Thế giới đã có công nghệ sản xuất sợi vải từ bắp, sữa, chuối, dứa... Còn ở Việt Nam, ít ai ngờ rằng lá và thân cây bạc hà, lá và hạt sen, bã cà phê, sợi tre... cũng có thể biến thành vải

---o0o---

Người biến những loại nguyên liệu thiên nhiên nói trên trở thành sợi vải là bà Trần Hoàng Phú Xuân - Tổng Giám đốc Công ty CP Kết nối Thời trang (Faslink). Với nữ CEO, thời trang không chỉ là đam mê là còn là sứ mệnh.

CEO Nguyễn Hoàng Phú Xuân

CEO Nguyễn Hoàng Phú Xuân có bà nội nổi tiếng xứ Huế một thời với nghề dạy trồng dâu, nuôi tằm. Mẹ bà sau này cũng là một trong những người dệt vải đầu tiên tại Việt Nam. Bà Xuân trở thành thế hệ thứ 3 theo nghiệp gia đình như sự tiếp nối về mặt tâm thức, dù bà tốt nghiệp đại học ngành Đông phương học, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQG TP HCM.

"Ban đầu, tôi không quan tâm nhiều đến nghề truyền thống của gia đình nhưng ký ức những ngày còn nhỏ phụ giúp mẹ đo vải, cắt vải đã thấm vào tâm thức tôi lúc nào không hay. Đến khi theo đuổi nghề này, tôi tìm thấy rất nhiều niềm vui, cảm hứng, có thể nỗ lực không mệt mỏi với mục tiêu làm tốt nhất vai trò cung cấp nguyên liệu cho ngành thời trang Việt" - bà Xuân tâm sự.

Năm 2008, Faslink ra đời là sự hợp nhất giữa Công ty CP May mặc Xuân Phương Nam và Công ty Vải sợi may mặc An Thuận Phát. Công ty nhanh chóng làm ăn phát đạt khi trở thành đối tác của hơn 900 doanh nghiệp (DN) và tổ chức ở mảng kinh doanh đồng phục. Trong đó, nhiều DN nổi tiếng như Heineken, Coca-Cola, PepsiCo, Ajinomoto, KFC, Vietnam Airlines, Nguyễn Kim... đã tin dùng sản phẩm của Faslink.

CEO Trần Hoàng Phú Xuân luôn trăn trở về thời trang xanh, môi trường xanh

Dẫu vậy, CEO Trần Hoàng Phú Xuân cùng đội ngũ Faslink không hài lòng với thành công ban đầu và mong muốn làm được nhiều hơn thế. Không lâu sau, qua quá trình khảo sát thị trường, CEO Faslink nhận ra thị trường vải vóc ở Việt Nam đã "rất cũ" trong khi thế giới đang hướng tới thời trang xanh, bền vững. 

Tham quan nhiều hội chợ trưng bày nguyên liệu ngành may mặc toàn cầu, bà rất ấn tượng với những loại vải vừa tốt cho sức khỏe người sử dụng vừa thân thiện với môi trường. "Có quá nhiều thứ nguyên liệu tốt có thể sản xuất sợi vải thông minh, an toàn mà chúng ta chưa cung cấp cho thị trường trong nước?" - CEO Trần Hoàng Phú Xuân nghĩ và quyết tâm trở thành người tiên phong tìm lời đáp cho câu hỏi.

Tìm đến các phòng thí nghiệm hàng đầu thế giới, bà Xuân được tiếp cận rất nhiều loại sợi có nguồn gốc từ những nguyên liệu quen thuộc như bắp, cà phê, sen, sữa, bạc hà, ngải cứu, chuối, dứa... 

Sau khi nhận diện được loại sợi có tính ứng dụng cao và có mức giá hợp lý nhất, năm năm 2008, CEO Faslink bắt tay vào sản xuất sợi thân thiện với môi trường. Để làm ra thành phẩm vải công nghệ sinh học, thợ dệt sẽ cho một số sợi PET vào bã cà phê để đệm và dệt thành những xơ dài, sau đó tạo ra sợi và dệt vải. Tương tự, sợi sen, sợi bạc hà cũng được làm từ bột xay từ lá và thân bạc hà hoặc lá và hạt sen... 

Công nghệ sản xuất những loại sợi này góp phần hạn chế rác thải đưa ra ngoài môi trường. Chẳng hạn, bã cà phê nếu không được xử lý đúng cách sẽ tạo ra khí metan (một trong những tác nhân gây hiệu ứng nhà kính). Hơn nữa, sợi từ bã cà phê có tính khử mùi; sợi sen giàu ion âm, collagen nên rất thân thiện và làm mát da... Những tính năng của các loại sợi này đều được giữ bền vững dù trải qua nhiều công đoạn giặt, ủi, dệt, may...

Sản phẩm của Faslink hướng tới  xu hướng thân thiện với môi trường và tốt cho sức khỏe người tiêu dùng

Theo CEO Trần Hoàng Phú Xuân, hành trình tìm ra các loại sợi mới không khó nhưng để thương mại hóa được những sản phẩm này lại chẳng hề dễ dàng.

