Vụ tấn công khủng bố vào trụ sở LHQ ở Baghdad

Chỉ còn đôi bàn tay và bàn chân

Vụ tấn công xảy ra lúc 16 giờ 30 phút chiều 19-8, giờ địa phương. Phương tiện gây án là một chiếc xe bồn trộn hồ. Fayez Sarhane - một nhân viên LHQ - kể lại: “Tôi thấy một chiếc xe trộn hồ màu vàng đâm vào tường khách sạn Canal và phát nổ”. Khách sạn Canal cao 3 tầng, chính là tổng hành dinh LHQ tại Iraq từ năm 1991. Một nhân chứng khác người Iraq tên Fawzi al-Hamdani nói, anh lái xe đến đón người thân tại trụ sở LHQ thì thấy “qua kính chiếu hậu một xe trộn hồ mới. Tôi chú ý đến chiếc xe này vì nó quá mới và người lái chạy rất nhanh”. Báo The Washington Post dẫn lời một số nhân chứng cho biết thêm trên xe chỉ có một người mặc áo thun không cổ màu trắng.

Quả bom cài trong xe được cho là rất mạnh không dưới 225 kg chất nổ loại C4 thường dùng trong quân đội. Nó phá sập cả một góc tòa nhà - nơi đặt văn phòng của ông Vieira de Mello, đặc sứ của LHQ tại Iraq, ở lầu 3. Quả bom có sức công phá lớn vì nó để lại một cái hố sâu gần 2 m và rộng gần 5 m. Không chỉ tòa nhà bị tàn phá mà bệnh viện quốc gia nằm ở phía sau và trường huấn luyện du lịch nằm bên cạnh cũng bị hư hại nặng. Riêng khung sườn chiếc xe trộn hồ được tìm thấy ở cách xa 180 m! Xác kẻ đánh bom tự sát không tìm thấy ngoại trừ đôi bàn tay và bàn chân có lẽ của thủ phạm nằm chung với các mảnh khung xe vừa kể.

Lời cuối cùng của ông Mello

Cuộc tấn công diễn ra trong lúc có khoảng 200 nhân viên LHQ người nước ngoài và người Iraq đang làm việc bên trong trụ sở. Vụ nổ đã khiến 20 người thiệt mạng, ít nhất 100 người bị thương. Trong số người chết có đặc sứ của LHQ tại Iraq, ông Sergio Vieira de Mello, Christopher Klein - Beekman, điều phối viên chương trình UNICEF (Quỹ Nhi đồng LHQ) tại Iraq và Benon Sevan, Giám đốc chương trình đổi dầu lấy lương thực của LHQ.

Theo ông L. Paul Bremer, quan chức dân sự cao cấp nhất của Mỹ tại Iraq, ông Mello có thể là mục tiêu tấn công chính bởi chiếc xe tông vào vách tường nằm ngay dưới cửa sổ văn phòng của ông đặc sứ LHQ. Ông Mello thoạt đầu bị kẹt trong đống gạch vụn vẫn còn liên lạc được với bên ngoài bằng điện thoại di động. Ông cho biết một cây sắt to đè lên đôi chân khiến ông không thể cử động. Sau đó, từ 19 giờ 00 người ta mất liên lạc với ông. Khi những người cứu hộ tìm thấy thì ông đã bất tỉnh do mất máu nhiều, thân nhiệt rất thấp. Một nhân chứng nói những lời cuối cùng của ông là “Nước! Nước!”. Ông qua đời tại bệnh viện.

Không được bảo vệ đúng mức

LHQ sử dụng 600 nhân viên người nước ngoài và 2.500 nhân viên người địa phương ở Iraq. Chủ trương của LHQ là càng ít dính líu đến lực lượng liên quân Mỹ - Anh chiếm đóng Iraq càng tốt, cho nên vấn đề bảo vệ an ninh được kéo xuống hàng thấp nhất mặc dù vẫn đặt ra mức báo động cấp 4, thấp hơn cấp cao nhất là cấp 5 cho toàn thể cơ quan. Vì vậy khi vụ tấn công khủng bố xảy ra có lính Mỹ đứng gác cổng nhưng xe cộ được phép vào tận cổng và đậu ở đó mà không qua một cuộc khám xét nào bằng mắt thường hay thiết bị điện tử. Chung quanh trụ sở cũng không có xe tăng hay xe bọc thép nào. Cho dù trước đó 12 ngày đã có vụ tấn công khủng bố bằng bom nhắm vào đại sứ quán Jordan ở Baghdad giết chết 17 người, không có một biện pháp đặc biệt nào để bảo vệ trụ sở LHQ.

Tại sao là LHQ?

Hàng chục năm qua, vai trò của LHQ tại Iraq bao gồm hoạt động quan trọng từ việc tìm kiếm vũ khí hủy diệt hàng loạt đến việc nuôi sống hàng triệu người Iraq bất hạnh. Mặc dù giữa Hội đồng Bảo an LHQ và Mỹ - Anh có sự bất đồng sâu sắc về việc biện minh cho cuộc tấn công Iraq lật đổ chính thể Saddam Hussein, gần đây ông Mello đã vận động hành lang để LHQ thừa nhận Hội đồng lãnh đạo Iraq, một cơ quan do Mỹ lập nên. Cũng ông Mello mới đây đã viếng thăm Jordan, Ả Rập Saudi, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Ai Cập kêu gọi các nước này ủng hộ sự thừa nhận của LHQ. Phải chăng vì vậy mà ông Mello trở thành mục tiêu tấn công?

Ai là thủ phạm?

Cho đến sáng hôm qua, 20-8, chưa có tổ chức nào đứng ra nhận trách nhiệm về vụ tấn công nói trên. Báo The New York Times nói thủ phạm có thể là những người ủng hộ cựu TT Saddam Hussein, những tổ chức đại diện cho Syria và Iran. Al-Qaeda cũng được liệt kê vào những tổ chức đáng nghi ngờ. Nhưng thu hút sự chú ý nhiều nhất là Ansar al-Islam, một tổ chức dân quân Hồi giáo từng bị nghi ngờ đứng đằng sau những vụ tấn công khủng bố nhắm vào các mục tiêu phương Tây ở Baghdad.