Tòa tối cao Mỹ bác sắc lệnh siết quốc tịch mặc định của ông Trump

30/06/2026 - 04:27

PNO - Tòa án Tối cao Mỹ vừa bác bỏ sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump, vốn hạn chế quyền tự động nhận quốc tịch của trẻ em.

Một người giơ cao tấm biển ủng hộ quyền công dân mặc định khi sinh ra trên lãnh thổ Mỹ trong một cuộc biểu tình bên ngoài Tòa án Tối cao vào tháng Tư - Ảnh: Bryan Dozier/ZUMA Press Wire/Shutterstock
Một người giơ cao tấm biển ủng hộ quyền công dân mặc định khi sinh ra trên lãnh thổ Mỹ trong một cuộc biểu tình bên ngoài Tòa án Tối cao vào tháng Tư - Ảnh: Bryan Dozier/ZUMA Press Wire/Shutterstock

Phán quyết được đưa ra với tỷ lệ phiếu 6-3, tuyên bố sắc lệnh ký ngày 20/1/2025 – ngày đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump – là bất hợp pháp.

Trong số các thẩm phán, có 5 người khẳng định sắc lệnh này vi phạm Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ, điều luật vốn từ lâu được hiểu là trao quyền quốc tịch mặc định cho hầu hết những ai sinh ra trên lãnh thổ nước này.

Thẩm phán mang khuynh hướng bảo thủ Brett Kavanaugh cũng đồng tình rằng sắc lệnh vi phạm luật liên bang, dù ông không cho rằng nó vi phạm Hiến pháp. Ngược lại, 3 thẩm phán bảo thủ khác bao gồm Clarence Thomas, Samuel Alito và Neil Gorsuch đã bỏ phiếu ủng hộ ông Trump.

Trước đó, đề xuất của chính quyền ông Trump đã đảo ngược cách hiểu lịch sử về Tu chính án thứ 14 bằng cách thu hẹp đối tượng được nhận quốc tịch.

Theo kế hoạch này, quyền quốc tịch mặc định sẽ chỉ giới hạn cho những đứa trẻ có ít nhất cha hoặc mẹ là công dân hoặc thường trú nhân Mỹ. Điều đó đồng nghĩa với việc trẻ sơ sinh có cha mẹ là khách du lịch tạm thời hoặc những người nhập cảnh trái phép sẽ không còn được tự động mang quốc tịch Mỹ ngay khi chào đời.

Phía ông Trump lập luận rằng phán quyết lịch sử năm 1898 chỉ áp dụng cho cha mẹ có nơi cư trú lâu dài tại Mỹ, tuy nhiên thuật ngữ này lại không hề xuất hiện trong Tu chính án thứ 14.

Sắc lệnh này thực tế chưa từng có hiệu lực vì đã bị các tòa án cấp dưới nhanh chóng ngăn chặn ngay sau khi ký kết.

Đại diện cho các cá nhân khiếu kiện, bà Cecillia Wang, Giám đốc Pháp lý toàn quốc của Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ, khẳng định quyết định của tòa án đã tái xác nhận lời hứa nền tảng của nước Mỹ rằng bất kỳ ai sinh ra tại đây đều là công dân, và một tổng thống không thể thay đổi Hiến pháp bằng mệnh lệnh hành pháp.

Suốt hơn 1 thế kỷ qua, quy định này đã được áp dụng rộng rãi cho tất cả mọi người, ngoại trừ một vài trường hợp đặc biệt như con cái của các nhà ngoại giao nước ngoài.

Đây là thất bại lớn thứ 3 của ông Trump tại Tòa án Tối cao trong những tháng gần đây, sau các phán quyết bác bỏ mức thuế quan sâu rộng của ông vào tháng Hai và ngăn cản việc sa thải ngay lập tức thành viên Cục Dự trữ Liên bang Lisa Cook.

Dù Tòa án Tối cao hiện tại đang có đa số thẩm phán thuộc phe bảo thủ chiếm ưu thế, bao gồm cả 3 người do chính ông Trump bổ nhiệm, cơ quan quyền lực này vẫn đưa ra phán quyết bất lợi cho chương trình nghị sự kiểm soát nhập cư cứng rắn của ông.

Linh La (theo NBC News, The Guardian)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI