Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-Un. (Ảnh: Reuters)
Với những phát ngôn gay gắt, Triều Tiên đang khiến giới phân tích hoang mang không biết liệu Bình Nhưỡng có thể lùi lại từ bờ vực chiến tranh được không.
Theo Leonid Petrov, một chuyên gia về Triều Tiên, Kim Jong-Un đang thực hiện các bước đi kiểu “cha nào con nấy.” Có nguồn tin cho biết một nhóm các quan chức bất mãn đã có ý định ám sát Kim Jong-Un vào tháng 11/2012. Nếu tin này là thật và Kim Jong-Un đã phải chung tay với những người trung thành để bảo vệ thể chế của mình, ván cờ chính trị có thể đóng vai trò chủ yếu trong cách hành xử hung hăng gần đây của Triều Tiên, trong đó có vụ phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa và vụ thử hạt nhân lần thứ ba.
Tình trạng bên bờ vực chiến tranh cũng tạo thêm cho Kim Jong-Un quyền lực, giúp ông đánh bại các đối thủ trong quá trình kế vị. Nó cũng khẳng định niềm tin rằng mục đích kế vị của Kim Jong-Un là tránh bất kỳ sự thay đổi quan trọng nào tại Triều Tiên, đe dọa sự tồn tại của Bình Nhưỡng. Nếu không có gì thay đổi, Kim Jong-Un sẽ tại vị trong một thời gian rất dài.
Giáo sư Tessa Morris-Suzuki, chuyên gia Đông Bắc Á, lại gắn những động thái gần đây của Triều Tiên với vấn đề kinh tế. Chính quyền Triều Tiên đã thăng chức cho Pak Pong-ju - người được biết đến như một nhà cải cách kinh tế. Kim Jong-Un một mặt nỗ lực thúc đẩy cải cách kinh tế, mặt khác lại nhận ra rằng để làm được vậy, phải nắm được quân đội. Kim Jong-Un cảm thấy có thể làm được điều đó bằng cách kiểm soát sức mạnh quân sự và những nguy cơ từ bên ngoài.
Vấn đề duy nhất là Kim Jong-Un còn quá trẻ và chưa có nhiều kinh nghiệm. Ông bắt tay thực hiện kế hoạch này với ý nghĩ rằng nó sẽ đưa ông tới một đích nào đó, nhưng ông lại không nghĩ đến lối ra. Rất khó đánh giá liệu ông có thể lùi lại sau những tuyên bố hung hăng vừa qua hay không.
Trong khi đó, chuyên gia nghiên cứu chiến lược và quốc phòng Hugh White cho rằng Bắc Tiều Tiên đã thành công trong việc chứng minh cho Mỹ (và quan trọng hơn là cho Hàn Quốc) rằng Mỹ không thể bảo vệ họ trước Triều Tiên, trừ phi Washington tiến tới một cuộc chiến toàn diện.
Ông Hugh White nói: “Tôi không nghĩ rằng Triều Tiên có ý định khởi xướng bất kỳ một cuộc tấn công cụ thể nào. Chẳng có lý do gì để lo ngại rằng Triều Tiên sẽ khai hỏa một cuộc chiến tranh. Điều Bình Nhưỡng muốn thể hiện là vị thế cao hơn Hàn Quốc, hoặc ít ra là để Washington nghĩ vậy. Nếu cuộc khủng hoảng dịu đi từ thời điểm này, Triều Tiên đã làm được điều đó.”
Ron Huisken, chuyên gia về an ninh Đông Á, cho rằng Triều Tiên muốn khiêu khích thông qua vấn đề plutoni. Theo Ron Huisken, Triều Tiên chắc chắn không muốn phát động chiến tranh và sẽ dần dần hạ nhiệt. Bình Nhưỡng rất muốn nổi lên từ sự lùm xùm này như kiểu một bên bị thương buộc phải lâm trận chống lại các lực lượng thù địch, và sẽ được thuyết phục đừng tiến tiếp đến bờ vực chiến tranh.
Với tuyên bố của Triều Tiên rằng họ sẽ mở cửa trở lại lò phản ứng Yongbyon để sản xuất thêm plutoni và biến nhà máy làm giàu urani vì mục đích hòa bình trở thành nơi sản xuất plutoni phục vụ chế tạo vũ khí, Bình Nhưỡng đang cố gắng giành lợi thế trên trường quốc tế.
Về vấn đề này, chuyên gia về chính trị Triều Tiên Emma Campbell khẳng định giờ là thời điểm để đối thoại. Tìm biện pháp phản ứng với những động thái của Triều Tiên là việc trọng tâm cần làm hiện nay.
Những gì đang diễn ra không có lợi cho bất kỳ ai. Thế giới chỉ thấy sự khiêu khích của Triều Tiên, sau đó là sự khiêu khích hơn nữa của Mỹ, và căng thẳng cứ thế leo thang. Điều cần làm là các bên lùi lại và suy nghĩ về biện pháp giải quyết những căng thẳng này.
Đã đến lúc cả Mỹ và Hàn Quốc phải cố gắng tiếp xúc với lãnh đạo Triều Tiên để hiểu Bình Nhưỡng muốn gì và cần đạt được điều gì. Điều quan trọng nhất là không để căng thẳng kiểu này tiếp tục leo thang./.
