Tại phiên họp, nêu ý kiến về công tác thi hành án (THA), Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Lê Tấn Tới đánh giá việc THA tử hình hiện nay rất chậm và còn tồn đọng rất nhiều. Ông Tấn Tới đặt vấn đề: “Lý do, nguyên nhân từ đâu mà khi đã tòa án đã kết án rồi, có những tử tù gần 10 năm chưa thi hành được, có những tử tù viết đơn xin được THA?”.
Theo ông Tấn Tới, nguyên nhân có nhiều nhưng một phần do quy định của pháp luật. Đó là sau khi bị tuyên án tử hình rồi, bị án còn quyền viết đơn gửi cho Chủ tịch nước xin ân giảm (giảm hình phạt tử hình theo bản án đã có hiệu lực pháp luật xuống tù chung thân theo quy định của pháp luật hình sự). Chủ tịch nước phải phê vào đơn là bác đơn thì mới THA được. Khi nào Chủ tịch nước chưa có ý kiến gì thì bị án vẫn còn phải chờ đợi và có quyền hy vọng.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Lê Tấn Tới phát biểu tại phiên họp ngày 13-9.
Ảnh: PHẠM THẮNG
“Chủ tịch nước rất nhiều việc, trong khi muốn bác đơn cũng phải nghiên cứu, xem xét” - ông Tấn Tới nhận xét và đưa ra giải pháp tháo gỡ cho Bộ Tư pháp và Chính phủ: “BLHS đã giảm nhiều tội không có án tử hình, bây giờ tiếp tục giảm nữa hay xem xét sửa Luật THA?”.
Trước đó, báo cáo Chính phủ về công tác THA năm 2023 đánh giá việc thực hiện chế độ đối với người bị kết án tử hình như chế độ ăn, mặc, sinh hoạt, chăm sóc y tế, nhận quà…; tổ chức thăm gặp thân nhân, người bào chữa, tiếp xúc lãnh sự được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.
“Công tác tổ chức THA tử hình bảo đảm an toàn, đúng quy định của pháp luật” - báo cáo Chính phủ nêu.
Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Tư pháp nhận thấy số lượng người bị kết án tử hình tăng so với cùng kỳ. Công tác quản lý giam giữ số đối tượng này của các trại tạm giam bảo đảm an toàn. Việc tổ chức THA tử hình và giải quyết cho thân nhân người bị THA nhận tử thi, tro cốt bảo đảm an ninh trật tự, an toàn, đúng pháp luật.
Tuy nhiên, theo cơ quan thẩm tra, khó khăn lớn nhất hiện nay là số người bị kết án tử hình đã có hiệu lực thi hành nhưng chưa thi hành còn cao. Điều này gây áp lực cho công tác quản lý, giam giữ, trong đó một số trường hợp người bị kết án tử hình đã đủ điều kiện THA nhưng chưa thể tổ chức thi hành do sai sót về thủ tục.
Bên cạnh đó, cơ sở vật chất, trang thiết bị nghiệp vụ chưa tương xứng với yêu cầu công tác quản lý giam giữ, THA tử hình. Còn nhiều trại tạm giam chưa có khu giam riêng người bị kết án tử hình, không bảo đảm yêu cầu quản lý giam giữ.
