Hai nhóm quân thuộc phe nổi dậy ở Syria vừa được Mỹ cũng như các đồng minh và nước bảo trợ phương Tây, Ả Rập yêu cầu rút quân khỏi vị trí chiến đấu ở Đông Nam Syria về Jordan, không đối đầu với quân chính phủ. Thông tin này được Reuters thu thập từ một số nguồn tin phe nổi dậy và ngoại giao.
Hai nhóm nổi dậy này là Usoud al-Sharqiya và Martyr Ahmad Abdo cho biết họ được Cơ quan tình báo trung ương (CIA) của Mỹ cũng như các nước láng giềng ủng hộ họ - trong đó có Jordan và Saudi Arabia - yêu cầu chấm dứt giao chiến trong khu vực.
“Có yêu cầu chính thức chúng tôi rời khỏi khu vực” - Reuters dẫn lời lãnh đạo cấp cao Badr al Din al Salamah của nhóm Usoud al-Sharqiya, một trong những nhóm nổi dậy chính trong khu vực, từng nhận nhiều hỗ trợ quân sự từ Mỹ và các nước khác.
Đầu năm nay, phe nổi dậy đã đánh đuổi được IS khỏi một vùng đất rộng lớn, trải dài 50 km ở Đông Nam thủ đô Damacus, tiến đến biên giới Iraq và Jordan. Tuy nhiên, sau đó quân chính phủ Syria được sự hỗ trợ của lực lượng dân quân Iran bảo trợ và các đợt không kích từ Nga đã bao vây phe nổi dậy, cản đà thắng thế của phe nổi dậy với IS. Trong vài tuần gần đây, quân chính phủ Syria đã chiếm lại một loạt tiền đồn ở biên giới với Jordan vốn đã phải rút đi từ những năm đầu nội chiến.
Quân chính phủ Syria thắng thế IS ở tỉnh Deir al Zor (Đông Syria) ngày 9-9. Ảnh: REUTERS
Reuters thu thập được một lá thư được cho là gửi đến các chỉ huy nổi dậy, nói rằng các nhóm nổi dậy này dù rất dũng cảm trong chống trả quân chính phủ Syria nhưng việc họ bị bao vây trong một diện tích nhỏ là một mối nguy.
Hai nhóm nổi dậy này có vài trăm tay súng. Các tay súng sẽ phải giao nộp lại pháo hạng nặng và hàng chục tên lửa chống tăng của Mỹ. Những vũ khí này đã giúp phe nổi dậy thắng thế trước IS và lực lượng dân quân do Iran bảo trợ.
Quyết định của Mỹ và các đồng minh làm các tay súng nổi dậy bất mãn, cho rằng rút sang Jordan đồng nghĩa với việc bị giải tán.
Ngày 9-9, các chỉ huy phe nổi dậy khẳng định với trung tâm hành động quân sự phối hợp đặt trụ sở ở Jordan rằng họ sẽ “ở lại và chết” tại vùng đất này chứ không rời chiến trường.
“Chúng tôi đã bác đề nghị, vì sang Jordan đồng nghĩa với dấu chấm hết cho chúng tôi… dòng máu chiến binh chúng tôi vẫn chưa khô cạn” - Reuters dẫn lời một chỉ huy phe nổi dậy.
Hai nhóm nổi dậy này cũng bất mãn việc trung tâm hành động quân sự phối hợp không đề nghị họ rút về một đơn vị đồn trú của Mỹ ở phía Đông Syria, gần biên giới với Iraq. Đơn vị đồn trú tồn tại vì một chương trình khác của Bộ Quốc phòng Mỹ.
Một chỉ huy nổi dậy khác nói họ không hẳn phản đối chuyện rút quân nhưng họ muốn có sự bảo đảm từ Jordan rằng họ có thể tồn tại và được chuyển đến vùng sa mạc Badia, trải dài cả Jordan và Syria, nơi đang có thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ-Nga làm trung gian nhằm ngừng giao tranh ở Tây Nam Syria.
Các nguồn tin ngoại giao phương Tây cho biết đề nghị phe nổi dậy rút sang Jordan có liên quan đến việc chính phủ Trump hồi tháng 7 ra quyết định CIA dừng chương trình trang bị và huấn luyện phe nổi dậy để giao chiến với quân chính phủ Syria.
Chương trình này của CIA bắt đầu từ năm 2013, một phần nỗ lực của chính phủ tiền nhiệm Obama nhằm lật đổ Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Tuy nhiên, chính phủ Trump sau đó đã chỉnh sửa chiến lược ở Syria giờ chỉ tập trung đánh IS.
Reuters dẫn nguồn tin ngoại giao cho biết Mỹ và Jordan đang thương lượng với Nga lập vùng giảm căng thẳng nhằm đẩy lùi các lực lượng Iran bảo trợ cách xa biên giới với Jordan.
