Giữa lòng TP.HCM, những hiện vật tại Bảo tàng Biệt động Sài Gòn - Gia Định (phường Tân Định) đang kể lại câu chuyện về một lực lượng đặc biệt từng hoạt động bí mật ngay trong lòng đô thị.

Nơi đây từng là cơ sở hoạt động bí mật của lực lượng biệt động dưới sự quản lý của chiến sĩ Trần Văn Lai (Năm Lai).

Với diện tích hơn 100m², bảo tàng hiện trưng bày hàng trăm hiện vật quý giá, gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của những chiến sĩ biệt động can trường.

Theo PGS.TS Phan Xuân Biên, nguyên Phó chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, Biệt động Sài Gòn là lực lượng vũ trang tại chỗ, chiến đấu trong lòng đối phương, có cả nam lẫn nữ, cả thiếu niên và người cao tuổi ở mọi ngành nghề: từ công nhân, nông dân, thợ thủ công, dân nghèo thành thị cho đến học sinh, trí thức, tiểu thương, tiểu chủ, nhà tu hành, tư sản yêu nước.

Điểm này khác với đặc công là lực lượng võ trang thoát ly hoàn toàn, chỉ có thanh niên, không có phụ nữ, trẻ em, người già.

Về phương pháp hoạt động, biệt động có thể hoạt động cả ngày và đêm, nhưng chủ yếu vào ban ngày; khác với đặc công thường hành động vào ban đêm.

Phương thức hoạt động của biệt động là trà trộn trong dân, hành động cực nhanh, dứt khoát, quyết liệt rồi nhanh chóng rút khỏi khu vực chiến đấu.

Phía sau mỗi hiện vật là một câu chuyện về những người lính biệt động từng sống, chiến đấu và hoạt động giữa sự kiểm soát gắt gao của đối phương, là những dấu tích cụ thể giúp người hôm nay hình dung rõ hơn về cách các chiến sĩ biệt động đã tổ chức hoạt động, giữ bí mật và vượt qua những tình huống hiểm nguy.

Những kỷ vật quý giá của lực lượng Biệt động Sài Gòn giữa lòng TP.HCM: 

Khăn quàng cổ ở công viên Lê Thị Riêng mở manh mối tìm danh tính liệt sĩ Biệt động Sài Gòn

Bên cạnh những hài cốt liệt sĩ được phát hiện, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP.HCM còn tìm thấy nhiều khăn quàng cổ ở công viên Lê Thị Riêng, giúp mở manh mối tìm danh tính liệt sĩ Biệt động Sài Gòn.