Theo Leonid Petrov, một chuyên gia về Triều Tiên, Kim Jong-Un đang thực hiện các bước đi kiểu “cha nào con nấy.” Có nguồn tin cho biết một nhóm các quan chức bất mãn đã có ý định ám sát Kim Jong-Un vào tháng 11/2012. Nếu tin này là thật và Kim Jong-Un đã phải chung tay với những người trung thành để bảo vệ thể chế của mình, ván cờ chính trị có thể đóng vai trò chủ yếu trong cách hành xử hung hăng gần đây của Triều Tiên, trong đó có vụ phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa và vụ thử hạt nhân lần thứ ba.
Tình trạng bên bờ vực chiến tranh cũng tạo thêm cho Kim Jong-Un quyền lực, giúp ông đánh bại các đối thủ trong quá trình kế vị. Nó cũng khẳng định niềm tin rằng mục đích kế vị của Kim Jong-Un là tránh bất kỳ sự thay đổi quan trọng nào tại Triều Tiên, đe dọa sự tồn tại của Bình Nhưỡng. Nếu không có gì thay đổi, Kim Jong-Un sẽ tại vị trong một thời gian rất dài.
Giáo sư Tessa Morris-Suzuki, chuyên gia Đông Bắc Á, lại gắn những động thái gần đây của Triều Tiên với vấn đề kinh tế. Chính quyền Triều Tiên đã thăng chức cho Pak Pong-ju - người được biết đến như một nhà cải cách kinh tế. Kim Jong-Un một mặt nỗ lực thúc đẩy cải cách kinh tế, mặt khác lại nhận ra rằng để làm được vậy, phải nắm được quân đội. Kim Jong-Un cảm thấy có thể làm được điều đó bằng cách kiểm soát sức mạnh quân sự và những nguy cơ từ bên ngoài.
Vấn đề duy nhất là Kim Jong-Un còn quá trẻ và chưa có nhiều kinh nghiệm. Ông bắt tay thực hiện kế hoạch này với ý nghĩ rằng nó sẽ đưa ông tới một đích nào đó, nhưng ông lại không nghĩ đến lối ra. Rất khó đánh giá liệu ông có thể lùi lại sau những tuyên bố hung hăng vừa qua hay không.
Trong khi đó, chuyên gia nghiên cứu chiến lược và quốc phòng Hugh White cho rằng Bắc Tiều Tiên đã thành công trong việc chứng minh cho Mỹ (và quan trọng hơn là cho Hàn Quốc) rằng Mỹ không thể bảo vệ họ trước Triều Tiên, trừ phi Washington tiến tới một cuộc chiến toàn diện.
Ông Hugh White nói: “Tôi không nghĩ rằng Triều Tiên có ý định khởi xướng bất kỳ một cuộc tấn công cụ thể nào. Chẳng có lý do gì để lo ngại rằng Triều Tiên sẽ khai hỏa một cuộc chiến tranh. Điều Bình Nhưỡng muốn thể hiện là vị thế cao hơn Hàn Quốc, hoặc ít ra là để Washington nghĩ vậy. Nếu cuộc khủng hoảng dịu đi từ thời điểm này, Triều Tiên đã làm được điều đó.”
Ron Huisken, chuyên gia về an ninh Đông Á, cho rằng Triều Tiên muốn khiêu khích thông qua vấn đề plutoni. Theo Ron Huisken, Triều Tiên chắc chắn không muốn phát động chiến tranh và sẽ dần dần hạ nhiệt. Bình Nhưỡng rất muốn nổi lên từ sự lùm xùm này như kiểu một bên bị thương buộc phải lâm trận chống lại các lực lượng thù địch, và sẽ được thuyết phục đừng tiến tiếp đến bờ vực chiến tranh.
Với tuyên bố của Triều Tiên rằng họ sẽ mở cửa trở lại lò phản ứng Yongbyon để sản xuất thêm plutoni và biến nhà máy làm giàu urani vì mục đích hòa bình trở thành nơi sản xuất plutoni phục vụ chế tạo vũ khí, Bình Nhưỡng đang cố gắng giành lợi thế trên trường quốc tế.
Về vấn đề này, chuyên gia về chính trị Triều Tiên Emma Campbell khẳng định giờ là thời điểm để đối thoại. Tìm biện pháp phản ứng với những động thái của Triều Tiên là việc trọng tâm cần làm hiện nay.
Những gì đang diễn ra không có lợi cho bất kỳ ai. Thế giới chỉ thấy sự khiêu khích của Triều Tiên, sau đó là sự khiêu khích hơn nữa của Mỹ, và căng thẳng cứ thế leo thang. Điều cần làm là các bên lùi lại và suy nghĩ về biện pháp giải quyết những căng thẳng này.
Đã đến lúc cả Mỹ và Hàn Quốc phải cố gắng tiếp xúc với lãnh đạo Triều Tiên để hiểu Bình Nhưỡng muốn gì và cần đạt được điều gì. Điều quan trọng nhất là không để căng thẳng kiểu này tiếp tục leo thang./.
(Theo Vietnam+)
