Trong thời gian vợ chồng sống ly thân thì em trai tôi bị bệnh tâm thần phải điều trị ở bệnh viện. Giờ vợ chồng em trai tôi có thể ly hôn được không?
Đào Thị Vân (TP.HCM)
Luật sư TRẦN VĨ CƯỜNG, Đoàn Luật sư TP.HCM, trả lời: Theo quy định tại khoản 1 Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 thì vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu tòa án giải quyết ly hôn. Trong trường hợp này người chồng bị bệnh tâm thần, không nhận thức được hành vi của mình thì người vợ cũng có quyền yêu cầu tòa giải quyết ly hôn. Tuy nhiên, cần có người đại diện cho người chồng theo quy định của pháp luật để tham gia giải quyết ly hôn theo quy định tại Điều 24 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Cụ thể trong trường hợp một bên vợ, chồng mất năng lực hành vi dân sự mà bên kia có yêu cầu tòa án giải quyết ly hôn thì căn cứ vào quy định về giám hộ trong Bộ luật Dân sự, tòa án chỉ định người khác đại diện cho người bị mất năng lực hành vi dân sự để giải quyết việc ly hôn.
Về trình tự, trước hết phải làm thủ tục tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự. Người liên quan có quyền làm đơn yêu cầu tòa án tuyên bố người đó mất năng lực hành vi dân sự. Kèm theo đơn yêu cầu phải có kết luận của cơ quan chuyên môn và các chứng cứ khác để chứng minh người đó bị bệnh tâm thần hoặc mắc các bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình. Sau khi thụ lý đơn yêu cầu, tòa án sẽ ra quyết định mở phiên họp xem xét có thể chấp nhận hoặc không chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự. Trong trường hợp chấp nhận đơn yêu cầu thì tòa án ra quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.
Sau khi có quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự của tòa, người vợ có thể nộp hồ sơ ly hôn bao gồm: Đơn xin ly hôn (theo mẫu quy định); bản chính giấy chứng nhận đăng ký kết hôn; bản sao chứng minh nhân dân và hộ khẩu của các bên; quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự; bảo sao giấy tờ chứng minh về tài sản (nếu có yêu cầu).
Vì một bên đương sự mất năng lực hành vi dân sự nên sau khi thụ lý, tòa án sẽ tiến hành đưa vụ án ra xét xử mà không cần hòa giải.
Ngoài ra, đại diện người chồng cũng có quyền yêu cầu ly hôn theo khoản 2 Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Cụ thể: Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.
TRÂN CHÍNH ghi
