Trong đoạn video clip do Đài truyền hình Trung ương TQ chiếu hôm 4-1, phi công của máy bay TQ đã giao tiếp bằng tiếng Anh với phi hành đoàn của chiếc máy bay không xác định. “Đây là lực lượng không quân TQ. Anh đã đi vào ADIZ của TQ. Xin hãy báo cáo quốc tịch và mục đích của chuyến bay” – viên phi công TQ lên tiếng.
Bài đưa tin không cho biết cuộc “gặp gỡ” diễn ra khi nào hoặc máy bay nước ngoài trả lời thông điệp ra sao.
Vùng nhận dạng phòng không bao gồm không phận trên đất liền hoặc vùng biển, trong đó chủ sở hữu của khu vực sẽ tiến hành việc nhận dạng, xác định vị trí và điều khiển máy bay vì lợi ích an ninh quốc gia. Tuy nhiên, khái niệm này không được định nghĩa trong bất kỳ điều ước quốc tế hoặc quy định bởi bất kỳ cơ quan quốc tế nào.
Hình ảnh ghi lại cuộc chạm trán giữa máy bay TQ và máy bay nước ngoài. Nguồn: SCMP.
Bắc Kinh tuyên bố thành lập ADIZ trên Biển Hoa Đông vào năm 2013 nhằm tăng cường yêu sách của nước này đối với tuyến đường thủy đang tranh chấp, vốn cũng được Nhật Bản tuyên bố chủ quyền.
TQ có thể lợi dụng kế hoạch tàu sân bay của Nhật Bản để đẩy mạnh chi tiêu quân sự hơn. Theo các nhà quan sát nhận định, TQ tăng cường tuần tra hải quân và không quân trong khu vực sau khi Nhật Bản mua lại ba hòn đảo trong chuỗi đảo Điếu Ngư/Senkaku tại Biển Hoa Đông năm 2012.
Lực lượng phòng không Nhật Bản khẳng định cần sở hữu các đảo để có thể dễ dàng điều động phi cơ chiến đấu đánh chặn máy bay quân sự TQ bay qua vùng biển tranh chấp. Tuyên bố của TQ về ADIZ đã làm dấy lên các cuộc phản đối từ một số quốc gia, bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc và Hoa Kỳ, tất cả đều từ chối công nhận khu vực này.
Tokyo cho biết các quy tắc do quân đội TQ đặt ra đã vi phạm quyền tự do không phận trên các vùng biển khơi và không mang giá trị pháp lý nào đối với Nhật Bản.
Tháng trước, Seoul đã đưa đơn khiếu nại tới Bắc Kinh sau khi một chiếc máy bay của Quân đội Giải phóng Nhân dân TQ, được cho là máy bay trinh sát loại Y-9, xâm nhập khu vực nhận dạng phòng không của Hàn Quốc.
Các nhà phân tích cho biết chuyến bay do thám rất có thể nhằm mục đích hỗ trợ Bắc Kinh trong việc hiểu rõ hơn về hoạt động quân sự trong khu vực, sau khi Mỹ mới cho bay máy bay ném bom B-52 có khả năng mang vũ khí hạt nhân trên biển Đông và Hoa Đông.
