Đây là chuyến thăm Campuchia lần đầu tiên của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Mở đầu chuyến thăm, ông Tập đã gặp gỡ Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni và Thái hậu Norodom Monineath Sihanouk. Sau đó, ông Tập đã có cuộc gặp với Thủ tướng Campuchia Hun Sen tại Cung điện Hòa bình ở thủ đô Phnom Penh.
Reuters dẫn thông tin từ Eang Sophalleth, trợ lý của Thủ tướng Campuchia Hun Sen, cho biết 31 thỏa thuận giữa Campuchia và Trung Quốc, trong đó bao gồm thỏa thuận cho vay mềm trị giá 237 triệu USD, đã được ký kết trong ngày 14-10 theo sau cuộc gặp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và ông Hun Sen.
Theo thông tin từ trợ lý ông Hun Sen, lãnh đạo Trung Quốc cũng đã xóa khoản nợ 89 triệu USD cho Campuchia.
“Đây là một dấu mốc lịch sử xét về số lượng cam kết và thỏa thuận được thực hiện” – ông Sophalleth nói. Ông cho biết thêm Bắc Kinh cũng cam kết cung cấp cho Campuchia một khoản hỗ trợ quân sự trị giá 14 triệu USD.
Trong tuyên bố chung được đưa ra sau cuộc gặp giữa ông Tập Cận Bình và ông Hun Sen, sau đó cũng được đăng lên trang web của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, hai nước đã nhất trí rằng tranh chấp biển Đông không phải là vấn đề giữa Trung Quốc và ASEAN, đồng thời vấn đề này nên được giải quyết thông qua đối thoại trực tiếp giữa các quốc gia liên quan.
Dân Campuchia đứng cạnh ảnh Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni trong lễ đón tiếp ông Tập Cận Bình tại thủ đô Phnom Penh hôm 13-10. Ảnh: REUTERS
Theo Reuters, Campuchia, đồng minh thân cận của Trung Quốc, đã giúp che chắn Trung Quốc khỏi các chỉ trích của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) về vấn đề biển Đông. Reutersbình luận, chuyến thăm cho thấy mối quan hệ khắng khít giữa Trung Quốc và Campuchia, đặc biệt khi Campuchia có lập trường nghiêng về Bắc Kinh trong vấn đề biển Đông.
Tại một cuộc họp của ASEAN hồi tháng trước, Campuchia đã bỏ phiếu bác bỏ tuyên bố chung của khối này khi tuyên bố có đề cập đến phán quyết về vụ kiện của Philippines. Phán quyết này đã được Tòa Trọng tài thường trực (PCA) tại Hà Lan đưa ra vào ngày 12-7-2016, trong đó bác bỏ yêu sách “đường lưỡi bò” phi lý mà Trung Quốc vẽ ra để đòi chủ quyền ở biển Đông.
Trong một bình luận của ông Tập Cận Bình được đăng trên trang nhất của tờ Rasmei Kampuchea, tờ báo tiếng Khmer lớn nhất của Campuchia, ông Tập Cận Bình nói rằng Trung Quốc và Campuchia là “láng giềng tốt, những người bạn thật sự mà luôn trung thành với nhau”.
Ông Tập Cận Bình nói rằng thương mại song phương giữa Trung Quốc và Campuchia đã đạt mức 4,4 tỉ USD hồi năm ngoái và dự kiến chạm con số 5 tỉ USD vào năm tới.
Ông Tập Cận Bình đến Campuchia hôm 13-10. Ảnh: REUTERS
Theo Hội đồng Phát triển Campuchia (CDC), số tiền đầu tư của Trung Quốc vào Campuchia năm 2015 được ước tính vào khoảng 864 triệu USD và tổng cộng có 9,1 tỉ USD đã được Trung Quốc bơm vào Campuchia kể từ năm 1994.
Trung Quốc đã trở thành đồng minh thân cận nhất của Campuchia trong khi quan hệ giữa Campuchia với các cường quốc phương Tây, gồm Mỹ và Liên minh châu Âu (EU), thường xuyên căng thẳng, đặc biệt liên quan đến vấn đề quyền con người.
Miguel Chanco, nhà phân tích hàng đầu thuộc Đơn vị Tình báo Kinh tế (EIU) của Anh, nhận định chuyến thăm của ông Tập Cận Bình là một động thái trấn an Campuchia trong bối cảnh Campuchia ngày càng bị các nước phương Tây chỉ trích vì đàn áp những người chỉ trích chính phủ trước cuộc tổng tuyển cử của nước này vào năm 2018.
“Sự ủng hộ liên tục của Trung Quốc đối với Campuchia, cả trong lĩnh vực kinh tế và chính trị quốc tế, đồng nghĩa với việc chính quyền ông Hun Sen không thể giảm bớt chính sách đàn áp của nước này sớm được”- chuyên gia Chanco nhận định.
