Ông lớn Wikipedia sắp 'chết' vì điện thoại thông minh?
Tri Thông (Theo New York Times)
(PLO) – Wikipedia đã đi một chặng đường dài kể từ năm 2001.
Với khoảng 70.000 tình nguyện viên biên tập cho hơn 100 ngôn ngữ, đây là trang web tham khảo phổ biến nhất trên thế giới hiện nay. Nhưng tương lai của nó lại không hề chắc chắn.
Một trong những mối đe dọa của trang web này chính là sự trỗi dậy của các dòng điện thoại thông minh. Một bản báo cáo từ Trung tâm Nghiên cứu Pew (Mỹ) phát hiện rằng 39 trên 50 trang tin tức hàng đầu nhận được lượng truy cập từ thiết bị di động nhiều hơn so với máy tính bàn hoặc laptop, vốn đã có doanh thu mua bán giảm sút trong nhiều năm qua.
Đây sẽ là một thách thức cho một Wikipedia luôn phụ thuộc vào những người sử dụng máy tính đi tìm tài liệu tham khảo, thảo luận sự thay đổi chính sách và viết bài dựa trên một mã văn bản đặc biệt. Thậm chí trước khi các smartphone phổ biến rộng rãi, các nghiên cứu cho thấy đây là những nhiệm vụ khó khăn cho những người mới tham gia.
Một trong những mối đe dọa của trang web này chính là sự trỗi dậy của các dòng điện thoại thông minh.
Một cuộc thăm dò năm 2009 đã kết luận “ngay cả cộng tác viên trẻ tuổi và am hiểu về máy tính nhất của chúng tôi cũng khó mà hoàn thành các công việc này”. Trục trặc trong việc giới thiệu các tình nguyện viên mới đã khiến cho số lượng người hiệu đính cho trang web giảm dần trong bảy năm liên tiếp.
Trong năm 2005 thuộc giai đoạn đỉnh cao của Wikipedia, có những tháng đã chứng kiến hơn 60 biên tập viên được bố trí vào vị trí quản trị viên – người có đặc quyền chỉnh sửa phiên bản tiếng Anh. Nhưng trong năm qua, trang web này thỉnh thoảng gặp khó khăn trong việc bố trí các quản trị viên dù chỉ một người trong một tháng.
Nguồn lực biên tập viên tiềm năng của Wikipedia có thể sẽ cạn kiệt nếu như số lượng người sử dụng điện thoại di động tiếp tục tăng. Lý do là bởi vì việc thao tác các mã văn bản trên màn hình máy tính quá phức tạp.
Tổ chức phi lợi nhuận Wikimedia Foundation hiện đang nghiên cứu các giải pháp. Một số ý tưởng bao gồm các công cụ cài đặt trên màn hình điện thoại cảm ứng cho phép các biên tập viên Wikipedia sàng lọc thông tin và chia sẻ nội dung từ điện thoại của họ.
Mọi chuyện tới đây vẫn chưa được suôn sẻ. Vào năm ngoái, tổ chức Foundation đã gây sốc khi lần đầu tiên yêu cầu trang Wikipedia tiếng Đức bắt buộc phải cài đặt phần mềm mới. Các biên tập viên người Đức cho rằng điều này là vô lý và tỏ rõ thái độ phản đối bằng cách ngăn chặn việc nâng cấp thay trang giao diện người dùng từ tổ chức này. Nhưng vô ích, Wikipedia Foundation lại cài một phần mềm khác khiến cho các quản trị viên ở nước này không thể thay đổi nội dung lại như ban đầu.
Tổ chức phi lợi nhuận Wikimedia Foundation hiện đang nghiên cứu các giải pháp.
Tình trạng mâu thuẫn vẫn chưa dừng lại ở đó khi cuộc bầu cử mới đây vào chiếc ghế hội đồng quản trị Wikipedia Foundation đã khiến cho ba người đương nhiệm có mong muốn tái tranh cử bị đánh bại và buộc phải từ chức trong cuối năm nay.
Trong lúc đó, giám đốc điều hành mới được bầu ra của tổ chức là bà Lila Tretikov đã thuê thêm các nhà phát triển công nghệ mã nguồn mở để định hướng Wikipedia trở nên thân thiện hơn với người tiêu dùng smartphone. Nhưng do họ thiếu kinh nghiệm làm việc với trang web này, một số thành viên kỳ cựu của tổ chức đâm ra lo ngại.
Liệu rằng áp lực từ điện thoại di động và những căng thẳng nội bộ có thể khiến cho Wikipedia chia năm xẻ bảy hay không? Hãy nhìn vào các cộng đồng trực tuyến khác. Thành lập năm 1985 vào thời kỳ đầu của Internet, trang Well, tự xưng là "nơi khởi nguồn của phong trào cộng đồng trực tuyến" đã mở ra diễn đàn thảo luận hội đồng quản trị điện tử và mời những người quản trị mạng có tầm ảnh hưởng tham gia.
Đến năm 1995, trang Well đã tuột dốc không phanh và ngày nay chỉ còn là một lớp vỏ bọc. Hay như phong trào viết blog, hình hành từ một thập kỷ trước đây và được xem là hình thức viết văn cá nhân đi tiên phong, đã suy giảm đáng kể trong thời đại truyền thông xã hội.
