Ông Đặng Vân Long (người dân tộc Mnông, sinh ra và lớn lên ở thị trấn Liên Sơn, huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk) vừa qua đời ở tuổi 63. Ông ra đi đột ngột khiến những ấp ủ về việc bảo tồn, phát triển voi nhà của bản thân còn dang dở.
Một năm trước, phóng viên Báo Người Lao Động đã tìm tới điểm du lịch Vân Long Elephants Farm (xã Ea Kao, TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) khi nghe tin ông Đặng Vân Long đưa những con voi của mình lên thành phố để dần chuyển hướng đến mô hình du lịch thân thiện với voi.
Gia tộc của ông Long nổi tiếng ở huyện Lắk với truyền thống thuần dưỡng, chăm sóc, bảo tồn voi. Hàng chục năm trước, ông Long mở điểm du lịch tại huyện Lắk để du khách cưỡi voi vượt hồ Lắk thơ mộng, ngắm những mái nhà sàn cổ của người dân bản địa.
Cả cuộc đời của ông Long gắn liền với voi, từ việc nuôi voi, bác sĩ của voi, liên kết các chủ voi làm du lịch đến việc đạo diễn sử dụng voi tại các lễ hội. Ông Long đã liên kết các chủ voi tham gia diễu hành tại các Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột, Lễ hội Sầu riêng huyện Krông Pắk (tỉnh Đắk Lắk), Lễ hội Tây Sơn Bình Định, Lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên.
Sáng 1-11, người thân đã đưa tro cốt và di ảnh của ông Đặng Vân Long về thị trấn Liên Sơn, huyện Lắk để chào tiễn biệt người dân và vùng đất nơi ông gắn bó. Từ sáng sớm, người dân và nhiều nài voi (người điều khiển voi) đã có mặt tại nhà riêng của ông Long để phúng viếng.
Các nài voi điều khiển 7 con voi nhà diễu hành xuất phát từ nhà riêng của ông Long đến các địa điểm ông từng gắn bó với đàn voi, di chuyển qua hồ Lắk và buôn Lê để tưởng nhớ ông.
Nài voi Y Vinh Ê Ung cho biết ông Long là người hỗ trợ, giúp các chủ voi tham gia du lịch, tạo sinh kế cho bà con suốt thời gian dài. Ông Long rất yêu voi và luôn trăn trở để phát triển đàn voi nhà.
Sau khi ông Long mất, nhớ lại lúc sinh thời ông là người biết yêu thương, chia sẻ với những hoàn cảnh khó khăn nên gia đình đã tổ chức trao tặng 335 suất quà cho các hộ nghèo ở một số thôn, buôn huyện Lắk. Bên cạnh đó, gia đình cũng thông báo không nhận tiền phúng viếng, vòng hoa.
Có thời điểm ông Long sở hữu 11 con voi, là người sở hữu nhiều voi nhất cả nước. Trước thực trạng voi nhà tại Đắk Lắk không sinh sản, ông Đặng Vân Long đã nhiều lần phối hợp cùng các chuyên gia, nỗ lực "ghép đôi" cho đàn voi nhưng đến nay vẫn chưa thành công.
Trong 3 năm qua, gia đình đã chuyển giao 3 con voi cho các tổ chức và trung tâm bảo tồn voi. Điều ông trăn trở nhất là liệu các con voi được chuyển giao có được chăm sóc tốt hay không.
Ba năm qua, ông Long dần chuyển hướng đến mô hình du lịch thân thiện với voi, hạn chế cho du khách cưỡi voi, thay vào đó là hoạt động cho khách ngắm, chăm sóc voi. Để thực hiện được ý tưởng đó, ông Long đã đầu tư xây dựng điểm du lịch Vân Long Elephants Farm. Hiện điểm du lịch này ngoài 2 con voi có mặt ở đây, du khách có thể ngắm nhiều loài động vật khác như đà điểu, hươu nai…
7 chú voi quỳ lạy tro cốt của ông Đặng Vân Long
Nói về dự định của mình, chị Hương cho hay bản thân chị rất yêu thương động vật, sẽ cố gắng kế nghiệp cha, phát triển du lịch thân thiện với voi. Vân Long Elephants Farm hướng đến truyền cảm hứng về tình yêu thương động vật, đặc biệt là các em học sinh.
"Tôi mong Nhà nước có chính sách thu hút du lịch thân thiện với voi, từ đó cấm hẳn việc cho du khách cưỡi voi" – chị Đặng Diễm Hương, con gái "vua voi" Đặng Vân Long, nói.
Bản Đôn (huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk) xưa kia là trung tâm giao thương của vùng Đông Nam Á. Vì cần nhiều voi để làm phương tiện vận chuyển hàng hóa nên nghề săn bắt, thuần dưỡng voi rừng ở đây phát triển. Từ đó cũng xuất hiện những "vua săn voi" lừng lẫy một thời.
Điều đặc biệt hơn, trong hơn 400 con voi mà ông săn được có nhiều con voi đực 1 ngà, voi đực màu trắng. Theo luật tục, chỉ có các bậc vua chúa mới được sử dụng voi trắng nên ông đem con voi này biếu cho vua nước Xiêm La và được ông vua này phong tặng danh hiệu Khunsanup - nghĩa là "vua săn voi".
"Vua săn voi" Y Thu K'nul thọ 110 tuổi nhưng không có con trai nên sau khi ông mất, các cháu ngoại tổ chức xây ngôi mộ bề thế nằm ở trung tâm nghĩa địa của các Gru (thợ săn voi).
Ông Y Thu K'nul có 1 người con rể tên là Y Prông Êban nhưng nhiều người biết đến với tên gọi Ama Kông cũng là một "vua voi" trứ danh. Thời trai trẻ, Ama Kông đã ngang dọc khắp các cánh rừng để săn bắt voi rừng. Không kém cạnh cha vợ là mấy, Ama Kông đã lập chiến tích săn bắt được 298 con voi rừng, trong đó nhiều con voi trắng quý hiếm, rất khó để săn bắt.
Chân dung những vua voi cuối cùng của Tây Nguyên
Nhiều người Tây Nguyên nói đùa rằng những con voi rừng nặng hàng tấn Ama Kông còn dễ dàng săn bắt được thì việc thu phục phụ nữ có lẽ đơn giản hơn! Bởi vậy, ông lấy 4 vợ, sinh được 21 người con và thọ 103 tuổi. Đáng chú ý, khi ngoài cái tuổi "thất thập cổ lai hy", Ama Kông đã cưới bà vợ thứ 4 chỉ mới… 25 "mùa rẫy"!
Không chỉ là "chiến binh" săn voi, di sản Ama Kông để lại cho con cháu là bài thuốc tăng cường năng lực phái mạnh. Ông Khăm Phết Lào (con trai của Ama Kông, hiện sinh sống tại TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) hiện giữ gìn và phát huy giá trị của bài thuốc có công dụng bổ thận, tráng dương nếu sử dụng đúng cách.
Bình luận (0)