Theo hồ sơ, tháng 12-2010, vợ chồng ông T. mua căn nhà trong hẻm đường Yên Thế ở quận Tân Bình với giá hơn 7,7 tỉ đồng. Tháng 10-2014, ông bà quyết định bán nhà cho người khác với giá 6,3 tỉ đồng. Cùng ngày, vợ chồng ông T. làm thủ tục kê khai nộp thuế TNCN tại chi cục thuế. Vợ chồng ông T. đề nghị được áp dụng thuế suất 25% trên thu nhập tính thuế. Tuy nhiên, chi cục thuế lại ra thông báo vợ chồng ông phải nộp số tiền thuế tổng cộng 126 triệu đồng (mỗi người nộp 63 triệu đồng) tương đương 2% của giá trị chuyển nhượng.
Không đồng tình, ông T. khiếu nại vì cho rằng trường hợp này phải áp dụng cách tính thuế TNCN như vợ chồng ông đề nghị chứ không như cách tính chi cục thuế vì có giá mua bán cụ thể trong hợp đồng công chứng. Đồng thời, do vợ chồng ông bán nhà lỗ nên không phát sinh thu nhập đồng nghĩa với việc không phải chịu thuế.
Nhưng theo chi cục thuế, vợ chồng ông phải cung cấp hóa đơn mua bán nhà mới có căn cứ xác định giá vốn. Ông T. cho rằng đòi hỏi hóa đơn là không hợp lý vì vợ chồng ông mua nhà từ cá nhân và bán nhà cho một cá nhân khác thì làm sao có hóa đơn để nộp. Sau khi chi cục trưởng chi cục thuế không chấp nhận khiếu nại của vợ chồng ông T. nên cả hai khởi kiện ra tòa.
Với tư cách bị kiện, chi cục thuế cho rằng việc vợ chồng ông T. yêu cầu hủy thông báo của chi cục là không có căn cứ. Theo chi cục thuế, căn cứ Công văn hướng dẫn số 16686/ 2014 của Bộ Tài chính thì hợp đồng mua bán bất động sản có chứng nhận của cơ quan công chứng không có cơ sở để xác định giá vốn để áp dụng thuế suất 25%.
Xử sơ thẩm, TAND quận Tân Bình nhận định vợ chồng ông T. thực hiện việc mua bán, chuyển nhượng bất động sản bằng hợp đồng có công chứng. Nhưng lại không có chứng từ hợp lệ về việc mua bán (hóa đơn thanh toán tiền). Căn cứ vào công văn phía bị kiện nêu thì không có cơ sở để xác định giá vốn và chi phí liên quan làm cơ sở xác định thu thuế nên chi cục thuế áp dụng cách tính thuế suất 2% trên giá trị chuyển nhượng là có căn cứ. Từ đó tòa bác yêu cầu hủy thông báo của vợ chồng ông.
HĐXX phúc thẩm thì nhận định ngược lại, Điều 22 Nghị định 65/2013 quy định: Trường hợp người nộp thuế không xác định hoặc không có hồ sơ để xác định giá vốn và chứng từ hợp pháp xác định các chi phí liên quan làm cơ sở xác định thu nhập tính thuế thì áp dụng thuế suất 2% trên giá chuyển nhượng. Nhưng việc mua bán ở đây có hợp đồng đầy đủ, có căn cứ để xác định giá vốn thì không thể áp dụng thuế suất 2% trên giá chuyển nhượng. Mặt khác, gia đình ông T. bán nhà lỗ so với giá mua nên không phát sinh việc nộp thuế TNCN.
HOÀNG YẾN
