1. Cuộc đình chỉ toàn cầu lần thứ 2
Vào chiều tối 5-1 (giờ địa phương), những hình ảnh kinh hoàng về một chiếc máy bay của hãng Alaska Airlines phải hạ cánh khẩn cấp xuống TP Portland, bang Oregon - Mỹ với một "lỗ thủng" lớn giữa thân đã lan truyền khắp báo chí và các mạng xã hội.
Đó không phải lần đầu tiên dòng 737 MAX của Boeing bị gọi tên trong các sự cố hàng không.
Các hình ảnh chụp từ bên ngoài và bên trong chiếc Boeing 737 MAX 9 gặp sự cố hôm 5-1 tại Mỹ - Ảnh: REUTERS
Hai hãng hàng không Alaska Airlines và United Airlines của Mỹ đã đình chỉ tất cả máy bay Boeing 737 MAX 9 của họ một lần nữa vào ngày 7-1 và vẫn đang chờ hướng dẫn thêm của Cục Hàng không liên bang Mỹ (FAA).
Alaska Airlines đã đưa 18 trong 65 chiếc Boeing 737 MAX 9 của họ trở lại hoạt động một ngày trước đó sau khi được kiểm tra. Tuy nhiên chỉ một thời gian ngắn sau đó, FAA thông báo có thể cần phải thực hiện thêm một số bước kiểm tra với 18 chiếc máy bay đó.
Trong sự cố ngày 5-1, chiếc Boeing 737 MAX 9 mang số hiệu AS1282 của Alaska Airlines chỉ mới khai thác được 8 tuần. Sự cố nổ bảng điều khiển đã làm bung một mảng thân lớn hình chữ nhật.
Đó là mảng được lắp vào khoảng trống chừa sẵn trên bộ khung chung của dòng 737 MAX của Boeing, nơi các hãng hàng không có thể lựa chọn lắp đặt cửa phụ hoặc bịt kín. Mảng thân bị xé toạc khiến áp suất trong máy bay giảm đột ngột, rất may không có ai ngồi ngay khu vực đó và phi hành đoàn đã kịp thời đưa máy bay hạ cánh an toàn.
Bên trong một nhà máy sản xuất máy bay Boeing ở TP Everett, bang Washington - Mỹ - Ảnh FLICKR
Sự việc đã buộc FAA ra yêu cầu tạm dừng bay ngay lập tức với Boeing 737 MAX 9 để kiểm tra kỹ thuật vì lo ngại cấu trúc tương tự trên các máy bay khác có thể lặp lại sự cố chết người này. Quyết định này có hiệu lực với khoảng 171 chiếc trong số 218 chiếc Boeing 737 MAX 9 đang hoạt động trên toàn thế giới.
Nhiều quốc gia có các hãng hàng không sở hữu loại máy bay này cũng nhanh chóng đưa ra quyết định tương tự, như Thổ Nhĩ Kỳ, Panama, Mexico. Riêng Ấn Độ chỉ sở hữu dòng tiền nhiệm là Boeing 737 MAX 8 nhưng vẫn quyết định tạm dừng bay để kiểm tra.
Theo AP, có tổng cộng 1.300 chiếc 737 MAX đã được Boeing bán ra trên toàn thế giới, trong đó phần lớn là phiên bản MAX 8. Với quyết định đồng loạt của FAA và nhiều quốc gia, đây là lần thứ hai dòng máy bay 737 MAX của Boeing bị cấm bay trên diện rộng.
2. Hai thảm kịch rúng động thế giới
Quyết định kiểm tra cả dòng MAX 8 của Ấn Độ khi sự cố xảy ra với MAX 9 của Mỹ không phải không có nguyên nhân. Cách đây vài năm, hai chiếc máy bay Boeing 737 MAX 8 đã rơi chỉ trong vòng 5 tháng, cướp đi 346 sinh mạng.
Vào ngày định mệnh 29-10-2018, khoảng 6 giờ 30 phút sáng theo giờ địa phương, chuyến bay mang số hiệu JT610 của hãng Lion Air đã lao thẳng xuống vùng biển ngoài khơi Jakatar - Indonesia. Trên máy bay có tổng cộng 189 người bao gồm cả hành khách và phi hành đoàn. Trong số hành khách có 20 quan chức Indonesia.
Phần động cơ nát vỡ của chuyến bay xấu số mang số hiệu JT610 của hãng Lion Air - Ảnh: REUTERS
Chuyến bay giá rẻ này chỉ mới khởi hành được 13 phút trên chặng đường đi từ Jakarta đến Pangkal Pinang. Khi đó Boeing 737 MAX 8 còn là một mẫu máy bay mới trên thị trường và chiếc bị rơi mới hoạt động được 2 tháng.
Các đội tìm kiếm cứu nạn chỉ có thể nhặt nhạnh lại những mảnh vỡ của máy bay và nhiều vật dụng cá nhân trôi nổi trên mặt nước: Túi xách, quần áo, điện thoại di động, căn cước, bằng lái xe…
Các mảnh vỡ của JT610 được đội cứu hộ trục vớt - Ảnh: REUTERS, AP, X
Ngày 10-3-2019, chuyến bay mang số hiệu ET302 của Ethiopian Airlines sử dụng một chiếc máy bay Boeing 737 MAX 8 còn rất mới khác, cũng đã lao xuống đất vài phút sau khi cất cánh, khiến toàn bộ 157 người trên máy bay tử nạn.
