Hoạt động dạy nghề, tạo việc làm cho người khuyết tật có ý nghĩa quan trọng, giúp họ tự tin hòa nhập xã hội, sống bằng chính sức lao động của mình

Trên con đường Dương Công Khi (xã Xuân Thới Sơn, huyện Hóc Môn, TP HCM) có một nhà xưởng rất đặc biệt, đó là Xưởng thủ công mỹ nghệ 27/7 (chuyên làm tranh sơn mài, thuộc Công ty TNHH MTV 27/7). Toàn bộ 30 người lao động (NLĐ) trong xưởng là người khuyết tật (NKT).

Ở phòng trưng bày, hàng trăm tác phẩm tranh sơn mài với đủ kích thước, được chế tác tinh xảo và đẹp mắt khiến khách tham quan ngỡ ngàng.

Ở tuổi 55 tuổi, cô Trần Thị Thùy Đoan vẫn tỉ mỉ gắp từng mảnh vỏ trứng nhỏ để tạo hình chú hổ cho một bức tranh, thao tác nhanh, chính xác. Cô Đoan là một trong những thợ thủ công "lão luyện" nhất ở xưởng. Cô Đoan sinh ra vốn lành lặn nhưng sau một trận sốt khi còn nhỏ, đôi chân cô bị liệt và teo dần. Lớn lên với khiếm khuyết cơ thể nhưng cô rất tự lập, không thể di chuyển được trên đôi chân, cô tập làm mọi thứ bằng đôi tay.

Lớn lên, cô theo học nghề may để kiếm sống cho đến khi xưởng thủ công mỹ nghệ tuyển dụng thợ là NKT, cô mới xin vào làm và gắn bó cho đến nay đã 21 năm. Chân ướt chân ráo vào xưởng, cô được đào tạo làm tranh bằng vỏ trứng và phải mất một năm mới có thể làm ra một sản phẩm hoàn chỉnh. Cô Đoan cho biết làm tranh bằng vỏ trứng phải trải qua nhiều công đoạn, từ chuẩn bị gỗ, vẽ, cẩn trứng, phủ sơn, đợi sơn khô mới đem mài, đánh bóng. Vỏ trứng trước khi đem cẩn cũng được nướng thủ công để có được những gam màu trầm tự nhiên. Với nhiều công đoạn như vậy, có khi mất 2 đến 3 ngày cô mới hoàn thành một tác phẩm.

Một bức tranh sơm mài được làm bằng vỏ ốc và vỏ trứng

20 năm làm việc tại xưởng cũng giúp vợ chồng chị Phạm Thị Tuyết có cuộc sống ổn định và cho các con ăn học đến nơi đến chốn. 20 năm làm việc tại đây, chị cũng không nhớ mình đã tạo ra bao nhiêu tác phẩm từ vỏ ốc. Chị cho biết hai vợ chồng đều là NKT (do sốt bại liệt), trước đây chồng chị - anh Nguyễn Minh Lợi cũng làm ở xưởng nhưng anh đam mê bóng bàn nên quyết định nghỉ việc để theo đuổi đam mê làm vận động viên. "Tôi rất trân trọng công việc này. Từ khi vào đây làm việc, gia đình đã tôi có cuộc sống ổn định hơn dù thời gian qua cũng gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh" - chị Tuyết tâm sự.

Theo ông Huỳnh Thanh Trung, thành viên HĐTV Công ty TNHH MTV 27/7, công ty hoạt động theo Luật NKT, luôn cố gắng tạo điều kiện để NKT sống bằng sức lao động của mình.

Những năm qua, do tác động của dịch, hoạt động của xưởng gặp vô vàn khó khăn do ngành du lịch bị đóng băng. Từ đầu năm 2023, hoạt động có khởi sắc nhưng vẫn chưa thể trở lại như trước, người lao động vẫn phải giãn ca. Để đảm bảo cuộc sống cho NLĐ, công ty áp dụng chính sách bù lương suốt thời gian dài. Tuy nhiên, thu nhập của anh chị em vẫn bị giảm sút đáng kể, nhiều anh chị có con nhỏ đã tìm công việc khác. Để hỗ trợ họ, công ty vẫn tạo điều kiện cho họ ở miễn phí trong khu lưu trú công ty.

NKT làm việc tại xưởng thủ công mỹ nghệ

Du khách tham quan xưởng thủ công mỹ nghệ

Một góc khu lưu trú miễn phí dành cho NKT tại Xưởng thủ công mỹ nghệ.

Suốt nhiều năm qua, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Năng lực Người khuyết tật (DRD), quận 2, TP HCM cũng kiên trì với mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống cho NKT thông qua việc xây dựng năng lực và tiếp cận cơ hội việc làm.

DRD hướng dẫn các kỹ năng cần thiết cho NKT

Ông Nguyễn Văn Cử, Phó giám đốc DRD cho biết DRD đã bắt đầu các hoạt động tư vấn việc làm cho NKT từ năm 2005 và chính thức triển khai dự án hỗ trợ giới thiệu việc làm năm 2007. Quy trình hỗ trợ NKT cụ thể sẽ theo 3 bước cơ bản: Hướng nghiệp, Kết nối nguồn lực theo nhu cầu, kết nối việc làm. DRD sẽ tham vấn đồng cảnh và đánh giá khả năng từng trường hợp NKT, đưa ra các lựa chọn phù hợp và tập huấn các kỹ năng mềm về việc làm, tư vấn pháp lý giúp họ trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết, từ đó giúp họ vượt qua mặc cảm, tự tin hơn vào bản thân.

Về phía doanh nghiệp, DRD ngoài cung cấp lao động là NKT còn chủ động tư vấn cách tổ chức làm việc với các dạng tật, chia sẻ các khóa tập huấn, hội thảo liên quan đến lao động là NKT, người đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình làm việc với lao động khuyết tật.

Nhờ những nỗ lực ấy mà từ khi triển khai dự án cho đến nay, DRD đã kết nối với 426 doanh nghiệp và 25 trường nghề, phối hợp đào tạo hướng nghiệp, tập huấn kỹ năng tìm việc trên cho 2.657 NKT và qua đó 734 NKT đã có việc làm. Riêng trong năm 2022, DRD đã kết nối thành công với 33 doanh nghiệp nhằm tuyển dụng NKT vào làm việc. Cũng nhờ dự án này, em Nguyễn Tiểu Hy (quê Đồng Nai) đã có công việc bán hàng với mức thu nhập gần 8 triệu đồng/tháng tại Công ty TNHH Uniqlo Việt Nam (quận 10). Tiểu Hy bị khuyết tật tẩm sinh ở tay, sức khỏe em cũng rất yếu do căn bệnh suyễn nên Hy sống khá khép kín, tính cách cũng rất rụt rè. Năm 2022, Hy được người quen giới thiệu đến DRD với mong muốn tìm việc làm và được trung tâm tư vấn, giới thiệu qua Uniqlo. "Cùng đợt với em có hơn 10 bạn là NKT được DRD hỗ trợ tìm việc làm. Các anh chị ở DRD đã giúp em từ việc làm hồ sơ xin việc, đưa đón em đi phỏng vấn, cùng em trao đổi về công việc với nhà tuyển dụng. Có người đồng hành khiến em bình tĩnh hơn rất nhiều. Đến nay, em đã làm việc được gần 10 tháng và có thu nhập ổn định để phụ giúp gia đình, em cũng tự tin hơn trong giao tiếp. Đó là điều trước đây em không dám nghĩ đến"- Hy bày tỏ.