Ngày 5-1, Phó Tổng thống Venezuela - bà Delcy Rodriguez đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời, hai ngày sau khi Mỹ mở chiến dịch đột kích bắt Tổng thống Nicolas Maduro và Đệ nhất phu nhân Cilia Flores, theo hãng thông tấn AVN.

Sau vụ đột kích, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng bà Rodriguez đã trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và “về cơ bản sẵn sàng làm những gì chúng tôi cho là cần thiết để khiến Venezuela vĩ đại trở lại”.

“Tôi nghĩ bà ấy khá nhã nhặn. Chúng tôi không thể mạo hiểm để một người khác lên nắm quyền ở Venezuela mà không đặt lợi ích của người dân Venezuela lên hàng đầu” - ông Trump nói.

Chưa biết các phát ngôn từ phía Mỹ chính xác đến đâu. Nhìn lại vài ngày trước thì những phát biểu của bà Rodriguez ngay sau các cuộc không kích và vụ bắt giữ lại hoàn toàn trái ngược: bà chỉ trích hành động quân sự của Mỹ và kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho vợ chồng ông Maduro.

“Chỉ có một tổng thống duy nhất ở đất nước này, và tên ông ấy là Nicolas Maduro” - bà Rodriguez tuyên bố.

Dưới đây là những gì được biết về Tổng thống lâm thời Venezuela, theo kênh Al Jazeera.

Cội nguồn cách mạng

Sinh ra và lớn lên tại thủ đô Caracas, bà Rodriguez là con gái của chiến binh cánh tả Jorge Antonio Rodriguez, người sáng lập đảng Liên đoàn Xã hội vào thập niên 1970. Cha bà bị sát hại trong lúc bị tra tấn khi đang bị giam giữ tại đồn cảnh sát năm 1976.

Bà là luật sư, tốt nghiệp ĐH Trung ương Venezuela, trong thập niên qua đã thăng tiến rất nhanh trên con đường chính trị.

Nữ chính trị gia này có bề dày kinh nghiệm trên chính trường. Bà từng giữ chức Bộ trưởng Truyền thông và Thông tin giai đoạn 2013-2014, Ngoại trưởng từ năm 2014 đến 2017, năm 2017 làm Chủ tịch Quốc hội Lập hiến thân chính phủ.

Việc đồng thời đảm nhiệm các chức vụ Bộ trưởng Tài chính và Bộ trưởng Dầu mỏ, song song với cương vị phó tổng thống, đã biến bà Rodriguez thành nhân vật then chốt trong quản lý kinh tế Venezuela và giúp bà có ảnh hưởng lớn đối với khu vực tư nhân.

Bà đã áp dụng các chính sách kinh tế chính thống nhằm đối phó tình trạng siêu lạm phát.

Tháng 8-2024, ông Maduro bổ sung chức Bộ trưởng Dầu mỏ vào danh mục trách nhiệm của bà Rodriguez, giao cho bà nhiệm vụ xử lý các lệnh trừng phạt ngày càng gia tăng của Mỹ đối với ngành công nghiệp quan trọng nhất của Venezuela.

Theo giới quan sát, chính vị thế nổi bật này trong chính quyền nhiều khả năng đã đưa bà trở thành đối tác đàm phán hấp dẫn đối với Mỹ.

Bà Rodriguez xây dựng được mối quan hệ chặt chẽ với các nghị sĩ Cộng hòa trong ngành dầu khí Mỹ và giới tài chính Phố Wall, những người phản đối ý tưởng Mỹ dẫn dắt một sự thay đổi chính quyền tại Venezuela.

Trong số những người từng đối thoại với bà có ông Erik Prince - nhà sáng lập công ty an ninh Blackwater, gần đây hơn là ông Richard Grenell - đặc phái viên của ông Trump và cũng là người đã tìm cách đàm phán với ông Maduro nhằm mở rộng ảnh hưởng của Mỹ tại Venezuela.

“Mãnh hổ”

Dù thường được xem là ôn hòa, nhưng ông Maduro từng ví bà Rodriguez là một “mãnh hổ” vì bà kiên quyết bảo vệ chính phủ của ông.

Khi bà được bổ nhiệm làm phó tổng thống vào tháng 6-2018, ông Maduro mô tả bà là “một phụ nữ trẻ, dũng cảm, dày dạn kinh nghiệm, con gái của một liệt sĩ, một người cách mạng đã được tôi luyện qua hàng nghìn trận chiến”.

Sau khi ông Maduro bị bắt vào ngày 3-1, bà Rodriguez yêu cầu chính phủ Mỹ cung cấp bằng chứng cho thấy ông Maduro và Đệ nhất phu nhân Cilia Flores vẫn còn sống, đồng thời thẳng thừng lên án các hành động của Mỹ.

“Chúng tôi kêu gọi các dân tộc trong đại tổ quốc hãy đoàn kết, bởi những gì đã xảy ra với Venezuela cũng có thể xảy ra với bất kỳ ai. Việc sử dụng vũ lực tàn bạo để khuất phục ý chí của nhân dân có thể được tiến hành đối với bất kỳ quốc gia nào” - đài truyền hình nhà nước Venezuela VTV dẫn lời bà Rodriguez.

Cũng trong ngày 3-1, Phòng Hiến pháp của Tòa án Tối cao Venezuela đã ra phán quyết để bà Rodriguez đảm nhiệm vai trò tổng thống lâm thời.

Tòa án phán quyết rằng bà Rodriguez sẽ đảm nhận “chức vụ Tổng thống, nhằm bảo đảm sự liên tục trong điều hành và bảo vệ toàn diện quốc gia”.

Sang ngày 5-1, bà Rodriguez đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời trước quốc hội Venezuela.