Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM đóng góp ba thành tựu. Trong đó, công trình "Giá trị các chỉ dấu sinh học hTERT mRNA, AFP, AFP-L3, DCP trong phát hiện bệnh ung thư tế bào gan" được đánh giá cao.

PGS-TS-BS Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược, chủ nhiệm công trình này, cho biết ung thư gan tiến triển thầm lặng nên đa số người bệnh được phát hiện muộn. Dựa vào công trình nghiên cứu trên, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM đã triển khai kỹ thuật xét nghiệm định lượng PIVKA (AFP, AFP-L3 và PIVKA-II) và định lượng hTERT mRNA tại khoa Xét nghiệm, nhằm hỗ trợ chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan trên lâm sàng.

Kỹ thuật xét nghiệm định lượng PIVKA sẽ tìm ra các chỉ dấu sinh học giúp phát hiện ung thư gan sớm, trước khi xuất hiện khối u, từ có đó kế hoạch điều trị, góp phần cải thiện tỉ lệ sống cho người bệnh.

Theo giới chuyên môn, quy trình định lượng nồng độ hTERT mRNA có tiềm năng ứng dụng lớn khi đưa vào thị trường. Công trình này có thể chuyển giao cho các công ty sản xuất sinh phẩm sinh học phân tử để tạo kit tầm soát ung thư tế bào gan có giá thành rẻ.

Bệnh viện Chợ Rẫy với công trình "Tạo hình thẩm mỹ bằng sụn sườn tự thân" cũng nhận được giải thưởng tôn vinh giá trị tại Giải thưởng Nhân tài Đất Việt năm 2023 này (đạt Giải Nhì, không có Giải Nhất).

Đây là công trình nghiên cứu khoa học của PGS-TS-BS Đỗ Quang Hùng và ThS-BS Lê Hoàng Vĩnh (Khoa Tạo hình Thẩm mỹ). 

Theo PGS-TS-BS Đỗ Quang Hùng, sụn sườn là vật liệu tự thân với số lượng nhiều có thể được sử dụng làm đầu mũi, sống mũi. Tuy nhiên, sụn sườn nguyên khối hoặc chẻ lát có nhược điểm dễ cong vênh khi tạo hình sống mũi.

"Thấy trong chế biến gỗ, người ta làm gỗ thành bột giấy để làm đồ vật, vậy sao mình không làm mềm sụn sườn để thay đổi cấu trúc của nó, sau đó đưa vào cơ thể, nẹp bên ngoài và trong để giữ dáng mũi đẹp. Từ ý tưởng này, tháng 6-2017, chúng tôi bắt tay vào nghiên cứu, thử nghiệm và thành công" – bác sĩ Hùng chia sẻ. 

Bác sĩ Hùng giải thích việc dập mềm và cắt mịn sụn sườn giúp cho quá trình sử dụng linh hoạt hơn, khắc phục được nhược điểm cong vênh khi tạo hình mũi. Phương pháp này mang lại hiệu quả điều trị tốt cho những trường hợp mũi chỉnh sửa lại, bị chấn thương hoặc dị tật bẩm sinh.

PGS Hùng cho biết vật liệu nhân tạo có lợi điểm là không bị hấp thu, số lượng nhiều nhưng nhược điểm lớn nhất là nhiễm trùng muộn và vật liệu bị đào thải theo thời gian. Ngược lại, với vật liệu tự thân, cơ thể thích nghi được, tránh được nhiễm trùng.

Ngoài ra, phụ nữ Việt Nam thường có da dày và nhờn nên hay bị mụn. Nếu tạo hình mũi bằng vật liệu nhân tạo, việc nặn mụn sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Đặc biệt, với những trường hợp bị biến chứng do lần phẫu thuật trước đó hay bị chấn thương do tai nạn, với kỹ thuật trên, bác sĩ có thể tạo hình lại mũi cho bệnh nhân mà không cần chờ.

Từ năm 2017 đến 2022, kỹ thuật thuật tạo hình mũi bằng sụn sườn tự thân đã áp dụng cho 259 trường hợp. Kết quả cho thấy 100% bệnh nhân hài lòng với kết quả phẫu thuật và không có trường hợp nào tiêu sụn sau 1 năm.

Lần đầu tiên tại Việt Nam, ca bệnh ung thư hạch được Bệnh viện Chợ Rẫy điều trị thành công bằng phối hợp đồng thời 2 kỹ thuật cao, chuyên sâu, mở ra cơ hội mới cho những người mang căn bệnh hiểm.