Như vậy, những thách thức thực sự cho Wikipedia bao gồm các vấn đề như: giải quyết các tranh chấp quản trị - những căng thẳng giữa các nhân viên tổ chức, biên tập viên lâu năm cố gắng để bảo vệ đặc quyền của họ, và các tình nguyện viên mới cố gắng phá vỡ lề lối cũ để thiết kế một môi trường công nghệ biên tập theo định hướng điện thoại di động.
Một thành viên hội đồng quản trị, bà María Sefidari, đã cảnh báo: "Một số cộng đồng đã trở nên bảo thủ đến nỗi họ có thể bị mắc kẹt lại trong thời đại 2006 trong khi những người khác lại đang suy nghĩ về năm 2020 và ba tỷ người sử dụng tiếp theo".
(PLO)- Hành trình 36 năm khép lại nhưng những dấu ấn mà báo Pháp Luật TP.HCM để lại trong lòng giới chuyên gia và bạn đọc sẽ còn tiếp nối bằng những giá trị tốt đẹp đã được bền bỉ vun đắp qua nhiều thế hệ.
(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.
(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.
(PLO)- Khi số lượng hộ gia đình lắp điều hòa không khí ở Pháp vẫn ở mức thấp, câu hỏi về việc có nên lắp thiết bị này để làm mát giữa đợt nóng lịch sử đang được tranh luận gay gắt.
(PLO)- Nhiều khu vực trên toàn cầu ghi nhận nhiệt độ cao kỷ lục và dự báo tiếp tục tăng trong những năm tới, cho thấy khí hậu cực đoan đang trở thành trạng thái ngày càng phổ biến.
(PLO)- Tình hình Trung Đông tiếp tục nóng; Iran nói không cho phép Pháp và Oman rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz; Israel sẵn sàng nối lại chiến sự với Iran nếu Mỹ nói đàm phán thất bại.
(PLO)- Số người thiệt mạng do trận động đất mạnh ở Venezuela vào tuần trước đã lên đến 1.719, hơn 5.000 người bị thương, trong khi dư chấn động đất vẫn xuất hiện trong ngày 29-6.
(PLO)- Vượt qua những phép thử quân sự trên thực địa, dư địa ngoại giao giữa Mỹ với Iran và giữa Nga với Ukraine trong năm 2026 vẫn duy trì những tín hiệu lạc quan cho một giải pháp hòa bình toàn diện.
(PLO)- Chiến sự Nga-Ukraine nóng với tin Ukraine đánh hàng loạt mục tiêu Nga; Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói Nga đã hoãn giành Donetsk tới 15 lần; Nga hạ hơn 1.500 lính Ukraine.
(PLO)- Hành trình 36 năm của tờ báo cũng chính là hành trình phụng sự bạn đọc không ngơi nghỉ. Và với riêng tôi, 25 năm thanh xuân tại đây là một món quà vô giá.
(PLO)- Ông Trump nói Iran đề nghị cuộc gặp với Mỹ; Hezbollah cáo buộc Israel vi phạm thỏa thuận ngừng bắn; Giá dầu đã tăng sau khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran bùng phát trở lại.
(PLO)- Phía Pakistan cho biết đã tiến hành một chiến dịch trên bộ và các cuộc không kích dọc biên giới với Afghanistan làm 29 người thiệt mạng, trong khi chính quyền Taliban ở Afghanistan cho biết số người thiệt mạng là 36.
(PLO)- Số người chết do động đất ở Venezuela đã lên đến 1.450, trong khi số người bị thương hiện là 3.150, 12.721 người phải sơ tán và 774 tòa nhà bị sập.
(PLO)- Các chuyên gia cho rằng siêu El Niño có thể ảnh hưởng đến các cây trồng nông nghiệp chủ lực của Đông Nam Á như lúa, cọ dầu, dẫn đến giá lương thực tăng.
(PLO)- Chiến sự Nga - Ukraine tiếp tục xuất hiện diễn biến mới; Nga, Ukraine nói về thượng đỉnh Trump-Putin ở Alaska; Ukraine tấn công các nhà máy lọc dầu tại Nga.
(PLO)- Phát biểu tại đại hội đảng Nước Nga Thống nhất trước cuộc bầu cử quốc hội, Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng Moscow đang tiếp tục thúc đẩy các kế hoạch chiến lược, bất chấp những nỗ lực cản trở của các thế lực xấu.
(PLO)- Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng các cuộc tấn công của Ukraine vào lãnh thổ Nga sẽ không cản bước tiến của lực lượng Nga trên chiến trường.
(PLO)- Mỹ, Iran đưa ra tuyên bố trái ngược về đàm phán; một công dân Qatar thiệt mạng do trúng mảnh đạn trong giao tranh khu vực; Israel tuyên bố phá hủy cơ sở hạ tầng của Hezbollah tại Lebanon.
(PLO)- Sự gián đoạn nguồn cung dầu ở mức lớn nhất trong lịch sử hiện đại do chiến sự Trung Đông có thể làm giảm nhu cầu dầu mỏ trong tương lai, do các nước dần thích nghi với hiện trạng thiếu nguồn cung và tìm các biện pháp năng lượng thay thế.
(PLO)- Một máy bay Pilatus PC-6/B2-H4 Turbo Porter chở nhóm học viên nhảy dù rơi chưa rõ nguyên nhân tại vùng đông bắc nước Pháp, toàn bộ 11 người trên máy bay thiệt mạng.