Trong đoạn hội thoại ngắn với kiểm soát không lưu, phi công cho biết máy bay gặp sự cố và yêu cầu quay lại sân bay. Ngay sau đó liên lạc bị cắt đứt. Hộp đen của chiếc máy bay cho thấy nỗ lực của phi công trong giờ phút sinh tử.
Phi công đó là một cơ trưởng dày dặn kinh nghiệm với 8.000 giờ bay và "kỷ lục bay xuất sắc". Đó là một trong những lý do khiến vòng vây điều tra càng siết chặt về hướng chiếc máy bay 737 MAX 8 mà Ethiopian Airlines mới bắt đầu khai thác từ tháng 11-2018.
Những gì còn lại của chuyến bay mang số hiệu ET302 của Ethiopian Airlines chở 157 người - Ảnh: REUTERS
Nguyên nhân của cả hai vụ được xác định chỉ vì cùng một lỗi kỹ thuật: MCAS. MCAS là một hệ thống điều khiển máy bay được Boeing tích hợp vào những chiếc 737 mới nhất của họ vào thời điểm đó, tách biệt khỏi hệ thống lái tự động.
MCAS có nhiệm vụ tự động điều chỉnh bộ ổn định đuôi ngang và khiến mũi máy bay hướng xuống nhằm ngăn chặn việc mất độ cao trong trường hợp tốc độ bay chậm nhưng mũi máy bay lại hướng lên quá cao, gây mất lực nâng. Điều này có nghĩa nó chỉ được kích hoạt để cứu máy bay khi động cơ gặp sự cố.
Tuy nhiên trong hai chuyến bay xấu số, MCAS đã kích hoạt một cách sai lầm. Mũi bị chúi xuống trong khi máy bay vẫn giữ nguyên tốc độ bình thường đã đẩy hai chiếc máy bay này lao thẳng xuống đất.
Mỗi lần phi công cố hướng mũi máy bay lên, MCAS lại hiểu lầm và tiếp tục đưa mũi hướng xuống. Cuộc giằng co tạo nên một đường bay nhấp nhô khiến máy bay dần mất độ cao và rơi xuống.
Các cuộc điều tra về hai vụ tai nạn liên tiếp còn cho thấy loại máy bay này không được trang bị tính năng an toàn cho phép phi công duy trì khả năng kiểm soát máy bay khi gặp sự cố.
Hai loại đèn báo sự cố quan trọng lại được Boeing cung cấp là thiết bị "tùy chọn", tức người mua có thể lắp thêm hoặc không. Trong một nỗ lực muộn màng, thiết bị an toàn bắt buộc đã được bổ sung trong các chiếc 737 MAX 8 xuất xưởng sau đó.
3. Hai mươi tháng "biến mất" khỏi bầu trời
Ngày 13-3-2019, Boeing 737 MAX 8 bị bắt buộc "hạ cánh" trên khắp thế giới theo quyết định cấm hoạt động trong không phận mà các cơ quan hàng không ở Mỹ, Brazil, Canada, Úc, Anh, Liên minh châu Âu (EU) và nhiều nơi khác ban hành.
Đây là lần cấm bay diện rộng đầu tiên đối với dòng 737 MAX và là đợt cấm bay kéo dài nhất, giáng một đòn mạnh vào Boeing.
Mãi đến cuối năm 2020, FAA mới phê duyệt các bản cập nhật an toàn của Boeing, kết thúc lệnh cấm bay kéo dài tận 20 tháng. Tới nửa đầu năm 2021, những chiếc 737 MAX đã qua kiểm tra, điều chỉnh trên toàn thế giới mới được bay trở lại.
Một mẫu máy bay Boeing 737 MAX 10 vừa được giới thiệu và bên trong một nhà máy sản xuất máy bay Boeing ở TP Everett, bang Washington - Mỹ - Ảnh: REUTERS/BOEING
Nhưng đó cũng là năm những sự cố mới tiếp tục xảy ra với những chiếc Boeing 738 MAX 8. Vào giữa tháng 4-2021, một sự cố về điện lại khiến hàng chục chiếc Boeing MAX 737 phải tạm dừng hoạt động và mất một thời gian để khắc phục.
Ngoài ra, Boeing đã phải chi một khoản tiền khổng lồ để giải quyết các vụ kiện liên quan đến hai chuyến bay thảm kịch năm 2018 và 2019, trong đó vụ Lion Air có mức bồi thường mà gia đình một số nạn nhân nhận được lên tới 1,2 triệu USD. Tổng cộng 55 vụ kiện chống lại Boeing liên quan đến thảm kịch này đã được đệ trình lên Tòa án liên bang Mỹ ở TP Chicago.
Một loạt vụ kiện kéo dài khác liên quan đến chuyến bay ET302 của Ethiopian Airlines cũng bủa vây Boeing.
American Airlines: "Cởi trói" đầu tiên, hứng ngay sự cố
Vào ngày 5-3-2021, một chiếc Boeing 737 MAX 8 của hãng American Airlines của Mỹ đã phải hạ cánh khẩn cấp sau khi cơ trưởng tắt một động cơ do phát hiện sự cố máy móc. Rất may do xử lý kịp thời, 95 hành khác và 6 thành viên phi hành đoàn đã an toàn đáp xuống TP Newark của bang New Jersey. Sự cố được cho là liên quan đến chỉ báo thể tích hoặc áp suất dầu động cơ.
Oái oăm thay, American Airlines là hãng hàng không Mỹ đầu tiên cho phép 737 MAX cất cánh trở lại vào cuối năm 2020, ngay sau quyết định của FAA!
Thực hiện: ANH THƯ
Bình luận (0)