Chị Hạnh Dung kính mến,

Em lấy chồng đã bảy năm, sinh hai cậu con trai. Anh đầu của chồng em cũng có hai cậu con trai. Cả bốn cháu đều ngoan, nhưng bố mẹ chồng em phân biệt đối xử rất rõ. Ông bà chỉ coi trọng hai đứa con của anh hai, đặc biệt là cậu con đầu, vì đó là "cháu trai đích tôn".

Việc này làm em khá chạnh lòng, và thấy thương hai đứa con nhà mình. Ông bà, mà đặc biệt là bà cứ hay cưng nựng cậu cháu đầu tiên, xuýt xoa "cháu đích tôn nhà tôi đây".

Nhiều lúc em thấy buồn đến mức không muốn về thăm ba mẹ cùng lúc với nhà anh trai. Em có nên nói điều này với ba mẹ không, thưa chị?

Hạnh Hoa (Quận 3, TPHCM)

Hạnh Hoa mến,

Tình huống bạn đang gặp khá phổ biến. Ông bà thường có những niềm tự hào với con cháu, trong đó có những niềm tự hào đặc biệt hơn như là "cháu trai", đặc biệt hơn nữa là "cháu trai đích tôn".

Bố mẹ chồng chỉ thương cháu đích tôn, thờ ơ với những đứa cháu còn lại - Hình minh họa - XFRAME

Chuyện này khá cổ hủ, nhưng lại là một tâm lý có thể thông cảm được. Và nó thường không liên quan đến tình thương, mà chỉ là một hệ thống quan niệm liên quan đến việc nối dõi tông đường của người lớn.

Theo đó, người lớn thường nghĩ họ có trách nhiệm phải có con trai, cháu trai, và cháu đích tôn để nối dõi tông đường. Và việc có được những người con/cháu như thế khiến họ mãn nguyện với bản thân vì đã hoàn thành nhiệm vụ tổ tông.

Các con cháu luôn hiểu nguồn cơn của hành xử nơi bố mẹ, nhưng khi bị phân biệt đối xử, ta thường bất bình và cảm giác bị thương ít hơn, bị đối xử không công bằng. Nhưng chỉ cần nhớ rằng nguồn gốc của những hành xử không bình thường đó chỉ là một tâm lý cổ xưa của ba mẹ, dù tâm lý ấy đã không còn chính đáng trong thời hiện đại.

Khi "ôn" lại nguồn gốc hành xử của ba mẹ chồng, hẳn em sẽ thấy nhẹ lòng hơn. Việc còn lại là trao đổi với ba mẹ về cách hành xử trước mặt các cháu, để không gây ra những buồn tủi không đáng có.

Em có thể bàn việc này với chồng, trên nền tảng thấu hiểu tâm lý của ba mẹ, nhưng đề nghị anh cùng bàn bạc cách nhắc nhở ba mẹ để tâm hơn đến cảm xúc của con trẻ. Việc phân biệt đối xử sẽ gây ra bất lợi tâm lý cho cả đứa trẻ được xuýt xoa lẫn đứa trẻ bị bỏ mặc.

Sâu xa hơn, sự thiên lệch đó sẽ khiến trẻ hoang mang về giá trị tình cảm, trẻ sẽ hiểu lầm rằng việc sinh ra trước tiên, là giới nam, thì nghiễm nhiên được yêu thương nhiều hơn.

Nhận thức sai lệch này sẽ dắt dây nhiều sai lệch khác trong nhận thức của trẻ về bản thân, về tình cảm và giá trị của các mối quan hệ... Trong khi đó, gia đình là nơi cần cho trẻ cảm giác được yêu thương vô điều kiện, được đối xử công bằng, với những phép tắc đúng đắn, trong sáng, dễ hiểu...

Những phân tích trên đây có thể là gợi ý để em suy nghĩ và trao đổi với chồng.

Còn với ba mẹ chồng, em có thể gợi chuyện một cách đơn giản và vui vẻ hơn. Chỉ cần nhắc ông bà rằng những đứa cháu khác có thể sẽ buồn, tổn thương và hiểu lầm về tình thương của ông bà nếu ba mẹ liên tục dồn sự bày tỏ tình cảm vào cháu đích tôn.

Hạnh Dung tin rằng khi em trao đổi nhẹ nhàng bằng sự thấu hiểu, và nhắc đến tâm lý của con trẻ với sự đồng cảm - ba mẹ sẽ cảm nhận được và sẽ điều chỉnh.

Chúc em thành công!

Hạnh Dung

Chia sẻ tâm tư cùng chị Hạnh Dung của Báo Phụ Nữ, mời bạn  gửi câu hỏi trực tiếp trong khung “Chat với Hạnh Dung” trên trang phuonuonline.com.vn hoặc gửi về email: hanhdung@baophunu.org.vn