Ở vùng cao phía Nam tỉnh Quảng Trị, nhiều người dân có thể kể vanh vách chuyện người này gãy chân, người kia trật khớp, chỉ cần được "thầy" thổi vài lần là khỏi, không cần bó bột hay phẫu thuật. Nhiều thầy thuốc có thể kể tên ra ngay như thầy Ray (ở xã Khe Sanh), thầy Cửi (xã Lao Bảo) hay thầy Tuôn (xã Tân Lập).

Năm 2019, sau vụ ngã xe, bà P.T.C (ngụ xã Khe Sanh) bị gãy xương bánh chè ở đầu gối. Bà được phẫu thuật rồi nẹp chân cố định, phải nằm một chỗ ở nhà. Không chịu nổi cơn đau nhức hành hạ, nghe người quen mách, bà tìm đến ông Hồ Văn Rây - thầy thuốc nổi tiếng trong vùng - để chữa trị.

Câu chuyện tương tự xảy ra với ông Th. ở xã Tân Lập. Sau vụ tai nạn giao thông, ông bị gãy xương bả vai, phải nằm một chỗ và chịu đau nhức suốt nhiều ngày. Nhờ người giới thiệu, ông tìm đến anh Hồ Văn Cửi - người sở hữu phương "thuốc thổi" gia truyền.

Chỉ sau gần một tháng được thổi, ông hết đau nhức, xương bả vai có thể cảm nhận đã nối liền, cánh tay bắt đầu cử động được. "Chính tôi cũng không thể tin nổi. Bác sĩ bảo phải nhiều tháng mới hồi phục, mà thầy thổi vài tuần đã khỏi" - ông Th. nói.

Một số nhân chứng khác cho hay chỉ sau ít ngày được các thầy thuốc vùng cao thổi, vết thương của họ đã giảm sưng và hết đau nhức. Trong những lần thổi tiếp theo thì cảm nhận rõ xương đã nối liền và có thể cử động, đi lại bình thường. Họ cho rằng phương "thuốc thổi" này rất hiệu nghiệm. Tuy vậy, dẫu là người trong cuộc, họ vẫn rất khó lý giải vì sao có sự nối liền xương gãy như thế.

Ông Hồ Văn Rây (ngụ xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị) là một người có uy tín, được nhiều người tìm đến nhà khi bị gãy chân, tay. Dù đã gần 80 tuổi nhưng hễ có ai đến nhà cậy nhờ, ông vẫn nhận chữa giúp.

Ông Rây là người đồng bào Vân Kiều, mồ côi cha mẹ từ sớm. Ông được người bác trong dòng họ cưu mang. Thương đứa cháu côi cút, người bác này đã truyền lại bài "thuốc thổi" cho ông, trước là để giúp người, sau là để kiếm kế sinh nhai.

"Từ năm 1967, tôi đã thành thạo các bài chú do bác truyền lại và bắt đầu chữa gãy chân, tay giúp bà con trong bản. Đến nay, đã gần 60 năm tôi làm nghề này" - ông Rây nói.

Lời đồn đầy huyền bí về bài "thuốc thổi" của ông Rây dần vượt khỏi con suối đầu làng. Nhiều người bị gãy chân, gãy tay, thậm chí gãy xương sườn, ở các địa phương khác đã lặn lội tìm đến ông để được chữa trị. Bệnh nhân tìm đến nhà ông ngày một đông, có lúc nằm chật cả hiên nhà. Và sau thời gian ngắn được ông thổi, nhiều người ra về với sự mãn nguyện trên khuôn mặt.

Ông Rây cho biết quá trình chữa trị, ông chỉ dùng lá từ bi, rượu trắng xoa nắn và đọc các bài chú. Ông được truyền tất cả 6 bài chú bằng tiếng cổ.

Đồng thời, ông cho biết làm nghề này phải kiêng khem đủ thứ, đặc biệt nhất là cái ăn. Theo ông, người làm nghề không được ăn thịt chó, mèo, ba ba, rùa, trâu, bò, cá chép… Nếu ai không kiêng thì rất dễ bị "phản phệ" dẫn tới ốm đau liệt giường, không thể làm nghề được nữa.

Từ trước đến nay, trước khi nhận chữa trị, ông đều yêu cầu bệnh nhân chụp X-quang để xem xét mức độ thương tổn. Đối với trường hợp nặng, ông khuyên đến bệnh viện để sớm can thiệp y khoa. Trong quá trình chữa trị, ông chưa bao giờ đòi hỏi tiền công. Sau khi chữa lành, người bệnh "cảm ơn" như thế nào thì ông nhận như thế đấy.

Không phải ai cũng có thể học và hành nghề "thuốc thổi". Nhiều thầy thuốc vùng cao Quảng Trị khẳng định nghề này chỉ truyền cho người có duyên, tâm tốt và kiên trì. Họ rất ít khi kể tường tận cách học "thuốc thổi", bởi theo quan niệm nếu tiết lộ bí quyết thì sẽ bị "mất phép".

Anh Hồ Văn Cửi (45 tuổi, ngụ xã Lao Bảo) là người hiếm hoi "bật mí" về hành trình học nghề. Anh kể dòng họ anh đã lưu truyền bài "thuốc thổi" chữa gãy xương qua nhiều đời. Và anh là người duy nhất được bố (cũng làm nghề "thuốc thổi") chọn để truyền nghề dù nhà có đến 7 anh chị em.

"Tôi học nghề "thuốc thổi" trong 3 năm. Mỗi năm chỉ học đúng 1 tháng, khi lúa rẫy trổ bông. Khi ấy, cha con tôi vào rẫy, dựng chòi ở riêng biệt để học. Cha tôi sẽ đọc các bài chú, tôi ngồi sau lưng ông và cố ghi nhớ, học thuộc. Sở dĩ phải ngồi sau lưng là do quan niệm khi học không được ngồi đối diện vì như vậy rất dễ bị vong nhập. Suốt thời gian đó, tôi không được nói chuyện, không được sát sinh, cũng không được bẻ hay chặt cây cối" - anh Cửi nhớ lại.

Đến nay, những câu chú ấy đã ngấm vào tâm trí anh Cửi.

Với anh Cửi, "thuốc thổi" không chỉ là nghề mà còn là cách cứu người trong lúc hoạn nạn. Anh nói chậm rãi:

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, lương y đa khoa Trương Đình Ý, Phó Chủ tịch Hội Đông y tỉnh Quảng Trị, thừa nhận nhiều hội viên có các bài "thuốc thổi" gia truyền rất bí ẩn, khó giải thích nhưng rất hiệu quả.

Hội Đông y tỉnh Quảng Trị có hơn 600 hội viên, trong đó 150 hội viên là thầy thuốc người đồng bào Pa Kô, Vân Kiều. Trong số đó, nhiều người nắm giữ các bài thuốc gia truyền, trong đó có "thuốc thổi" chữa về xương, khớp. Dù bí ẩn nhưng nhiều trường hợp đã được chữa khỏi, không bị biến chứng.

Theo ông Nguyễn Việt Đức - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa, thời gian qua, ông cũng đã nghe nhiều người bị gãy tay, chân kể rằng đã được chữa lành bằng phương "thuốc thổi" của các thầy thuốc vùng cao. Ông thừa nhận có những trường hợp thổi xong lành thật, nhưng cũng không ít người gặp biến chứng.