Tờ Inquirer ngày 3-6 đưa tin Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin Jr. vừa gửi công hàm chính thức cho Mỹ về việc hoãn quy trình huỷ bỏ Thoả thuận Các lực lượng thăm viếng quân sự (VFA).
Ông Locsin cho biết quyết định trên được đưa ra do "Biển Đông gần đây đã xuất hiện nhiều diễn biến chính trị và quân sự mới" dù không nói rõ những diễn biến này là gì. Ngoại trưởng Philippines đồng thời cũng bày tỏ lo ngại về tình hình COVID-19 trong khu vực.
Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin Jr. tại cuộc họp thượng đỉnh lãnh đạo cấp cao EU-Châu Á ở TP Brussels (Bỉ) tháng 10-2018. Ảnh: REUTERS
Đáp lại, Đại sứ Mỹ tại Philippines ra thông cáo hoan nghênh động thái của Manila, khẳng định việc duy trì quan hệ đồng minh chiến lược lâu nay đã đem lại nhiều lợi ích cho cả hai nước.
"Chúng tôi kỳ vọng thúc đẩy hơn nữa hợp tác an ninh-quốc phòng với Philippines" - thông cáo đại sứ quán Mỹ tại Philippines nêu rõ.
Tờ The New York Times dẫn lời một số chuyên gia nhận định quyết định tạm hoãn huỷ VFA là một lợi thế chiến lược quan trọng cho Mỹ, vì tính trong khu vực Biển Đông chỉ có Philippines là đồng minh quân sự của Washington.
"Nhiều khả năng sau khi chứng kiến Trung Quốc liên tục hành xử hung hãn và gây hấn với các nước như Việt Nam hay Malaysia, chính quyền Tổng thống Rodrigo Duterte đã nhận ra có thể chiến lược hoà hoãn với Trung Quốc sẽ không bảo vệ được lợi ích Philippines" - Giám đốc Dự án Sức mạnh Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), bà Bonnie Glaser nhận định.
Trong khi đó, sử gia quân sự Jose Antonio Custodio thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách, Chiến lược và Phát triển (Philippines) chỉ ra nhiều đồng minh của ông Duterte cũng không ủng hộ việc với việc chấm dứt VFA do lo ngại đổ vỡ liên minh quân sự Mỹ - Philippines hơn 60 năm.
