ạch ở lối vào, trần nhựa bật tung, thủng lỗ chỗ; ống dẫn nước hoen gỉ; tường mốc meo, bong tróc; căn phòng không người bật máy lạnh nhiều năm… Vô số những cảnh tượng tréo ngoe đang diễn ra bên trong Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) sau hơn 2 năm tự chủ tài chính.

Hàng loạt hệ thống máy kỹ thuật cao hiện đại bậc nhất chuyên điều trị các bệnh lý phức tạp phải "đắp chiếu" lưu kho tại Bệnh viện Bạch Mai. Trong khi đó, hàng ngàn bệnh nhân có chỉ định phải chuyển đến bệnh viện khác để chụp chiếu, điều trị.

Hệ thống dao Gamma quay hiện cũng để không, trong khi bệnh nhân không có máy dùng

Khu vực đặt hai thiết bị hiện đại bậc nhất một thời là Đơn vị xạ phẫu Dao Gamma quay và Đơn vị PET/CT (đặt tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu - Bệnh viện Bạch Mai) đang xuống cấp nghiêm trọng. Nhiều hàng gạch ở khu vực lối vào cũng như trần nhựa bị bật tung, thủng lỗ chỗ; ống dẫn nước hoen gỉ, tường mốc meo, bong tróc. Gần đó, căn phòng đặt hệ thống máy Gamma quay dù "để không" gần 2 năm nay vẫn phải bật điều hoà lạnh toát để bảo vệ máy.

Bệnh viện Bạch Mai là cơ sở đầu tiên tại Việt Nam cũng như khu vực Đông Nam Á đã triển khai và ứng dụng thành công kỹ thuật xạ phẫu bằng dao Gamma quay, tức là sử dụng tia gamma để điều trị u não và các bất thường ở não, các bệnh lý thần kinh khác mà không cần phẫu thuật xâm lấn.

Phòng đặt máy PET/CT bật điều hoà và hút ẩm 24/24 giờ trong khi gần 2 năm nay không sử dụng

Với các tổn thương trong não liên quan u sâu, di căn não, nếu phẫu thuật mổ mở tăng nguy cơ tai biến thì dao Gamma quay là phương pháp mổ không can thiệp, cực kỳ hiệu quả. Năm 2007, thiết bị này về đến bệnh viện; đến năm 2018 đã điều trị cho hơn 6.000 ca, trung bình mỗi ngày điều trị khoảng 2 - 4 bệnh nhân.

"Kết quả cho thấy chưa có trường hợp nào bị biến chứng nặng, không có bệnh nhân tử vong trong quá trình xạ phẫu. Thế nhưng, 2 năm nay, thiết bị phải "đắp chiếu". Vừa qua, rất nhiều bệnh nhân đến khám, được chỉ định chụp chiếu bằng các thiết bị này nhưng đành đi bệnh viện khác để "chụp nhờ" - TS-BS Nguyễn Quang Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, xót xa.

Phòng điều trị cửa đóng then cài, trong khi rất nhiều bệnh nhân cần thực hiện can thiệp

Khu vực đặt hệ thống máy PET/CT cũng trong tình trạng "cửa đóng, then cài", nhiều vật dụng hoen rỉ do không được sử dụng, bảo dưỡng thường xuyên.

Máy PET/CT là một trong những thiết bị chẩn đoán hình ảnh sử dụng kỹ thuật y học hạt nhân hiện đại nhất hiện nay, giúp ích rất nhiều trong chẩn đoán ung thư, tim mạch, thần kinh, tâm thần và nhiều bệnh khác. Hệ thống máy này cho phép đánh giá chính xác giai đoạn bệnh trong điều trị ung thư, giúp người bệnh được chẩn đoán kịp thời, không bị bỏ sót. Các năm trước, trung bình mỗi năm, thiết bị này chẩn đoán khoảng 2.000 ca nhưng gần 2 năm nay đã không còn hoạt động.

Bác sĩ Hùng cho rằng nếu chỉ để đó, không sử dụng thì nguồn phóng xạ của máy cũng vẫn bị tiêu hao, không dùng được nữa. Khi đó phải mua nguồn mới tốn kém hàng tỉ đồng, mà người bệnh lại không được sử dụng.

Khoảng 2 năm nay, nhiều trang thiết bị y tế tiền tỉ thuộc diện "máy đặt, máy mượn" của bệnh viện là tang vật của vụ án đang bị "đắp chiếu", không thể sử dụng được do vướng các vấn đề liên quan đến sai phạm của các cựu lãnh đạo bệnh viện này. Dù không hoạt động nhưng để bảo quản 2 thiết bị là hệ thống Gamma quay và PET CT, bệnh viện vẫn phải bật điều hoà và máy hút ẩm 24/24 giờ để không khí phòng luôn khô thoáng, hạn chế việc máy móc bị hỏng hóc do chập các bo mạch.

"Bệnh viện Bạch Mai hiện cần hàng ngàn tỉ đồng để mua sắm trang thiết bị, nâng cấp cơ sở hạ tầng ở các tòa nhà đã có vài chục đến cả trăm năm tuổi. Sau thời gian tự chủ toàn diện, nguồn thu giảm rất thấp, bệnh viện hiện đã cạn kiệt nguồn kinh phí, không có tiền mua máy móc" - lãnh đạo bệnh viện cho biết.

PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, thừa nhận bệnh viện đang trong tình trạng vô cùng khó khăn khi thiếu trang thiết bị y tế để duy trì khám chữa bệnh cho người dân.

Không chỉ khó khăn ở 2 năm dịch bệnh COVID-19 (năm 2020, 2021), mà ngay cả trong năm 2022, khi số bệnh nhân nội trú, ngoại trú tăng đột biến thì nguồn thu cũng rất hạn hẹp, không đủ mua sắm máy móc, đầu tư trang thiết bị và cải tạo cơ sở vật chất.

Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết giai đoạn trước, bệnh viện thực hiện liên doanh liên kết, nguồn tài chính chênh lệch thu chi khá tốt, đảm bảo chi thường xuyên, giúp đời sống cán bộ, nhân viên ổn định. Sau khi cơ quan tư pháp kiểm tra, 11/27 đề án liên doanh, liên kết được xác định có dấu hiệu sai phạm, chuyển cơ quan điều tra, bệnh viện chỉ còn một vài đề án đang thực hiện trong những tháng cuối cùng của hợp đồng.

Hiện nay, mỗi ngày, tại Bệnh viện Bạch Mai có khoảng 800 - 1.000 bệnh nhân được chỉ định nội soi tiêu hoá nhưng chỉ đáp ứng khoảng 50% - 70%, do hệ thống đã xuống cấp. Tuy nhiên, nguồn tài chính không cho phép để bệnh viện có thể đầu tư lớn vì phải cần hàng ngàn tỉ đồng để mua sắm trang thiết bị.

Trang thiết bị, máy móc hiện đại, đồng bộ từng là niềm tự hào của Bệnh viện Bạch Mai 10 năm trước thì nay, trong lĩnh vực ung bướu, máy móc trang thiết bị của bệnh viện đã về số 0. Lý giải về điều này, lãnh đạo bệnh viện cho rằng do thiếu các quy định về pháp lý, hầu hết các thiết bị xã hội hóa của bệnh viện đã dừng hoạt động. Hệ thống máy chẩn đoán ung thư, hệ thống thiết bị điều trị phẫu thuật không chảy máu như dao Gamma đều dừng hoạt động từ nhiều tháng qua. Hệ thống robot trong phẫu thuật thần kinh, cột sống trước đây là các máy liên danh, liên kết cũng đã không thể sử dụng do thiếu hành lang pháp lý.

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản về việc thực hiện thí điểm tự chủ bệnh viện theo Nghị quyết số 33. Theo đó, yêu cầu Bộ Y tế phối hợp với các bộ, ngành liên quan làm rõ vướng mắc cần khắc phục; nguyên nhân, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân đối với các tồn tại và đề xuất các cơ chế, chính sách cần sửa đổi để hoàn thiện cơ chế tự chủ. 

Bộ Y tế tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến các bộ, ngành đối với nội dung đánh giá nêu trên, báo cáo, trình Chính phủ trước ngày 25-11.

Trần nhà và tường khu vực đặt dao Gamma quay bị bong tróc do chưa có nguồn kinh phí duy tu, bảo dưỡng

Liên quan việc thực hiện tự chủ tại Bệnh viện Bạch Mai, ngày 8-11, PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện, cho biết sau 2 năm thí điểm tự chủ toàn diện, bệnh viện sẽ thực hiện theo cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực y tế - dân số theo Nghị định 60/NĐ-CP ngày 21-6-2021. Theo nghị định này, Bệnh viện Bạch Mai đủ điều kiện thực hiện tự chủ nhóm 2 - là chỉ tự chủ về chi thường xuyên, trong đó có chi trả lương, thưởng và các chi phí khác cho người lao động, không phải chi đầu tư mua sắm thiết bị y tế, chi đầu tư xây dựng cơ bản.

"Bệnh viện đã kiến nghị và đề xuất Bộ Y tế trình Chính phủ cho phép thực hiện phương án tự chủ tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập bảo đảm chi thường xuyên giai đoạn 2022-2026. Sau này có điều kiện, có cơ sở hạ tầng tốt và văn bản pháp quy rõ ràng, bệnh viện sẽ tiến đến tự chủ toàn diện" - ông Cơ đề xuất.

Nhiều chỗ trong bệnh viện đã xuống cấp

Trước đó, ngày 19-5-2019, Chính phủ ban hành Nghị quyết 33 về thí điểm tự chủ toàn diện tại 4 bệnh viện tuyến cuối thuộc Bộ Y tế là Bạch Mai, Chợ Rẫy, Việt Đức và Bệnh viện K, thời gian thực hiện 2 năm. Đến nay, chỉ có 2 bệnh viện đã thực hiện thí điểm là Bệnh viện K và Bạch Mai. Hai bệnh viện còn lại xin chưa thực hiện Nghị quyết 33 do chưa đủ điều kiện, mà theo tự chủ chi thường xuyên nhóm 2.