Trong trường đại học, không nên nói đến “tiền”!

* Phóng viên: Trong giới giáo dục vẫn lan truyền câu chuyện về GS, người có thời gian dài giảng dạy tại Trường Đại học Kiến trúc TPHCM nhưng lại không nhận khoản thù lao nào, GS có thể lý giải thêm về việc này?

- GS Phan Văn Trường: Năm 2006, tôi bắt đầu dạy học tại Trường ĐH Kiến trúc TP HCM về Quy hoạch vùng và kinh tế đô thị. Và tôi đã dạy miễn phí trong 6 năm! Miễn phí là không nhận gì hết, phí dạy học, tiền xe cộ và khách sạn, không có khoản nào mà tôi chịu nhận.

Có bạn nghi ngờ rằng với sự miễn phí đó tôi sẽ thiếu nhiệt tình và sẽ tới muộn, về sớm. Tuy nhiên, cho đến nay, không một ai trong trường Kiến Trúc phủ nhận là tôi luôn luôn làm việc hết mình. Không những thế các sinh viên của tôi đều sung sướng khi tôi rất vui vẻ trả lời thêm mail và nhận hội họp ngoài nhà trường để học tập cùng các bạn ấy.

Tôi xin nói cho rõ, người nhiệt tình là người nghĩ tới sinh viên và nhà trường trước hết. Tại sao tôi lại làm miễn phí? Chính vì tôi sợ rằng nếu tôi nhận một món tiền mỗi tháng, tình cảm của tôi đối với sinh viên sẽ bị ảnh hưởng và có thể sẽ bị thay đổi theo sự thay đổi có hậu hĩnh hay không của đồng lương.

Một người thầy dạy học, đâu đó trong tâm hồn phải có một chút vị tha, sẵn sàng hỗ trợ các anh em trẻ. Khi các em sinh viên dành cho tôi những ý nghĩ tốt đẹp thì chính đó là hạnh phúc của tôi.

* Gần đây, dư luận bàn nhiều về đại học phi lợi nhuận, quan điểm của GS về vấn đề này như thế nào, thưa GS?

- Với tôi, trong trường ĐH, không nên nói đến “tiền”! Tôi nghĩ, để theo kịp sự phát triển của toàn cầu, Việt Nam cần có nhiều trường ĐH không vì lợi nhuận, vì nhiều trường ĐH nổi tiếng trên thế giới đều là trường không vì lợi nhuận. Quy chế phi lợi nhuận hiện đang được vận hành theo pháp luật hiện hành của Việt Nam tại một trường ĐH hoạt động theo mục tiêu không vì lợi nhuận mà tôi biết là cổ đông của nhà trường vẫn nhận được cổ tức hằng năm. Nhưng tinh thần phi lợi nhuận là không biến nhà trường thành một tổ chức giáo dục để “làm tiền”, để mua bán chữ cho sinh viên hay bất cứ ai khác. Tôi không thấy có gì phải bàn cãi. Ai lại có thể nhẫn tâm nghĩ rằng sinh viên là hàng hóa để có thể mang đến cho nhà đầu tư một mức lời tối đa?

* Trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, GS có niềm tin sẽ có ĐH phi lợi nhuận?

- Rất nhiều trường trên thế giới cũng từ lâu vận hành theo nguyên tắc phi lợi nhuận và đều đạt được những kết quả tốt. Đại học Fulbright vừa được cấp phép hoạt động không vì lợi nhuận là một tin tốt cho giáo dục đại học Việt Nam. Theo tôi biết, tại TP HCM có Trường ĐH Hoa Sen 25 năm qua vẫn đeo đuổi tôn chỉ hoạt động: hoạt động theo mục tiêu không vì lợi nhuận. Các thế hệ sinh viên tốt nghiệp đã có kiến thức chuyên môn tốt, có kỹ năng để thích nghi với cuộc sống, môi trường làm việc, đó là một minh chứng khiến tôi vững tin trường sẽ tiếp tục phát triển.

Xin cảm ơn GS