Tại họp báo thường kỳ của Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) sáng nay (5-5), đại diện Bộ TT&TT cho biết thời gian gần đây xuất hiện hình thức lừa đảo trực tuyến mới là cuộc gọi video nhận diện khuôn mặt (deepfake) nhằm mục đích lừa đảo chuyển tiền.
Đây là hình thức lừa đảo gọi video call, kẻ lừa đảo yêu cầu người nghe xác nhận khuôn mặt để chúng mở tài khoản ngân hàng, ví điện tử thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
Ông Trần Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục An toàn thông tin cho hay, ngay từ thời điểm nhận được thông tin phản ánh từ người dân, Cục An toàn thông tin đã cảnh báo rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng về hình thức lừa đảo mới này.
 |
Ông Trần Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục An toàn thông tin thông tin về cuộc gọi video deepfake. Ảnh: Bộ TT&TT. |
Không chỉ Việt Nam mà nhiều nước trên thế giới, cùng các công ty công nghệ lớn đang chung tay để tìm giải pháp kỹ thuật nhằm xử lý các vụ lừa đảo deepfake. Ngăn chặn lừa đảo trên không gian mạng là một cuộc chiến trường kỳ. Tuy nhiên, ở góc độ căn cơ, gốc rễ của những vụ lừa đảo trực tuyến phần lớn liên quan đến lừa đảo tài chính.
Theo ông Hưng, để lấy được tiền của nạn nhân, kẻ lừa đảo cần đến các tài khoản chuyển tiền vào. Những đối tượng này sẵn sàng bỏ tiền ra mua các tài khoản ngân hàng không chính chủ với giá rẻ.
“Chúng ta cần ngăn chặn các tài khoản không chính chủ này, đồng bộ thông tin tài khoản ngân hàng với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để giải quyết bài toán căn cơ. Nếu vậy, số lượng các vụ lừa đảo trực tuyến sẽ giảm mạnh”- Phó Cục trưởng Cục An toàn thông tin nói.
Ông Trần Quang Hưng cũng cho hay, công nghệ thay đổi hàng ngày, đây chỉ là công cụ được những kẻ lừa đảo sử dụng. Việc chống lừa đảo trực tuyến không đơn giản là vấn đề kỹ thuật mà cần có sự phối hợp đồng bộ chung giữa cả mặt công nghệ, pháp lý và cơ chế.
Nhận diện cuộc gọi video deepfake
Deepfake đang là một mối đe dọa đối với sự trung thực và tin cậy của video và hình ảnh. Nó có thể được sử dụng không chỉ để lừa đảo trực tuyến mà còn sử dụng cho các mục đích khác như tấn công chính trị, tạo ra những tin tức giả mạo hoặc phá hoại danh tiếng của người khác.
Phần lớn hình thức lừa đảo trực tuyến này nhắm tới việc lừa đảo tài chính. Đối với các cuộc gọi deepfake như hiện nay thì bằng mắt thường vẫn có thể có một số các dấu hiệu để nhận biết như:
- Thời gian gọi thường rất ngắn chỉ vài giây.
- Khuôn mặt của họ thiếu tính cảm xúc và khá "trơ" khi nói
- Tư thế của họ trông lúng túng, không tự nhiên
- Hướng đầu và cơ thể của họ trong video không nhất quán với nhau…
- Ngoài ra, cũng có thể thấy màu da của nhân vật trong video bất thường, ánh sáng kỳ lạ và bóng đổ không đúng vị trí. Điều này có thể khiến cho video trông rất giả tạo và không tự nhiên....
- Âm thanh cũng là một vấn đề có thể xảy ra trong video. Âm thanh sẽ không đồng nhất với hình ảnh, có nhiều tiếng ồn bị lạc vào clip hoặc clip không có âm thanh.
- Thường kẻ gian sẽ ngắt giữa chừng, bảo là mất sóng, sóng yếu...
Tóm lại, các yếu tố kỳ lạ như trên là báo hiệu đỏ của deepfake. Người dân nên luôn cảnh giác và tuyệt đối bình tĩnh.
