngân hàng lên mạng xã hội. Không cung cấp thông tin CCCD/CMND cho những dịch vụ không thiết yếu, không có cam kết bảo đảm an toàn thông tin cá nhân trên các nền tảng mạng xã hội.

- Trường hợp bị mất CCCD/CMND, người dân cần trình báo ngay cho cơ quan chức năng để làm lại giấy tờ. Đây là căn cứ để chứng minh chủ sở hữu của CCCD/CMND không có liên quan đến các giao dịch dân sự trong thời gian bị mất CCCD/CMND; đồng thời phòng ngừa trường hợp số căn cước của công dân bị lợi dụng thực hiện các giao dịch dân sự trái pháp luật.

- Khi bị các đối tượng xấu lừa đảo, lấy cắp thông tin CCCD/CMND để tiến hành các hoạt động phi pháp, người dân cần liên hệ ngay với cơ quan chức năng nơi gần nhất để được hỗ trợ. Trường hợp nghi ngờ, phát hiện số CCCD/CMND của mình bị sử dụng trái phép để mở tài khoản ngân hàng hoặc đăng ký thuê bao trả sau, cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng, nhà mạng để được hỗ trợ khóa tài khoản, thuê bao.

- Trường hợp phát hiện đối tượng mượn, chụp, thuê CCCD/CMND hoặc mời chào cho thuê, mượn, mua, bán tài khoản ngân hàng đề nghị người dân tố giác và cung cấp ngay tài liệu, chứng cứ đến cơ quan công an nơi gần nhất để xử lý theo quy định của pháp luật.

- Nếu biết đối tượng sử dụng CCCD/CMND, tài khoản ngân hàng vào mục đích vi phạm pháp luật, phạm tội nhưng bao che hoặc vẫn bán, cho thuê, cho mượn thì có thể bị xử lý trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm.