Trong chuyến thăm vừa qua đến Bắc Kinh, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nhiều lần kêu gọi Trung Quốc (TQ) nối lại đường dây liên lạc quân sự giữa hai nước đã bị ngắt trong năm qua, tuy nhiên TQ vẫn chưa đồng ý, theo tờ South China Morning Post.
Sau khi kết thúc chuyến thăm TQ, ông Blinken ngày 19-6 nói với các phóng viên rằng các nhà lãnh đạo TQ đã không đồng ý với những yêu cầu “lặp đi lặp lại” từ phía Mỹ về một cuộc đối thoại để giảm nguy cơ hiểu lầm hoặc tính toán sai về quân sự.
“Tôi nghĩ rằng tính cấp bách của vấn đề đang được nhấn mạnh thêm bằng những sự cố gần đây mà chúng tôi thấy trên không và trên biển. Tại thời điểm này, TQ đã không đồng ý tiếp tục đối thoại quân sự” - ông Blinken nói, nhắc lại các vụ va chạm giữa máy bay chiến đấu và tàu chiến của hai nước trên Biển Đông và eo biển Đài Loan.
 |
Cuộc chạm trán giữa tàu chiến Mỹ và Trung Quốc ngày 3-6 tại eo biển Đài Loan. Ảnh: REUTERS |
Theo các nhà phân tích TQ, việc Bắc Kinh đã từ chối yêu cầu của Mỹ để nối lại kênh liên lạc quân sự giữa hai nước là do TQ không hài lòng với việc Washington tiếp tục vi phạm “lợi ích cốt lõi” của TQ trong các vấn đề như Đài Loan.
Ông Shi Yinhong - giáo sư quan hệ quốc tế tại ĐH Nhân dân Bắc Kinh (TQ) cho rằng nhận xét của ông Blinken chỉ ra Washington muốn “đảm bảo ngăn chặn tuyệt đối và tránh xung đột quân sự” nhưng vẫn tiếp tục thách thức “lợi ích cốt lõi” của TQ.
“TQ đã từ chối đưa ra những cam kết tuyệt đối như vậy vì lo ngại rằng điều đó sẽ dẫn đến việc để Mỹ tiếp tục tăng cường hỗ trợ cho Đài Loan” - ông Shi nói, đề cập việc Mỹ tăng cường bán vũ khí cũng như tăng cường quan hệ kinh tế và ngoại giao với hòn đảo này.
Chuyên gia này cũng cho rằng nếu “diễn ngôn của Mỹ” như hiện tại vẫn tiếp tục, “TQ có lẽ sẽ không bao giờ đồng ý nối lại liên lạc giữa quân đội 2 nước”.
Bắc Kinh đã cảnh báo Mỹ và các nước khác không cung cấp viện trợ quân sự hoặc trao đổi với Đài Loan.
Tháng 8-2022, TQ đã đình chỉ đối thoại giữa các chỉ huy quân sự cấp cao hai Mỹ-Trung sau khi Chủ tịch Hạ viện Mỹ khi đó là bà Nancy Pelosi đến thăm Đài Bắc.
Ông Zhou Chenning - nhà nghiên cứu của Tổ chức tư vấn khoa học và công nghệ quân sự Yuan Wang ở Bắc Kinh nói rằng quân đội TQ sẽ chỉ thay đổi thái độ trừ khi Washington thể hiện “sự chân thành và tôn trọng” đối với Bắc Kinh.
“Chuyến đi TQ của Ngoại trưởng Blinken đã giúp cả hai bên ngăn chặn mối quan hệ song phương xấu đi, nhưng vẫn còn quá sớm để mối quan hệ giữa quân đội hai nước trở lại trạng thái ổn định như trước đây” - ông Zhou lập luận.
“Bắc Kinh có đủ kiên nhẫn để chờ đợi và sẽ tiếp tục nêu lên các yêu cầu của TQ trong việc nối lại liên lạc quốc phòng, tương tự như điều mà các đại diện TQ đã thể hiện tại Diễn đàn Quốc phòng Shangri-La vừa kết thúc ở Singapore” - chuyên gia dự đoán.
Đầu tháng này, Bộ trưởng Quốc phòng TQ Lý Thượng Phúc đã từ chối gặp người đồng cấp Mỹ Lloyd Austin khi cả hai cùng tham dự Đối thoại Shangri-La (Hội nghị thượng đỉnh an ninh khu vực châu Á) tại Singapore. TQ cho rằng các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với ông Lý và và “những nỗ lực can thiệp vào vấn đề Đài Loan” là lý do để từ chối yêu cầu đối thoại.