Bệnh nhân được thụ hưởng 2 kỹ thuật mới này là bà N.H.O (46 tuổi, ở Bình Dương), bị ung thư hạch, kháng trị với nhiều phác đồ điều trị trước đó. Khi mới phát hiện bệnh, bà O. được điều trị bằng phương pháp hóa trị đơn thuần. Trong 4 năm sau đó, bệnh tái phát 2 lần và lần nào cũng đáp ứng với phương pháp hóa trị. Tuy nhiên, phương pháp này vô hiệu khi bà O. tái phát bệnh lần 3.

Để cứu bệnh nhân, các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy quyết định thực hiện đồng thời 2 kỹ thuật cao, chuyên sâu: Ghép tế bào gốc đồng loài phối hợp với phác đồ điều kiện hóa diệt tủy có xạ trị toàn thân (total body irradiation, viết tắt là TBI).

Theo các bác sĩ Khoa Huyết học - Bệnh viện Chợ Rẫy, nếu muốn xử lý triệt để các tế bào ung thư, trước tiên, bà O. cần được hóa trị để làm sạch các tế bào ung thư. Sau đó, TBI giống như một vũ khí sẽ quét sạch các tế bào còn sót lại ẩn nấp sâu trong cơ thể. Cuối cùng, bệnh nhân được ghép các tế bào máu mới.

Bà O. được áp dụng phác đồ điều trị với 3 ngày liên tục xạ trị toàn thân, mỗi ngày 2 lần (sáng và chiều), mỗi lần từ 35 - 40 phút. Sau điều trị, bệnh nhân được theo dõi và triển khai ghép tế bào gốc đồng loài. Sau 30 ngày, các bác sĩ đánh giá việc ghép thành công và bệnh nhân được xuất viện sau đó 15 ngày. Hiện sức khỏe bà O. ổn định, có thể đi làm trở lại.

Trên thế giới, phương pháp TBI có từ năm 1900. Năm 1950, phác đồ này được chỉ định điều trị cho một số bệnh lý ung thư mang tính chất lan tỏa toàn thân như ung thư liên quan đến hệ thống huyết học, bạch cầu cấp hoặc lymphoma có di căn hạch nhiều nơi. Ưu điểm là xạ trị ở tất cả các vị trí trong cơ thể nhằm kiểm soát các tế bào của bệnh ung thư, TBI góp phần khắc phục một số nhược điểm của hóa trị kinh điển.

TS.BS Huỳnh Văn Mẫn, Trưởng Khoa Ghép Tế bào gốc - Bệnh viện Truyền máu Huyết học TP HCM, cho hay xạ trị toàn thân là niềm mong mỏi của ông và đồng nghiệp từ rất lâu. Đây là lần đầu tiên kỹ thuật chuyên sâu nói trên được chính các bác sĩ Việt Nam thực hiện, mở ra cơ hội cứu sống nhiều bệnh nhân ung thư.

"Bệnh viện Truyền máu Huyết học TP HCM đã phối hợp với một bệnh viện quốc tế tại TP HCM để thực hiện 5 ca xạ trị toàn thân. Tuy nhiên, kỹ thuật này chỉ có 1 một bác sĩ người Pháp ở bệnh viện đó làm được" – bác sĩ Mẫn thông tin.

Một cứu cánh cho những trường hợp bị khiếm khuyết về thận niệu, đặc biệt ở trẻ em, là kỹ thuật ghép thận tự thân. Lâu nay, số ca bệnh được phẫu thuật không nhiều, Song gần đây, với y học hiện đại; khả năng chuyên môn, trình độ tay nghề bác sĩ ngày càng tiến bộ đã mở rộng cơ hội cho người bệnh.

Theo BS Trương Hoàng Minh, Trưởng Khoa Ngoại niệu - Ghép thận BV Nhân Dân 115, kỹ thuật ghép thận tự thân là giải pháp tối ưu khi thận bị tổn thương do chấn thương, tổn thương mạch máu, hẹp động mạch thận.

Ca mới nhất vừa được Bệnh viện Nhi Đồng 1 ghép thận tự thân là bé trai 7 tuổi, bị tăng huyết áp do hẹp động mạch thận. Chức năng thận của bé chỉ còn 37%, đã nong động mạch thận nhưng thất bại. Để điều trị dứt điểm bệnh cho bệnh nhi, các bác sĩ đã lấy thận cháu ra, sửa lại các bất thường rồi ghép lại.

Ca phẫu thuật được sự hỗ trợ chuyên môn của PGS.TS.BS Thái Minh Sâm, Trưởng Khoa Tiết niệu Bệnh viện Chợ Rẫy. Qua 4 giờ phẫu thuật, thận mới sau chỉnh sửa rồi ghép lại được cấp máu đầy đủ, thực hiện chức năng là "máy lọc" cho cơ thể. Bệnh nhi cũng được về nhà sau 10 ngày điều trị, huyết áp trở về bình thường.