Một chia sẻ nhận về hàng ngàn bình luận trên một hội nhóm Facebook

Chưa biết cụ thể câu chuyện phía sau ra sao, nhưng chỉ riêng suy nghĩ ấy từ một đứa trẻ cũng khiến người lớn giật mình. Thực tế, không ít gia đình từng rơi vào tình huống tương tự. Khi người mẹ tạm dừng công việc để sinh con, chăm con nhỏ, hoặc đơn giản là chọn làm nội trợ toàn thời gian, một số đứa trẻ bắt đầu hình thành cách nhìn rất giản lược: ba đi làm mới là người tạo ra tiền, còn mẹ ở nhà là người… không làm gì quan trọng.

Sự coi thường ấy ban đầu có thể chỉ là một câu nói vô tư: “Tiền là của ba”. Nhưng nếu không được điều chỉnh, nó dễ biến thành thái độ: lơ là lời mẹ dặn, xem nhẹ công sức mẹ bỏ ra, thậm chí dùng lời nói làm tổn thương mẹ.

Ở lứa tuổi tiểu học hoặc tiền dậy thì, trẻ bắt đầu quan sát xã hội qua lăng kính vật chất khá trực diện. Các em thấy người lớn đi làm có lương, có chức danh, có sự bận rộn rõ ràng. Trong khi đó, công việc của mẹ ở nhà lại lặp đi lặp lại mỗi ngày. Với trẻ nhỏ, thứ không nhìn thấy giá trị bằng con số rất dễ bị quy về “không có giá trị”.

Nhận thức ấy đến từ đâu? Không đứa trẻ nào tự nhiên nghĩ mẹ thấp kém hơn. Trẻ học cách định nghĩa vai trò trong gia đình qua chính lời nói và thái độ của người lớn. Chỉ cần vài lần nghe câu đùa: “Ba đi làm nuôi cả nhà”, hay “Mẹ ở nhà sướng rồi còn gì”, trẻ sẽ dần tin rằng có một trật tự giá trị ngầm: người kiếm tiền ở vị trí cao hơn.

Ảnh minh họa

Trong nhiều gia đình, người cha vô tình trở thành hình mẫu quyền lực vì gắn với thu nhập. Người mẹ, nếu đang ở nhà, dễ bị gắn với hình ảnh phục vụ: nấu ăn, dọn dẹp, đưa đón. Khi không có sự giải thích rõ ràng, trẻ rất dễ đồng nhất “chăm sóc” với “phục vụ”, và “phục vụ” với vị thế thấp hơn.

Đáng lo hơn, một số trẻ còn dùng nhận thức đó như cách thể hiện quyền lực. Khi cảm thấy mình lớn hơn, mạnh mẽ hơn, hoặc muốn phản kháng, các em chọn cách công kích vào điều mà mình nghĩ là điểm yếu của mẹ: “Mẹ có làm ra tiền đâu!”.

Chia sẻ của nhiều tài khoản khác về đề tài con coi thường mẹ, có người hỏi "Có nên dùng quy tắc bàn tay thuận" với đứa con 7 tuổi hay không - Nguồn ảnh: Facebook

Đối với người phụ nữ, đặc biệt là những người từng có sự nghiệp riêng, việc tạm dừng công việc đã là một hy sinh. Nếu thêm vào đó là ánh nhìn thiếu tôn trọng từ chính con mình, tổn thương sẽ nhân lên gấp bội. Bởi ngoài xã hội có thể không ghi nhận lao động chăm sóc, nhưng gia đình lẽ ra phải là nơi thấu hiểu nhất.

Lao động nội trợ và chăm sóc con cái là nền tảng để gia đình vận hành. Nếu quy đổi bằng tiền, chi phí thuê người nấu ăn, dọn dẹp, trông trẻ, kèm học… không hề nhỏ. Nhưng giá trị lớn nhất không nằm ở con số, mà ở sự hiện diện: có người ở bên khi con ốm, khi con cần trò chuyện, khi con vấp ngã.

Vì vậy, thay vì chỉ trách trẻ hỗn hay bất hiếu, người lớn cần nhìn lại cách xây dựng hình ảnh vai trò trong gia đình. Người cha cần thể hiện rõ sự tôn trọng dành cho vợ trước mặt con. Những câu nói như “Ba đi làm nhờ mẹ lo nhà cửa” hay “Công việc của mẹ rất quan trọng” không phải là lời xã giao, mà là bài học về bình đẳng và biết ơn.

Cùng với đó, trẻ cần được giao việc nhà phù hợp với lứa tuổi để hiểu rằng chăm sóc gia đình là trách nhiệm chung, không phải bổn phận riêng của mẹ. Khi tự tay dọn bàn ăn hay gấp quần áo, trẻ sẽ nhận ra những việc tưởng nhỏ bé ấy đòi hỏi công sức và thời gian ra sao.

Việc tôn trọng giữa các thành viên trong gia đình rất quan trọng. Nếu một đứa trẻ lớn lên với niềm tin rằng giá trị con người nằm ở thu nhập, sau này chính các em cũng có thể đánh giá người khác bằng thước đo khắc nghiệt ấy.

Người mẹ dù ở nhà vẫn có vị trí không thấp hơn người đi làm. Họ chỉ đang chọn một cách đóng góp khác. Và điều quan trọng nhất, là con cái cần hiểu rằng trong gia đình không có người hầu, chỉ có những người đang cùng nhau gánh vác.

Vì thế, sự tôn trọng dành cho mẹ, nếu được vun đắp từ nhỏ, sẽ trở thành nền tảng cho cách một đứa trẻ đối xử với phụ nữ và với gia đình của chính mình sau này.

Vũ Hoài