Tháng này, tháng của được nắng, được gió, của heo may dang dở nên cá biển, tép về đầy bãi mỗi chiều, mỗi sáng. Nhà tôi xứ biển, mùa này mẹ hay ngâm nga: “Lỗi lầm vì cá trích ve. Vì rau muống luộc vì mè trộn măng”.
Ấy là tôi muốn nói về món gỏi cá trích ve…
Từ cá trích ve có thể chế biến món gỏi Nam Ô có tiếng. Có hai loại gỏi khô và gỏi ướt. Xưa chỉ có gỏi khô do người ăn ngại nhìn cá sống, phải phủ thêm lớp bột thính cho miếng cá dễ nhìn. Giờ ăn cá sống được cho là thời thượng, là ăn kiểu Nhật nên món gỏi ướt trở nên phổ biến.
Gỏi cá trích Nam Ô. Ảnh: Internet
Muốn món gỏi ngon phải chọn con cá trích vảy nhiều, còn tươi, sau đó đánh vảy sạch để lộ mình cá xanh bóng. Cắt bỏ đầu cá xong, lần mũi dao tước đôi con cá, bỏ xương giữa, chỉ lấy hai lườn nhiều thịt. Lườn cá sau đó được xắt xéo, xương dăm trong thịt sẽ ngắn lại, không đủ dài để gây mắc xương.
Thịt cá sau khi được ướp dấm làm gỏi sẽ mềm thêm những đoạn xương dăm, lúc ăn sẽ không còn thấy xương đâu. Miếng gỏi cá ngon là vậy!
Trong số các loại cá biển, cá trích ve là loại cá rẻ nhất, khó làm món gì cho ngon. Kho thì nhiều xương ngang nên chỉ có thể chiên giòn chấm mắm ớt. Đầu mùa có loại xíu xíu bằng ngón út, xương dăm mềm, kho khô ăn với cháo trắng cũng được.
Ấy nhưng chịu khó làm món gỏi thì tự nhiên cá trích ve lại… lên đời đặc sản. Gỏi cá nhám, gỏi cá mai, gỏi cá lạt… ngó rứa chớ không thể ngon bằng gỏi cá trích ve. Sành ăn sẽ nhận thấy gỏi cá trích ve vị mặn mòi hơn, đặc biệt hơn.
Đến Đà Nẵng mùa này mà không tìm ăn gỏi cá trích ve quả thật có “lỗi lầm”. Gỏi cá Thanh Hương Nam Ô nào giờ còn tiếng vì rất biết cách giữ thương hiệu. Thiệt, họ chăm chút từ dĩa rau đủ vị, nào lá xoài, lá đinh lăng, lá sộp, chuối chát.... Nước chấm thì tuyệt, hạt đậu phụng rang kỹ, giã dập, thơm lừng pha với nước chấm bí truyền. Mùa hè ăn bữa tiệc gỏi cá, nhìn đĩa rau, tô nước chấm nghe nắng nóng ngoài kia như bay xa.
Giờ này, xóm xưa, gánh cá vẫn kĩu kịt ngang đầu ngõ. Nào cá trích ve, cá nục, cá lầm... Nghe tiếng rao, mẹ tôi lại lầm bầm: “Lỗi lầm vì cá trích ve. Ai đó đi về lầm lỗi giống tôi…”.
