PNO - Năm 2002, UBND TPHCM phê duyệt dự án rạch Xuyên Tâm với kinh phí 123 tỷ đồng. Đến nay, tổng mức đầu tư cho dự án này là 9.352 tỷ đồng. Như vậy, sau gần 20 năm "treo", tổng mức đầu tư dự án đã tăng hơn 76 lần.
Rạch Xuyên Tâm là hệ thống gồm các rạch Cầu Bông, rạch Cầu Sơn, rạch Long Vân Tự, rạch Lăng đi qua hai quận Bình Thạnh và Gò Vấp dài 8,2km. Tuyến rạch chính bắt đầu từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật.
Từ nhiều năm nay, rạch Xuyên Tâm đã bị ô nhiễm nghiêm trọng, nước lúc nào cũng đen đặc chảy ra kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, rác thải ứ thành từng đống lớn dọc hai bên rạch.
Nhà dân hai bên rạch đa số tạm bợ, lấn chiếm, khiến con rạch ngày càng "teo" lại, nước bẩn và rác thải không có lối thoát, ứ đọng khắp nơi.
Những ngày qua, TPHCM có mưa nhiều nhưng dòng nước trên rạch Xuyên Tâm đoạn giao với kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè vẫn gần như khô cạn, lộ ra những bãi bùn đen.
"Ngày mưa nước đen ngòm chảy ra kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè. Ngày nắng nước cạn, rác thải, xác động vật lẫn hàng trăm thứ chất bẩn khác bốc mùi không chịu nổi luôn", bà Võ Thị Tâm Lan, sống trên đường Bùi Hữu Nghĩa than.
Đoạn nhánh của rạch Xuyên Tâm là rạch Văn Thánh chảy bên dưới cầu Điện Biên Phủ bị nghẹt cứng vì cỏ dại, mùi hôi bốc lên nồng nặc.
Đoạn rạch Xuyên Tâm qua khu vực cầu Liên Phường 15 và 2 (nối đường Nguyễn Xuân Ôn với hẻm 153, hẻm 27 Điện Biên Phủ) được xem là nơi ô nhiễm nhất và là nơi bị lấn chiếm nhiều nhất với những ngôi nhà tạm bợ san sát. "Cách đây 30 năm, nhà cửa ít, nước rạch Xuyên Tâm trong nhìn thấy cá, tụi tui còn tắm được, nay thì thở thôi cũng mệt vì mùi hôi thối bốc lên suốt ngày", ông Nguyễn Quang Toàn (62 tuổi, sống gần cầu Liên Phường) chia sẻ.
Theo ông Toàn, do quá đông đúc cộng thêm cuộc sống tạm bợ nên nhiều người rất thiếu ý thức. Họ đổ rác thải, xác động vật chết, thất thải sinh hoạt... trực tiếp xuống rạch Xuyên Tâm làm cho dòng nước trong xanh ngày nào trở thành con rạch "chết" như ngày hôm nay.
Tại một số điểm, nhà dân gần như lấn ra cả nửa dòng rạch. "Những khi mưa lớn nước lên, rác trôi lềnh bềnh khắp nơi, lúc nắng mùi hôi kinh khủng xộc vào nhà. Nhiều lúc ăn cơm phải bưng ra đường ngồi vì chịu không nổi", một người dân sống ở hẻm 153 Điện Biên Phủ ngao ngán.
Một ngôi nhà nằm trong hẻm 27 Điện Biên Phủ gần như nằm trọn trên rạch Xuyên Tâm.
Năm 2002, UBND TPHCM đã phê duyệt dự án rạch Xuyên Tâm với kinh phí 123 tỷ đồng. Năm 2015, cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) muốn đầu tư dự án theo hình thức hợp tác công tư (PPP) với 3.500 tỷ đồng. Tháng 3/2016, UBND TPHCM tái phê duyệt dự án với số vốn tăng lên khoảng 5.100 tỷ đồng. Tháng 8/2017, tổng mức đầu tư tăng lên 8.600 tỷ đồng. Đến nay, tổng mức đầu tư cho dự án này là 9.352 tỷ đồng. Như vậy, sau gần 20 năm "treo", tổng mức đầu tư dự án đã tăng hơn 76 lần.
Đoạn rạch Xuyên Tâm qua gầm cầu Rạch Lăng trên đại lộ Phạm Văn Đồng - tuyến đường nội đô được cho là đẹp nhất TPHCM - ùn ứ rác thải. Trong tổng mức đầu tư 9.350 tỷ đồng, phần bồi thường giải phóng mặt bằng thuộc quận Bình Thạnh là 4.859 tỷ đồng, phần bồi thường tại quận Gò Vấp là 468,9 tỷ đồng và vốn xây lắp là 4.492 tỷ đồng. Dự kiến, dự án sẽ khởi công và hoàn thành trong giai đoạn 2021-2025. Tổng diện tích đất thu hồi gần 573.000 m2, khoảng 2.196 hộ dân và 1 tổ chức bị ảnh hưởng, phải di dời.
Một cậu bé chơi đùa với chú chó của mình tại khu nhà trọ cạnh cầu Rạch Lăng, bên cạnh dòng rạch đang chảy nước đen ngòm.
Đoạn rạch Xuyên Tâm chảy ngang Đại học Văn Lang. Một sinh viên cho biết, những lúc nắng gắt thì việc băng qua con rạch này để vào trường trở thành cực hình với sinh viên
Trong buổi khảo sát rạch Xuyên Tâm ngày 24/4, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thành Phong đã chỉ đạo cần khẩn trương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để triển khai nhanh dự án rạch Xuyên Tâm, cải thiện môi trường và đời sống người dân. TPHCM sẽ sớm làm việc với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tranh thủ nguồn vốn Trung ương hỗ trợ, đồng thời kêu gọi đầu tư, đền bù giải phóng mặt bằng, tính toán việc tái định cư cho các hộ dân, bảo đảm đời sống người dân.
"Mong sao dự án nhanh chóng triển khai để chúng tôi được ổn định lại cuộc sống. Sống với mùi hôi thối và ô nhiễm thế quá sức chịu đựng rồi", một người dân ở đường Hồ Diệu Băng, phường 5, quận Gò Vấp nói.