Nguyễn Quốc Trình (19 tuổi, trú tại tỉnh Thanh Hóa) bắt đầu xuất hiện các vết loét trợt ở niêm mạc miệng và nổi bọng nước rải rác toàn thân vào tháng 11-2023. Mỗi vết bọng nước vỡ ra như axit khiến toàn thân cậu đỏ rực, trợt da, đau đớn. Từ đây bắt đầu chuỗi ngày Trình phải giành giật sự sống trong bệnh viện.

Ban đầu nam thanh niên điều trị tại Bệnh viện Hòa Bình, rồi chuyển đến Bệnh viện Da liễu Trung ương. Tháng 12-2023, bệnh nhân nhập viện Khoa Da liễu, Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng loét trợt niêm mạc miệng nặng kèm theo tổn thương da đa dạng với các biểu hiện sẩn, mảng đỏ tím, mụn nước, bọng nước rải rác toàn thân.

Bác sĩ Trần Thị Quyên, Khoa Da liễu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết với hình thái tổn thương da đa dạng, bệnh nhân đã được chỉ định sinh thiết da nhiều lần. Tuy nhiên, các lần sinh thiết cho kết quả khác nhau: phản ứng dạng lichen do thuốc, hồng ban đa dạng, hoại tử thượng bì nhiễm độc...

Trước tiến triển vô cùng nhanh của tổn thương da, nguy cơ cao ảnh hưởng đến tính mạng, Bệnh viện Bạch Mai đã nhiều lần tổ chức Hội đồng hội chẩn toàn viện với sự tham gia của nhiều chuyên gia đầu ngành. Nhưng các dấu hiệu lâm sàng và kết quả các xét nghiệm phức tạp, mỗi lần cho một kết quả khác nhau khiến Hội đồng hội chẩn chưa thể đưa ra kết luận cuối cùng.

Không đầu hàng, các bác sĩ tìm trong y văn về những ca bệnh tương tự và đưa ra chẩn đoán cuối cùng. Bệnh nhân Nguyễn Quốc Trình được xác định mắc bệnh lý Pemphigus á u (paraneoplastic pemphigus) với bằng chứng xét nghiệm miễn dịch huỳnh quang gián tiếp trên bàng quang chuột cho kết quả IgG dương tính ở khoảng gian bào và màng đáy.

Bác sĩ Trần Thái Sơn, Trưởng Khoa Da liễu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết: Giai đoạn đầu, tổn thương của bệnh nhân đáp ứng rất kém với liệu pháp ức chế miễn dịch thông thường. Tổn thương trợt da tiếp tục lan rộng trên 80% diện tích cơ thể, tổn thương niêm mạc mắt, ống tai, miệng nặng. Bệnh nhân nhanh chóng sút 10 kg trong vòng 1 tháng, cơ thể teo đét chỉ còn những mảng da lở loét bám vào xương.

Bệnh nhân chuyển sang Trung tâm Hồi sức tích cực và được chỉ định thay huyết tương phối hợp với liệu pháp ức chế miễn dịch, tổn thương da lành dần. Tuy nhiên, bệnh nhân bị nhiễm khuẩn huyết, nhiễm khuẩn tiết niệu do trực khuẩn mủ xanh đa kháng, thiếu máu, rối loạn điện giải… Nguy cơ tử vong rất cao, trên 90%.

Khi tổn thương da đã lành trên 95%, tổn thương niêm mạc miệng đã phục hồi một phần, bệnh nhân lại rơi vào đợt bùng phát mới với diễn biến nặng và phức tạp hơn đợt trước.

Sau 3 tháng điều trị, với những nỗ lực không ngừng của các y bác sĩ và gia đình người bệnh, tổn thương da đã phục hồi, thể trạng được nâng cao, bệnh nhân đủ điều kiện phẫu thuật bỏ khối u. Cuộc phẫu thuật diễn ra thuận lợi dù được tiên lượng trước vô cùng khó khăn. Hậu phẫu bệnh nhân ổn định, tổn thương da và niêm mạc phục hồi.

Theo bác sĩ Sơn, tại Việt Nam, dựa trên các báo cáo được công bố, ước tính tỉ lệ mắc Pemphigus á u dưới 1/1.000.000 dân mỗi năm. Các dữ liệu về bệnh Pemphigus á u còn khá hạn chế và chưa có bất cứ báo cáo ca bệnh nào được công bố. Khi đã chẩn đoán Pemphigus á u, điều tiên quyết là điều trị khối u nhưng do tổn thương da trợt rộng, thể trạng suy kiệt, bệnh nhân không đủ sức khỏe để đại phẫu. Hội đồng hội chẩn toàn viện thống nhất sẽ điều trị tổn thương da ổn đồng thời nâng cao thể trạng cho bệnh nhân trước khi phẫu thuật.

"Suốt thời gian điều trị, nhiều lần bệnh nhân đối diện với cái chết. Có những thời điểm bệnh nhân và gia đình đã bỏ cuộc, bày tỏ nguyện vọng xin về nhà. Là những người hàng ngày trực tiếp chăm sóc, điều trị và vệ sinh những mảng da lở loét cho bệnh nhân, chúng tôi không thể nào quên được ánh mắt bất lực và đầy tuyệt vọng khi bệnh nhân thiều thào hỏi chúng tôi:

Câu hỏi của một chàng trai trẻ, chưa bằng tuổi con của tôi khiến tôi quyết tâm động viên bệnh nhân, gia đình và đội ngũ y bác sĩ của khoa đồng lòng tới cùng để đưa em trở lại với cuộc sống"- bác sĩ Sơn chia sẻ.

PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, nhận định ca bệnh được điều trị thành công là nỗ lực tuyệt vời của các bác sĩ.

Sau hơn 6 tháng "chiến đấu" với căn bệnh nan y, nước da, cơ thể bệnh nhân không còn những vết thương nham nhở, vằn vện, chảy dịch, đau đớn. Không còn xuất hiện tổn thương da mới, niêm mạc được cải thiện, người bệnh ăn uống được. Các thuốc điều trị được giảm liều. Hội đồng hội chẩn kết luận bệnh nhân đủ điều kiện xuất viện.

Bà Nguyễn Thị Lan, mẹ bệnh nhân, bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới đội ngũ y bác sĩ, nhân viên y tế của Bệnh viện Bạch Mai. Với bà, những ngày tháng qua, bệnh viện đã trở thành ngôi nhà thứ hai và là nơi hồi sinh con trai mình một lần nữa.

Chàng thanh niên 19 tuổi Nguyễn Quốc Trình vừa thoát "cửa tử" đón nhận cuộc sống mới với mong ước khi sức khỏe hồi phục, Trình sẽ đi học nghề sửa chữa điện để cuộc sống tốt hơn và có thể đỡ đần gia đình.