Chiều tối ngày 9-8 TAND tỉnh Kon Tum đã kết thúc phiên tòa vụ cưa gỗ khô mà dư luận đặc biệt quan tâm trong phiên xử phúc thẩm lần thứ ba. Sau khi nghị án HĐXX quyết định sẽ tuyên án vào chiều thứ hai (ngày 12-8).
Tại phiên toà cả năm bị cáo một mực kêu oan vì cho rằng mình không phạm tội trộm cắp tài sản.
Bị cáo Phan Tiến Dũng hỏi đại diện VKS: “Đã là bảo tồn nguồn ren thì cây khô và cây sống thì cây nào thiệt hại nhiều hơn? Từ sau khi xảy ra vụ án này, tại sao tất cả những vụ tương tự chỉ xử lý hành chính nhưng sao vụ của tôi lại xử tội trộm?”
Bị cáo Nguyễn Văn Thụ: “Vụ chúng tôi rất nhỏ mà đưa chúng tôi vào vòng lao lý thế này thì có đáng hay không?”.
Năm Luật sư bào chữa cho bị cáo đều cho rằng không thể nào xử lý các bị cáo ở tội trộm cắp tài sản theo Điều 138 BLHS 1999. Bởi theo Thông tư liên tịch số 19/2007 giữa các bộ NN&PTNT, Tư pháp, Công an, VKSND Tối cao và TAND Tối cao hướng dẫn rất rõ không thể xử ở tội trộm cắp tài sản bởi đây là rừng đặc dụng không phải rừng trồng, rừng khoanh nuôi tái sinh.
Rừng đặc dụng Đắk Uy là rừng tự nhiên, các bị cáo cưa cây gỗ trắc đã chết không phải là tài sản do con người bỏ sức lao động tạo ra cho nên hành vi của các bị cáo không cấu thành tội trộm cắp tài sản. Có chăng là các bị cáo có dấu hiệu của tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng, mà tội danh này đòi hỏi phải khai thác trên 5m3. Ở đây các bị cáo khai thác 0,123 m3 nên không đủ định lượng để xử lý hình sự các bị cáo tội danh này được.
Để chứng minh, các Luật sư còn dẫn chứng một số vụ có hành vi tương tự như vụ án này mà chỉ xử phạt hành chính, không xử lý hình sự.
Bên cạnh đó Luật sư cũng cho rằng cấp sơ thẩm vi phạm tố tụng nghiêm trọng ở chỗ bị cáo Nguyễn Ngọc Bình bị khởi tố ngày 22-7-2016. Nhưng đến ngày 20-6-2017, CQĐT mới giao quyết định khởi tố bị can cho bị cáo Bình là vi phạm khoản 6 Điều 126 BLTTHS. Bản cáo trạng giao cho bị cáo Dũng không có đóng dấu, không có tên người ban hành cáo trạng...
Luật sư Lê Văn Hoan nói: “Ở đây chúng tôi muốn nói về sự công bằng trong áp dụng pháp luật. Đường lối chỉ đạo xét xử của TAND Tối cao, năm 2011 toà đã ban hành công văn 157 hướng dẫn rằng nếu giá trị tang vật không xác định được về diện tích, giá trị tang vật từ 50 -100 triệu thì xử ở Điều 189 BLHS tội huỷ hoại rừng. Rõ ràng công văn này không hướng dẫn nào xử lý tội trộm cắp tài sản. Như vậy đường lối xét xử của TAND đã rõ. Từ trung ương tới địa phương đều xét xử ở hành vi khai thác trái phép. Tại sao chỉ trong vụ này lại xử tội trộm?”.
Luật sư Vũ Phi Long đặt dấu hỏi: “Rất nhiều vụ việc tương tự chỉ bị xử phạt hành chính nhưng vụ này lại đưa ra xử lý hình sự?". Ảnh: NGÂN NGA
Luật sư Vũ Phi Long (Đoàn Luật sư TP.HCM, nguyên phó Chánh toà Hình sự TAND TP.HCM) đặt dấu hỏi: “Rất nhiều vụ việc tương tự chỉ bị xử phạt hành chính nhưng vụ này lại đưa ra xử lý hình sự. Vậy tại sao vụ này không xử lý hành chính?”.
Theo Luật sư Long, cấp sơ thẩm vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Căn cứ vào đâu để tịch thu 4 triệu đồng của các bị cáo? Vì theo quy định chỉ tịch thu tiền bạc có liên quan tới vụ án? Cây khúc gỗ vẫn còn nằm đó có mất đi đâu chưa thu lợi bất chính, tiền này là tiền túi của họ.
Một điều lạ là Đại diện VKS đang đánh tráo khái niệm. Không thể nói ban quản lý có trồng một số cây mà nói cả rừng này là rừng trồng được.
Đại diện VKS tỉnh Kon Tum tranh luận cho rằng không áp dụng thông tư 19. Ảnh: NGÂN NGA
Đối đáp lại, Đại diện VKS nói: “Nhu cầu chính trị của địa phương là bảo vệ rừng. Chúng tôi không áp dụng thông tư 19 và Điều 12 nghị định 157 quy định 5m3 mới xử lý hình sự thì rừng sẽ bị chặt cho hết. Luật sư phải hiểu. Từ trước đến này chúng tôi đều nhất quán quan điểm đã được TAND Tối cao và TAND Cấp cao tại Đà Nẵng đồng thuận qua kháng nghị và quyết định giám đốc thẩm.
Luật sư Hoan vặn lại: “VKS nói từ trước đến nay đều thống nhất quan điểm không xử theo thông tư 19 là chưa đọc kỹ hồ sơ. Bởi trong những lần phiên xử trước VKS có áp dụng thông tư 19 nhưng nay lại nói không áp dụng là mâu thuẫn với chính mình'. Cũng tại phiên giải trình Phó Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Du cũng đều nói áp dụng thông tư 19.
