Hai trong số các lãnh đạo an ninh, tình báo hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa cho biết họ đang cân nhắc từ chức, chỉ 24 giờ sau cuộc gặp thượng đỉnh giữa ông Trump với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Hai người này là Giám đốc Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) Christopher Wray và Giám đốc Tình báo Quốc gia (DNI) Dan Coats. Phát ngôn muốn từ chức được hai ông đưa ra khi tham dự Diễn đàn An ninh Aspen ở Mỹ ngày 17-7.
Giám đốc FBI Christopher Wray (trái) và Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Dan Coats có ý định từ chức sau thượng đỉnh Trump-Putin. Ảnh: Reuters
Người đầu tiên nói ra ý định này là Giám đốc FBI Wray.
“Tôi chỉ là người bình thường, mộc mạc, nhưng không nên hiểu sai điều tôi nói ra. Tôi nói thế là thế” – ông Wray nói với nhà báo Lester Holt của NBC News tại Diễn đàn An ninh Aspen, khi được hỏi liệu trước đây ông đã từng đe dọa từ chức hay chưa.
Người tiếp theo là Giám đốc DNI Coats, cũng có mặt tại Diễn đàn An ninh Aspen.
“Nói công khai đó là một nơi tôi thật sự không muốn vào” – ông Coats nói với nhà báo Andrea Mitchell của NBC News, rằng ông đã “2 lần cố gắng từ chức”.
“Có phải những ngày này các bạn nghĩ tôi đang làm gì? Nhưng sẽ có rất nhiều ngày nữa các bạn sẽ nói: nhiệm vụ ở đây rất quan trọng. Có thể là một phần của nơi này, có thể cảm nhận mình đang đền đáp gì đó cho đất nước, đó là một phần thưởng… Tôi chỉ ở lại chừng nào tôi còn có khả năng tìm kiếm sự thật và nói lên sự thật” – ông Coats cho biết.
Trong cuộc họp báo chung sau cuộc gặp riêng dài hơn 2 tiếng, ông Trump bỏ qua cơ hội lên án ông Putin chuyện Nga can thiệp bầu cử Mỹ năm 2016, dù các cơ quan tình báo Mỹ đã kết luận điều này và ông Trump cũng đã thừa nhận kết luận sau một thời gian miễn cưỡng. Ông Trump cũng chỉ trích đảng Dân chủ và cả FBI, nói cả hai nước đều có trách nhiệm cho tình trạng hiện tại của quan hệ Mỹ-Nga.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin chuẩn bị gặp riêng trong khuôn khổ thượng đỉnh Mỹ-Nga. Ảnh: AP
“Cấp dưới đến tìm tôi, Dan Coats đến tìm tôi, một số người khác nữa, họ nói họ nghĩ đó là Nga. Tôi gặp Tổng thống Putin. Ông ấy nói đó không phải Nga. Tôi sẽ nói: Tôi không thấy có lý do gì Nga phải làm thế” – ông Trump nói trong cuộc họp báo khi ông Putin đứng bên cạnh.
Phát ngôn này của ông Trump khiến hai ông Coats và Wray phải lần nữa công khai xác nhận lại đánh giá của cộng đồng tình báo Mỹ về Nga.
Một ngày sau, họp nội các tại Nhà Trắng ông Trump nói ông đã nói nhầm tại thượng đỉnh với ông Putin. Câu chính xác ông muốn nói là ông thấy “có lý do để Nga làm thế”, chứ không phải thấy “không có lý do gì để Nga làm thế”.
“Tôi đã nói điều này rất nhiều lần. Tôi thừa nhận kết luận của cộng đồng tình báo chúng ta rằng chuyện Nga can thiệp bầu cử 2016 là có thật” – ông Trump nói ngày 17-7, tuy nhiên lại thòng thêm đó “cũng có thể là người khác”.
Không chỉ các quan chức an ninh, tình báo, ông Trump còn hứng chỉ trích lớn từ hàng loạt nghị sĩ cấp cao trong Quốc hội, cả từ Dân chủ lẫn Cộng hòa, từ cho là ông thể hiện quá yếu kém trước ông Putin đến quy ông coi trọng quyền lợi của Nga hơn của chính Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump (thứ hai từ phải sang) trong cuộc họp nội các tại Nhà Trắng ngày 17-7. Ảnh: REUTERS
Nhà Trắng đã rất vất vả chống đỡ bảo vệ ông Trump giữa làn sóng chỉ trích này. Khi trả lời một nhà báo rằng liệu Nga có còn nhắm vào nước Mỹ, ông Trump đã nói “Không”. Diễn diến này khiến người phát ngôn Nhà Trắng Sarah Sanders sau đó phải họp báo nói ý nghĩa của từ “Không” ông Trump nói là không đồng ý trả lời, chứ không phải trả lời cho nội dung câu hỏi.
Giữa lúc làn sóng chỉ trích đang rất căng thì Nhà Trắng ngày 19-7 cho biết ông Trump đã chỉ đạo Cố vấn an ninh quốc gia John Bolton mời ông Putin sang thăm Mỹ vào mùa thu này.
Trả lời phỏng vấn NBC News cùng ngày ông Coats đã lên tiếng rằng ông hy vọng ông Trump sẽ không gặp riêng ông Putin thêm lần nào nữa, dù ở Mỹ hay ở Nga hay ở bất cứ đâu. Ông Coats cũng cho biết ông và hầu hết quan chức, chính trị gia Mỹ đều chưa được biết ông Trump đã nói hay thỏa thuận gì với ông Putin trong cuộc gặp riêng 2 giờ chỉ có mặt người phiên dịch.
