Khu liên hợp TDTT quốc gia Rạch Chiếc - cú hích lịch sử

Bài viết của TS. Nhà báo Võ Danh Hải - Phó Chủ tịch Hiệp hội Võ thuật Thế giới (WoMAU), Nguyên Tổng thư ký Liên đoàn Vovinam Thế giới.

Dự án Khu liên hợp TDTT quốc gia Rạch Chiếc vừa được “đánh thức” sau hơn 20 năm ngủ quên, khi UBND TP.HCM ban hành Thông báo số 445/TB-VP ngày 03/10/2025. Nhiều người gọi đây là “cú hích lịch sử” cho thể thao thành phố, một giấc mơ về một trung tâm huấn luyện, thi đấu và giải trí thể thao tầm quốc tế đang trở lại đúng quỹ đạo phát triển của đô thị lớn nhất cả nước.

Hạt nhân của chiến lược phát triển thể thao - kinh tế - văn hóa

Ngay từ đầu những năm 2000, ý tưởng xây dựng khu Khu liên hợp TDTT quốc gia Rạch Chiếc đã được phê duyệt trong quy hoạch tổng thể của TP.HCM, hướng đến mô hình tương tự Bangkok hay Seoul – nơi thể thao gắn liền với văn hóa, du lịch và kinh tế. Tuy nhiên, suốt hơn hai thập kỷ, dự án nhiều lần bị trì hoãn do vướng quy hoạch, cơ chế và nguồn vốn.

Trong khoảng thời gian đó, thành phố vẫn không ngừng phát triển, nhưng một trung tâm thể thao xứng tầm quốc gia vẫn chỉ tồn tại trên bản vẽ. Giờ đây, khi dự án được khởi động lại, nó không chỉ là công trình hạ tầng, mà là biểu tượng cho một tầm nhìn phát triển vì con người.

Trong bối cảnh TP.HCM vừa được mở rộng địa giới hành chính và định hướng trở thành “đô thị đặc biệt” của Việt Nam, Rạch Chiếc được xem như hạt nhân của chiến lược phát triển thể thao - kinh tế - văn hóa. Khu liên hợp mới sẽ không chỉ có sân vận động, nhà thi đấu hay trung tâm huấn luyện, mà còn tích hợp khu công viên thể chất, trung tâm thương mại - giải trí, khu giáo dục thể thao và hạ tầng du lịch. Đây là nơi người dân, học sinh, sinh viên, doanh nghiệp và cả du khách đều có thể tham gia, rèn luyện và trải nghiệm một “đô thị thể thao mở” theo đúng nghĩa.

Thể thao giờ không chỉ gói gọn trong thành tích huy chương. Nó trở thành quyền cơ bản, quyền được vận động, được vui chơi, được sống khỏe. Khu liên hợp TDTT quốc gia Rạch Chiếc, khi được đầu tư đúng hướng là minh chứng cho cách TP.HCM đang chuyển mình: phát triển thể thao như một phần thiết yếu của đời sống đô thị, của giáo dục và của hạnh phúc cộng đồng.

Trong tầm nhìn rộng hơn, thể thao còn là “mạch máu” mới của kinh tế đô thị. Theo báo cáo của Deloitte năm 2025, quy mô thị trường thể thao toàn cầu dự kiến đạt hơn 1.500 tỷ USD vào năm 2033, tăng gấp đôi so với hiện nay. Tại Việt Nam, đặc biệt là TP.HCM, nơi chiếm hơn một nửa các sự kiện thể thao, văn hóa lớn, tiềm năng phát triển kinh tế thể thao là vô cùng lớn. Thành phố có thể tạo ra chuỗi giá trị khép kín: đào tạo - tổ chức - truyền thông - thương mại - công nghệ - du lịch, biến thể thao thành ngành kinh tế thực thụ.

