Trung Quốc (TQ) vừa triển khai một số máy bay chiến đấu ra đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam mà Trung Quốc đang tranh chấp và kiểm soát trái phép, hãng tin Fox News (Mỹ) ngày 23-2 dẫn lời hai quan chức Mỹ không nêu tên.
Theo một quan chức thì số máy bay khoảng dưới 10 chiếc. Tình báo Mỹ đã phát hiện hai máy bay chiến đấu Thẩm Dương J-11 và Tây An JH-7 tại đảo Phú Lâm một vài ngày trước.
Máy bay chiến đấu Thẩm Dương J-11 của Trung Quốc. (Ảnh: INTERNET)
Fox News nhận định động thái này chứng tỏ TQ muốn gia tăng sự mất ổn định lên biển Đông vốn đã rất căng thẳng.
Đảo Phú Lâm là nơi TQ vừa triển khai hai tên lửa đất đối không HQ-9 như Fox News đã độc quyền đưa tin tuần trước, thời điểm Tổng thống Mỹ Obama và 10 lãnh đạo ASEAN đang hội nghị lại Mỹ.
Trước đây TQ từng triển khai máy bay chiến đấu ra đảo Phú Lâm. Tháng 11-2015, truyền thông TQ công khai hình ảnh một số máy bay Thẩm Dương J-11 trên đảo Phú Lâm.
Máy bay chiến đấu Tây An JH-7 của Trung Quốc. (Ảnh: INTERNET)
Phản ứng trước sự việc, Bộ Quốc phòng Mỹ đã triển khai tàu khu trục trang bị tên lửa dẫn đường USS Curis Wilbur tuần tra biển Đông. Cuối năm 2015, Mỹ triển khai một số máy bay ném bom B-52 và tàu chiến thực hiện một cuộc tập trận tự do lưu thông hàng hải bất chấp sự phản đối và đe dọa của Mỹ.
Tuy nhiên, đợt triển khai này là lần đầu tiên kể từ khi TQ đưa máy bay thương mại đến kiểm tra đường băng mới xây dựng trên đảo Phú Lâm.
Trong một diễn biến liên quan, ngày 22-2, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (CSIS - Mỹ) công bố hình ảnh vệ tinh cho thấy TQ đã lắp đặt hệ thống radar ở bốn đảo nhân tạo ở quần đảo Trường Sa (đá Gaven, đá Gạc Ma, đá Tư Nghĩa, đá Châu Viên).
Hội đàm với Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tại Mỹ ngày 23-2, Ngoại trưởng TQ Vương Nghị tuyên bố TQ hy vọng Mỹ chấm dứt các chuyến bay quân sự và tuần tra của tàu hải quân Mỹ ở biển Đông.
Đáp lời, Ngoại trưởng John Kerry nói rằng Mỹ muốn TQ chấm dứt quân sự hóa biển Đông, vì động thái này không giúp giải quyết tranh chấp biển Đông.
Ngoại trưởng Mỹ John Kerry (phải) và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trông rất căng thẳng trong cuộc họp báo chung tại trụ sở Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 23-2. (Ảnh: GETTY IMAGES)
Chuyến thăm Bộ Quốc phòng Mỹ của ông Vương Nghị dự kiến diễn ra trong ngày 23-2 nhưng cuối cùng bị hủy, chưa rõ bên nào hủy và nguyên nhân hủy. Trả lời Fox News cùng ngày, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ Peter Cook do lịch trình khó sắp xếp.
Điều trần trước Ủy ban Quân lực Thượng viện Mỹ trong ngày 23-2, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ Harry Harris cho rằng TQ rõ ràng đang quân sự hóa biển Đông.
