Trong tuyên bố ngày 4-5, Bộ Quốc phòng Czech cho biết mình sở hữu một lượng rất nhỏ chất độc thần kinh thuộc loại Novichok nhưng khác với loại đã đầu độc cha con ông Skripal.
“Các thành phần được đề cập như là chất Novichok trên truyền thông, trong số này có thành phần A230, là những chất độc hóa học tiềm tàng, là một phần của việc huấn luyện của các đơn vị chống chất độc hóa học quân đội Czech nhằm đối phó chiến tranh hóa học”.
“Việc thử nghiệm chất này chỉ được thực hiện trong ống nghiệm với mục đích đo lường dữ liệu quang phổ và thành phần này luôn được hủy ngay lập tức sau khi thử nghiệm xong, phù hợp với các quy định và các cam kết của Czech. Vì vậy, khả năng rò rỉ là 0” - Bộ Quốc phòng Czech cho biết.
Các nhà điều tra tại hiện trường vụ đầu độc cha con cựu điệp viên Skripal ở thị trấn Salisbury (Anh). Ảnh: IRISH EXAMINER
Bộ Ngoại giao Czech cùng ngày cũng ra tuyên bố rằng chất A230 hoàn toàn khác với chất A234 đã được dùng trong vụ đầu độc cha con ông Skripal. Các nhà khoa học Czech đã từng thử nghiệm chất A230 nhưng quá trình này không được xem là sản xuất, theo quy định trong các hiệp định quốc tế.
Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao Czech cùng ra tuyên bố sau khi thông tin Czech thử nghiệm chất Novichok được tổng thống nước này, ông Milos Zeman, công khai xác nhận.
Trong một cuộc phỏng vấn đài truyền hình Barrandov (Czech) ngày trước đó, ông Zeman, được biết có quan điểm thân Nga, cho biết Czech có sản xuất và thử nghiệm chất Novichok tại một trung tâm nghiên cứu quân sự hồi tháng 11-2017.
“Czech có sản xuất và thử nghiệm Novichok dù chỉ một lượng nhỏ và sau đó đã hủy nó” - theo ông Zeman.
Tổng thống Czech Milos Zeman xác nhận nước này có sản xuất và thử nghiệm chất Novichok. Ảnh: AP
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nhanh chóng vin vào lời nói này, cho rằng ông Zeman đã “hành động một cách trung thực và có dũng khí” khi “chính thức thừa nhận và công khai thông tin này”. Trong khi đó ông Dmitry Peskov, người phát ngôn Tổng thống Nga Vladimir Putin, nói lời ông Zeman là “một xác nhận mới cho thấy toàn bộ câu chuyện ông Skripal hoàn toàn là sự khiêu khích với Nga”.
Ngay sau vụ đầu độc, Anh cáo buộc Nga là thủ phạm, sử dụng một loại chất độc thần kinh Novichok (được phát triển từ thời Liên bang Xô Viết) đầu độc cha con ông Skripal. Nga bác bỏ cáo buộc và nói chất độc Novichok có thể được sản xuất từ một số nước châu Âu khác, trong đó có khả năng là Czech.
Sau khi Nga đề cập khả năng này, Thủ tướng Czech Andrej Babis bác bỏ kịch liệt và lên tiếng ủng hộ Anh. Hồi tháng 3, Czech đã trục xuất ba nhà ngoại giao Nga, hưởng ứng làn sóng trục xuất nhà ngoại giao Nga của EU và NATO.
Ông Skripal là điệp viên Cơ quan An ninh Liên bang Nga, bị Nga bắt năm 2006 vì bán tin tình báo cho Anh. Ảnh: AP
Nói với New York Times ngày 3-5, Giám đốc Cơ quan Cấm vũ khí hóa học (OPCW) Ahmet Uzumcu cho biết: Có 50-100 g chất độc thần kinh dạng lỏng được dùng trong vụ đầu độc cha con ông Skripal, lớn hơn nhiều lượng các nước sản xuất vì các mục đích nghiên cứu. Tuy nhiên, sau đó OPCW đã chỉnh lại lời ông Uzumcu, rằng lượng chất độc thần kinh nên được đo lường ở đơn vị milligram thay vì gram. OPCW cũng nói không thể ước tính lượng chất độc đã được dùng.
