img

Trong dòng chảy lịch sử nghệ thuật dân tộc thì nghệ thuật Cải lương là viên ngọc sáng đẹp và đầy hấp dẫn. Nhờ khả năng dung nạp, chọn lọc tinh hoa nghệ thuật trong, ngoài nước nên từ khi ra đời, nghệ thuật Cải lương đã luôn mới mẻ và thu hút khán giả.

“Nữ quái kiệt” Bo Bo Hoàng kể chuyện hậu trường “Tình người kiếp rắn”- Ảnh 1.

Riêng tác phẩm dựa theo hình tượng con rắn, bà đã sáng tác hai kịch bản dựa theo truyện cổ tích của Ấn Độ. "Hậu trường hai vở diễn này rất vui vì hình tượng rắn đã buộc nghệ sĩ chúng tôi phải vắt óc sáng tạo, nếu chỉ thiết kế đầu rắn thì dễ, cho nên phải có bảng vẽ để đúc kết một con rắn trường đi trên mặt sàn sân khấu. Do vậy cần ba người chui vào thân rắn, bó hai tay, làm sao chỉ để dùng thân thể trường trên mặt sàn. Người ở đầu thì dùng hai tai điều khiển. Phải vất vả lắm mới thể hiện 30 phút khi nàng tiên biến thành rắn và ngược lại. Nhưng rồi do diễn viên hăng hái quá, khi trường da của con rắn được may bằng vải đã bung đường chỉ, lộ nguyên hình ba người nằm trên trong, khán giả cười rần rần nhưng thông cảm, để suất sau gia cố "cái bụng" con rắn kỹ hơn" – Nghệ sĩ Bo Bo Hoàng kể.

“Nữ quái kiệt” Bo Bo Hoàng kể chuyện hậu trường “Tình người kiếp rắn”- Ảnh 2.
“Nữ quái kiệt” Bo Bo Hoàng kể chuyện hậu trường “Tình người kiếp rắn”- Ảnh 3.
“Nữ quái kiệt” Bo Bo Hoàng kể chuyện hậu trường “Tình người kiếp rắn”- Ảnh 4.
“Nữ quái kiệt” Bo Bo Hoàng kể chuyện hậu trường “Tình người kiếp rắn”- Ảnh 5.

Các nghệ nhân tiền bối thế hệ của bà đã liên tục bồi đắp sáng tạo, làm cho nghệ thuật cải lương tuồng cổ theo thời gian phát triển đa dạng, phong phú, trong đó những tác giả viết kịch bản dựa theo tác phẩm văn học nước ngoài đã Việt hóa rất nhiều câu chuyện nhân văn, mang lại cho nghệ thuật cải lương tuồng cổ nhiều tác phẩm hay, trong đó công lớn thuộc về nghệ sĩ Bo Bo Hoàng.

NSND Đinh Bằng Phi nhận xét: "Bo Bo Hoàng không chỉ diễn hay mà còn là tác giả, đạo diễn, góp phần mang lại thành công cho nhiều đoàn cải lương thời đó. Bà chuyên sáng tác những vở diễn mà trong đó hình tượng con rắn được hư cấu, biến hóa rất độc đáo. Bởi, rắn là loài mạnh mẽ, có ý chí kiên trì, không ngại hiểm nguy, nên hình tượng nhân vật được đặc tả trong kịch bản của Bo Bo Hoàng đều thể hiện rõ ý chí không khuất phục, đương đầu với khó khăn và trên hết đều có một uy lực bất biến".

Tại TP HCM, có 2 dòng tộc theo trường phái Tuồng cổ, đó là đại gia đình Vĩnh Xuân, Bầu Thắng - Minh Tơ - Thanh Tòng và Huỳnh Long. Nghệ sĩ Bo Bo Hoàng đều tham gia với cả hai đoàn, trong đó, bà được xem là đã sát cánh với NSND Thanh Tòng những năm còn trẻ để diễn cặp cùng với ông trên sân khấu Đồng ấu Minh Tơ. Và với bảng hiệu Huỳnh Long, bà đã tạo nhiều dấu ấn được khán giả yêu mến, số đông công chúng yêu thích vai Cám do bà thể hiện trong vở "Tấm Cám", mà cho đến hôm nay mỗi khi nhắc đến vở diễn này, khán giả đều nhớ đến nét diễn duyên dáng, lém lĩnh của bà.

“Nữ quái kiệt” Bo Bo Hoàng kể chuyện hậu trường “Tình người kiếp rắn”- Ảnh 6.

Theo bà, tuồng tích của sân khấu cải lương tuồng cổ hầu hết mang tính giáo dục cao, đề cập đến các câu chuyện về hiếu, trung, tín, lễ, tiết, nghĩa; đưa ra những bài học giúp con người hướng thiện. Bà đã sáng tác dựa theo hình tượng con rắn, không chỉ tạo sức hấp dẫn vì loài vật này vốn được xem là độc hiểm, nhưng bà muốn qua đó gửi gắm vào số phận độc hiểm đó sự ăn năn, hối hận, muốn thay đổi vận mệnh của bản thân để sống tốt hơn, hạnh phúc hơn.

