Ngày 2-7, cử tri Úc sẽ đi bầu cử Quốc hội, từ đó quyết định đảng cầm quyền cũng như chọn ra thủ tướng mới. Đây sẽ là thủ tướng thứ 3 của Úc trong vòng ba năm.
Thủ tướng Malcolm Turnbull kêu gọi bầu cử sớm vì Thượng viện từ chối thông qua luật cho phép chính phủ khôi phục Ủy ban giám sát công nghiệp xây dựng vốn bị chính phủ đảng Lao động giải tán từ năm 2012.
Cuộc cạnh tranh vào ghế thủ tướng lần này sẽ là giữa đương kim Thủ tướng Malcolm Turnbull thuộc đảng Tự do và lãnh đạo phe đối lập Bill Shorten thuộc đảng trung tả Lao động.
Thủ tướng Malcolm Turnbull và vợ đến cuộc họp báo tại Sydney (Úc) ngày 1-7. (Ảnh: GUARDIAN)
Thủ tướng Turnbull nhận chức thủ tướng từ người tiền nhiệm Tony Abbott cũng thuộc đảng Tự do vào tháng 9-2015. Họp báo ngày 1-7, ông Malcolm đề nghị người dân tiếp tục bỏ phiếu ủng hộ liên minh cầm quyền của ông, cũng như tạo điều kiện cho chính phủ non trẻ chưa tới một năm tuổi của ông tiếp tục điều hành và giữ ổn định đất nước.
Đảng trung tả Lao động có hai đời thủ tướng liên tiếp nhau trước khi đảng Tự do lên nắm quyền, đó là hai Thủ tướng Kevin Rudd (2007-2010) và Julia Gillard (2010-2013). Ông Shorten từng được biết đến với danh xưng “người môi giới quyền lực” trong nội bộ đảng Lao động trong sáu năm cầm quyền tại Úc của hai vị thủ tướng trên.
Ông Shorten được chọn làm lãnh đạo đảng Lao động sau khi đảng này thua đảng Tự do của ông Tony Abbott trong cuộc bầu cử tháng 9-2013. Ông Shorten từng được đánh giá cao hơn ông Abbott trước cuộc bầu cử này, tuy nhiên đã thua sau đó.
Họp báo ngày 1-7, ông Shorten cho rằng chính phủ hiện tại chia rẽ sâu sắc và đảng Lao động là lựa chọn tốt nhất.
Ai trong hai ông Malcolm Turnbull (trái) và Bill Shorten sẽ là thủ tướng Úc tiếp theo? (Ảnh: GETTY IMAGES)
Các cuộc thăm dò cho thấy đảng Lao động có thể sẽ được thêm vài ghế trong Hạ viện sau cuộc bầu cử, tuy nhiên sẽ không đủ 21 ghế cần thiết để lập chính phủ mới. Đảng Lao động hiện giữ 55 ghế trong Hạ viện, liên minh cầm quyền giữ 90 ghế, năm ghế thuộc về các đảng nhỏ và nghị sĩ tự do.
Các cuộc thăm dò cho thấy ông Turnbull đang dẫn trước ông Shorten. Theo chuyên gia phân tích chính trị Geoff Robinson tại đại học Deakin (Úc), dù ảnh hưởng không lớn bằng ông Abbott nhưng ông Malcolm cũng rất được lòng dân, rất nhiều người muốn cho ông thêm thời gian điều hành đất nước.
Chính phủ hiện tại cam kết sẽ nỗ lực tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giảm thuế cho các doanh nghiệp lớn. Trong khi đó đảng Lao động nói rằng sẽ giữ yên mức thuế cao và dùng nguồn thu này hỗ trợ cho giáo dục và y tế.
Đảng Lao động chủ trương không giảm thuế bất động sản, điều khiến cho chính phủ lo ngại thị trường bất động sản sẽ bị ảnh hưởng, tổn hại nền kinh tế.
Một lĩnh vực cả hai có sự thống nhất là sẽ duy trì quan điểm cứng rắn về người nhập cư trái phép.
Thủ tướng Turnbull trấn an cử tri rằng tới đây sẽ không còn chuyện thay đổi xoành xoạch thủ tướng, nếu thắng trong cuộc bầu cử lần này ông sẽ điều hành chính phủ đến tận cuộc bầu cử sau vào năm 2019.
