Cùng với sự "bùng nổ" dân số cao tuổi, tuổi thọ trung bình của người Việt Nam ngày càng được nâng lên và hiện đã cao hơn tuổi thọ trung bình thế giới.

Hơn 30 năm qua (1989 – 2022), tuổi thọ trung bình người Việt tăng thêm 8,4 năm, từ 65,2 lên 73,6 tuổi và cao hơn so với mức trung bình của khu vực Đông Nam Á. Bác sĩ Dương Thị Hồng Lý - Trưởng Khoa Ung bướu và điều trị giảm nhẹ, Bệnh viện Lão khoa Trung ương – phân tích một số nguyên nhân khiến tuổi thọ trung bình của người Việt ngày càng tăng.

Thực tế, tuổi thọ của một cá nhân phụ thuộc vào huyết thống của gia tộc là tổ tiên, ông bà, cha mẹ. Đặc biệt, nữ giới có tuổi thọ trung bình cao hơn nam giới.

Hiện nay, môi trường sống tốt hơn, người dân có điều kiện tiếp cận tốt với các dịch vụ y tế. Kiến thức cũng như sự hiểu biết về sức khỏe của mỗi người dân Việt Nam ngày càng được nâng cao, nhất là người cao tuổi. Nếu như trước đây, người dân chỉ đến các cơ sở khám bệnh khi thực sự xuất hiện vấn đề sức khỏe thì hiện nay, người dân đã chủ động hơn trong khám sức khỏe định kỳ, quan tâm đến sức khỏe ngay cả khi chưa bị bệnh.

Những người có chế độ dinh dưỡng khoa học và cân bằng sẽ góp phần giảm nguy cơ bị bệnh và tăng tuổi thọ.

Trong đó, việc luyện tập thể dục thường xuyên, lối sống năng động sẽ góp phần nâng cao sức khỏe và tăng tuổi thọ.

Có một lối sống lạc quan, khoa học sẽ giúp bản thân có một tinh thần tốt hơn, góp phần gia tăng tuổi thọ.

Đây là hai yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như tuổi thọ của con người. Một chế độ ăn uống lành mạnh, khoa học và cân bằng giúp dự phòng các bệnh lý không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường... Ngoài ra, chế độ ăn uống đúng còn giúp cơ thể tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ mắc các bệnh lý lây nhiễm.

Hiện nay, tỉ lệ bệnh trẻ hóa ngày càng nhiều, đặc biệt là bệnh béo phì, bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư... Một trong những lý do làm trẻ hóa các bệnh lý trên là do mất cân bằng về dinh dưỡng cũng như vận động, thói quen sử dụng đồ ăn nhiều năng lượng, nhiều chất béo xấu, thói quen ít vận động, thời gian sử dụng các thiết bị điện tử nhiều, ngủ ít.... Những điều đó góp phần làm gia tăng bệnh lý không lây nhiễm cũng như tử vong do biến chứng của các bệnh lý này.

Luôn duy trì những thói quen tốt, luôn có những suy nghĩ lạc quan tích cực, một chế độ dinh dưỡng tốt, luyện tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc, tăng cường giao lưu với nhóm bạn cùng sở thích là những yếu tố giúp chúng ta tăng cường sức khỏe và kéo dài tuổi thọ.

* Người dân muốn nâng cao tuổi thọ, tuổi sống khỏe thì từ khi trẻ cần duy trì lối sống:

- Bảo đảm chế độ dinh dưỡng hợp lý và cân đối giữa các nhóm thực phẩm (nhóm đường bột, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất). Các món ăn nên chế biến mềm, thái nhỏ để phù hợp với hàm răng yếu cũng như để dễ tiêu hóa. Đặc biệt, người cao tuổi cần uống đủ nước, chủ động uống nước ngay cả khi không khát để có sức khỏe tốt hơn.

- Luyện tập thể dục đều đặn. Tập thể dục có vai trò quan trọng đối với sức khỏe ở mọi lứa tuổi nhưng đối với người cao tuổi, điều này còn quan trọng hơn. Lối sống tĩnh tại, ít vận động làm quá trình lão hóa diễn ra nhanh hơn, làm tăng nguy cơ bệnh tật và tử vong. 

Luyện tập thể dục đều đặn 30 phút mỗi ngày giúp tăng cường sức khỏe, hạn chế mắc các bệnh tim mạch, đái tháo đường, loãng xương, cải thiện cơ lực và các hoạt động chức năng khác. Người cao tuổi cần có kế hoạch luyện tập khoa học và phù hợp với chính bản thân mình dựa trên tình trạng sức khỏe, sở thích và điều kiện nơi mình sinh sống.

- Tăng cường vận động trí óc. Ngoài việc vận động cơ thể, người cao tuổi cũng cần vận động trí óc để làm chậm quá trình lão hóa. Người cao tuổi có thể đọc sách, chơi cờ, xem tivi chương trình giải trí, khoa học... vào thời gian rảnh rỗi.

- Không hút thuốc, không uống rượu bia. Hút thuốc và uống rượu bia là những thói quen không tốt cho sức khỏe và làm tăng nguy cơ mắc bệnh cũng như tử vong do nhiều bệnh lý tim mạch, đái tháo đường, ung thư... Để kéo dài tuổi thọ, người cao tuổi cần từ bỏ những thói quen này.

- Ngủ đủ giờ, ngủ ngon là yếu tố quan trọng giúp kéo dài tuổi thọ. Do đó, nếu muốn sống lâu hơn, hãy ưu tiên giấc ngủ trong cuộc sống bởi trong khi ngủ, cơ thể phục hồi các chức năng, trong đó có cả khả năng miễn dịch chống lại bệnh tật.

- Khám sức khỏe định kỳ. Nhiều bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư, loãng xương, thoái hóa khớp... có thể được phát hiện trong quá trình kiểm tra sức khỏe định kỳ và điều trị sớm đạt hiệu quả cao, góp phần kéo dài tuổi thọ cho người cao tuổi. Tăng cường giao lưu, dành nhiều thời gian để trò chuyện cùng con cháu và bạn bè giúp người cao tuổi có tinh thần thoải mái, giảm nguy cơ bị trầm cảm, sa sút trí tuệ.