Lối sống năng động, văn minh ở Rạch Chiếc

Chính quyền lần này cũng cho thấy cách tiếp cận mới: thay vì chỉ xây dựng sân bãi, họ hướng đến nền “kinh tế thể thao sáng tạo”, nơi thể thao gắn liền với công nghiệp giải trí, thời trang, truyền thông và đổi mới công nghệ. Với sự tham gia của doanh nghiệp tư nhân, mô hình đối tác công - tư (PPP) có thể giúp thành phố huy động vốn xã hội hóa, đồng thời thu hút các nhà đầu tư quốc tế, tạo nên một trung tâm tổ chức sự kiện tầm khu vực.

Song hành với đó, việc TP.HCM được chọn đăng cai Đại hội TDTT toàn quốc 2026 chính là cơ hội vàng để thành phố thể hiện năng lực tổ chức và cơ sở vật chất. Nhiều chuyên gia dự đoán, nếu Rạch Chiếc hoàn thành đúng tiến độ, khu liên hợp này hoàn toàn có thể trở thành “trái tim thể thao” của đại hội, cũng như địa điểm tiềm năng cho các giải đấu quốc tế trong tương lai như SEA Games hoặc những giải đấu lớn của Đông Nam Á.

Đằng sau những kế hoạch lớn là đội ngũ nhân lực trẻ đầy nhiệt huyết của ngành thể thao thành phố, những người không chỉ giỏi chuyên môn mà còn am hiểu quản trị, marketing, công nghệ và truyền thông. Họ đang mang đến cách làm mới: thể thao không tách biệt, mà hòa vào nhịp sống hiện đại, kết nối với cộng đồng doanh nghiệp, trường học và du khách.

Nhiều trường đại học tại TP.HCM cũng đã bày tỏ mong muốn được tham gia vào hệ sinh thái này. Nếu Khu liên hợp TDTT quốc gia Rạch Chiếc trở thành trung tâm thực hành - huấn luyện - nghiên cứu, nó sẽ mở ra cơ hội hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp thể thao, thúc đẩy ngành công nghiệp thể thao học thuật - ứng dụng. Các startup trong lĩnh vực công nghệ thể thao (sport-tech), từ phân tích dữ liệu vận động viên đến thiết bị đo lường thông minh, cũng có thể tìm thấy “mảnh đất vàng” để phát triển.

Bên cạnh yếu tố kinh tế, khía cạnh xã hội của dự án cũng đặc biệt quan trọng. TP.HCM đang thiếu không gian thể thao công cộng, chỉ đạt 0,5 m²/người, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn 2m² của các thành phố phát triển. Việc hình thành Rạch Chiếc sẽ góp phần cân bằng lại không gian sống, tạo môi trường rèn luyện thể chất, giao lưu và nâng cao sức khỏe cộng đồng. Các khu công viên thể thao, đường chạy bộ, sân chơi mở... sẽ giúp người dân thành phố, đặc biệt là giới trẻ, hình thành lối sống năng động, văn minh hơn.

Từ góc nhìn nhân văn, Rạch Chiếc không đơn thuần là dự án hạ tầng mà là giấc mơ được xây bằng niềm tin của nhiều thế hệ cán bộ thể thao, HLV, VĐV đã cống hiến cho thành phố. Với họ, mỗi tấc đất nơi đây là biểu tượng cho tinh thần “vì con người, vì sức khỏe, vì hạnh phúc”. Giờ đây, giấc mơ ấy đang dần thành hiện thực, khẳng định rằng một thành phố mạnh không chỉ bởi kinh tế, mà còn bởi sức khỏe, tinh thần và khát vọng sống của người dân.

Nếu mọi thứ đi đúng hướng, Khu liên hợp TDTT quốc gia Rạch Chiếc sẽ trở thành một công trình quy mô, cũng là điểm khởi đầu cho một triết lý phát triển mới: lấy con người làm trung tâm, lấy thể thao làm cầu nối, và lấy hạnh phúc làm thước đo. TP.HCM đang tiến gần hơn bao giờ hết đến hình ảnh của một đô thị năng động, sáng tạo và nhân văn, nơi thể thao không còn là đặc quyền, mà là nhịp sống tự nhiên của mỗi người dân.