Bà Xuân nhớ lại 10 năm trước, "sợi bền vững" là khái niệm rất xa lạ không chỉ với người Việt mà ngay cả trên thế giới. Mức giá của sản phẩm này cũng khá cao. Trong khi đó, Faslink luôn giữ phương châm dù sản phẩm có công nghệ cao cấp đến đâu cũng phải đến được với người tiêu dùng càng nhiều càng tốt.

CEO Trần Hoàng Phú Xuân (thứ 2 từ phải sang) và các đối tác

Để làm được như vậy, công ty phải có tổ hợp các giải pháp đồng bộ. CEO Trần Hoàng Phú Xuân đã cố gắng thương lượng với tất cả đối tác làm sợi để có mức giá hợp lý nhất, song song với việc đem lại cảm nhận tốt nhất về sản phẩm đến tất cả mọi người. Công ty cũng nghiên cứu và công bố minh bạch thông tin về tính năng bảo vệ sức khỏe hoặc các chỉ số đóng góp cho mục tiêu bảo vệ môi trường của sản phẩm sợi công nghệ sinh học. Các nhãn hàng vì thế cũng "bị thuyết phục" dù phải mua sản phẩm với giá cao hơn 30%-40%.

"Faslink hiện có hơn 50 đối tác là các thương hiệu hàng đầu trong nước. Chúng tôi cũng nhận được rất nhiều sự hỗ trợ từ các nhà máy dệt. Nhờ vậy, Faslink đã làm được những điều mà ban đầu ai cũng nghĩ rằng nó rất... lý thuyết. Nếu chọn một từ khóa để khái quát lại toàn bộ quãng đường đã qua, tôi nghĩ mấu chốt nằm ở hai chữ kiên định" - CEO Trần Hoàng Phú Xuân nói.

Sợi vải làm từ sợi tre và vỏ sò

CEO Faslink cho rằng chi phí cao là một trong những khó khăn lớn nhất của hành trình chuyển đổi xanh. Trong thời gian đầu, hàng chưa bán được nhưng chi phí đầu tư, nhân sự, cơ sở vật chất… vẫn phải bảo đảm. Tuy nhiên, Faslink may mắn khi có mảng quần áo đồng phục đạt kết quả kinh doanh ổn định nên có thể vừa nhận các đơn hàng may đồng phục vừa chuyển đổi dần sang thời trang bền vững.

Để tăng tính tương tác và tạo môi trường cho sinh viên nghiên cứu, thiết kế các sản phẩm xanh, công ty đã hợp tác với các trường: ĐH Kiến trúc TP HCM, ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP HCM, ĐH Bách Khoa TP HCM, ĐH Ngoại Thương TP HCM, ĐH FPT... Bên cạnh đó, công ty còn liên kết với các nhà thiết kế như Võ Công Khanh, Lâm Gia Khang... để đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng.

CEO Trần Hoàng Phú Xuân (bìa trái) trò chuyện tại Hội nghị chuyên đề về kinh tế tuần hoàn trong khuôn khổ APEC diễn ra tại Thái Lan vào tháng 5-2022

Tại Hội nghị chuyên đề về kinh tế tuần hoàn trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) diễn ra tại Thái Lan vào tháng 5-2022, bà Trần Hoàng Phú Xuân là đại diện duy nhất của Việt Nam tham gia. "Chúng tôi không hy vọng nhận được những đơn hàng triệu USD mà chỉ hy vọng thời trang xanh, bền vững của Việt Nam được thế giới chú ý" - bà Xuân bộc bạch.

Thời gian tới, Faslink dự định tập trung nhiều hơn vào 2 thị trường ngách là hàng nội y và quần áo cho trẻ sơ sinh - những sản phẩm cần đặc biệt chú trọng đến chất lượng. Quan trọng hơn, ở Việt Nam, hai thị trường ngách này vẫn còn rất nhiều tiềm năng.

Ở tầm chiến lược, Faslink đang nỗ lực đầu tư để chuyển sang phương thức ODM (Original Design Manufaturer). "Faslink sẽ tiến tới sở hữu khả năng nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, thay vì chỉ giữ vai trò kết nối giữa các phòng lab với khối sản xuất như hiện tại" - CEO Phú Xuân cho biết.

Các sản phẩm thời trang của Faslink liên kết cùng các nhà thiết kế

Theo CEO Faslink, công ty không chỉ tập trung đầu tư vào nghiên cứu để tối ưu hóa quy trình sản xuất mà còn liên tục đổi mới để thương mại hóa các sản phẩm bền vững. Công ty cũng có kế hoạch thu gom, nghiên cứu và sản xuất vải tái chế từ quần áo cũ để tạo ra một vòng đời mới cho sản phẩm thời trang.

CEO Faslink đã thực hiện được điều bà ấp ủ rất lâu, đó là người Việt tự làm chủ 100% về mặt công nghệ và sản xuất được các loại vải bền vững. Công ty đã cung cấp sản phẩm cho thị trường trong nước và dự kiến tổ chức hội chợ tại Mỹ, Đức để giới thiệu sản phẩm made in Việt Nam được làm từ những nguyên liệu như sen, vỏ hàu, bã cà phê... đến bạn bè quốc tế vào cuối năm nay.