Câu chuyện "Tình người kiếp rắn" kể về một đêm trăng tròn trong ngày lễ Mahashivanatri, khi tất cả người rắn phải hiện nguyên hình và mất đi thần lực, gia đình Raheja đã lẻn vào đền thần giết chết những người rắn canh giữ viên ngọc - là cha mẹ của Shivanya và Shesha, để cướp đi viên ngọc quý.

Nuôi lòng thù hận suốt 20 năm, Shivanya và Shesha đã dùng linh khí tu luyện trăm năm hóa thành người và lẻn vào gia đình Raheja để trả mối hận năm xưa, đồng thời thực thi nhiệm vụ cướp lại viên ngọc rắn. Bà kể: "Ban đầu giao vai diễn cho nữ nghệ sĩ tôi đều bị từ chối, họ ngại diễn vai ác độc sẽ bị khán giả ghét, nhưng rồi tôi đã thuyết phục và họ đã thành công" – NS Bo Bo Hoàng kể lại.

Nghệ sĩ Cẩm Thu (HCV Trần Hữu Trang) cho biết bà rất hạnh phúc khi được làm việc với nghệ sĩ Bo Bo Hoàng. "Năm nào từ Mỹ về thăm quê nhà, tôi cũng đều đến thăm cô Bo Bo Hoàng, cô là người thầy mà tôi tôn kính. Nhờ cô chỉ dạy mà tôi đã đoạt HCV Trần Hữu Trang với vai độc diễn Phan Kim Liên năm 1992. Những vai diễn từ kịch bản ra đến sân khấu đều mang nhiều bài học kinh nghiệm quý cho thế hệ nghệ sĩ chúng tôi, vì bút pháp của cô rất độc đáo, viết rất sâu sắc" – nghệ sĩ Cẩm Thu kể.

“Nữ quái kiệt” Bo Bo Hoàng kể chuyện hậu trường “Tình người kiếp rắn”- Ảnh 7.
“Nữ quái kiệt” Bo Bo Hoàng kể chuyện hậu trường “Tình người kiếp rắn”- Ảnh 8.
“Nữ quái kiệt” Bo Bo Hoàng kể chuyện hậu trường “Tình người kiếp rắn”- Ảnh 9.
“Nữ quái kiệt” Bo Bo Hoàng kể chuyện hậu trường “Tình người kiếp rắn”- Ảnh 10.

Mượn câu chuyện thần thoại ngàn năm trong văn hóa Ấn Độ, vở "Tình người kiếp rắn" và "Nữ chúa rắn và phò mã cùi" là hai vở diễn đầy tính nhân văn, đề cao tình yêu chân thật và lên án những mưu đồ, lợi ích cá nhân, ích kỷ của con người. Sau 1975, nếu như các nghệ sĩ kịch nói, cải lương hòa nhập nhanh vào đời sống xã hội và hoạt động sân khấu trong hoàn cảnh đất nước thống nhất, thì đội ngũ nghệ sĩ cải lương Hồ Quảng loay hoay, gần như bế tắc, vì các tích tuồng Tàu, vũ đạo, âm nhạc,... không phù hợp để tiếp tục trình diễn. 

Nhờ sự nhạy bén, nghệ sĩ Bo Bo Hoàng đã chuyển sang chuyển thể những tích truyện thần thoại nước ngoài để mưu sinh và tạo sự sống mới cho các nghệ sĩ sân khấu. Bà đã dựa theo âm nhạc ngũ cung và nghệ thuật đờn ca tài tử để góp phần phát triển âm nhạc cải lương tuồng cổ, vận dụng vũ đạo, kết hợp kỹ xảo điện ảnh để làm nên những không gian biến hóa đầy màu sắc cho các vở cổ tích, dân gian. 

"Hình tượng con rắn vì thế khi xuất hiện rất ấn tượng, khán giả sợ nhưng thích thú, vì trong không gian âm nhạc, ánh sáng, tiếng động, đã làm cho khán giả hình dung mình đang ở trong hang rắn, có nhiều em bé đi theo cha mẹ khóc thét lên, nghệ sĩ chúng tôi suất nào cũng giựt mình vì có khi khán giả người lớn cũng khóc và rào lên. Có suất tôi bị khán giả chặn ở cửa hậu trường nói sao tôi làm cái tuồng gì mà có rắn, đầu năm xem sẽ bị xui. Chưa kịp thanh minh thì có một nhóm khán giả đến lì xì, nói con rắn xuất hiện "đáng đồng tiền bát gạo" quá. Vậy đó, khán giả khen chê là chuyện bình thường, tất cả những lời bình phẩm đều là động lực để nghệ sĩ vươn lên. Ngày xuân Ất Tỵ nhớ về con rắn thấy vui và ấm lòng, vì đó là những sáng tạo của tôi trên con đường 50 năm theo nghề hát" – NS Bo Bo Hoàng bộc bạch.

Lên đầu Top

Thanh toán mua bài thành công

Chọn 1 trong 2 hình thức sau để tặng bạn bè của bạn

  • Tặng bằng link
  • Tặng bạn đọc thành viên