Bong bóng đầu cơ hình thành ở TQ do người dân vay nợ hàng loạt để đầu tư vào BĐS. Giá đất ở Bắc Kinh năm 2013 tăng gấp ba lần so với năm 2000. Thời điểm giá đất tăng mạnh nhất vào năm 2009-2010. Còn hiện nay, nhiều đô thị mới bỏ hoang vì không kết nối cơ sở hạ tầng nên không ai vào ở.
Chuyên gia phân tích tài chính người Bỉ Paul Jorion giải thích do chính sách xã hội ở TQ không đầy đủ, do đó người dân phải xoay xở đầu tư để kiếm thêm tiền như mua cổ phiếu hay đầu tư vào BĐS. Đến khi thị trường bão hòa, không còn ai mua nhà thì bong bóng BĐS vỡ.
Trên thị trường chứng khoán TQ, vào thời hoàng kim giá cổ phiếu tăng liên tục (chỉ số chứng khoán Thượng Hải tăng 150% trong một năm). Thời điểm bong bóng bắt đầu vỡ vào tháng 6. Những người nắm cổ phiếu ở TQ đồng loạt bán ra cổ phiếu vì lo ngại giá sẽ không tăng nữa.
Do bán đồng loạt, giá cổ phiếu giảm. Phản ứng dây chuyền xảy ra. Người này bảo người kia bán tống bán tháo để cắt lỗ. Thế là khủng hoảng tài chính bắt đầu bột phát.
AFP ghi nhận chính phủ TQ mong muốn kinh tế phát triển bền vững hơn bằng cách thúc đẩy gia tăng nhu cầu tiêu dùng nội địa hơn là nhờ cậy vào xuất khẩu như thời gian qua. Thế nhưng kế hoạch này đã thất bại vì khủng hoảng tài chính.
Trong khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997-1998, TQ được xem là quốc gia ổn định. Đến khủng hoảng tài chính châu Á năm 2008, TQ đã bơm 4.000 tỉ nhân dân tệ (625 tỉ USD) như cái phao cứu sinh đối với kinh tế thế giới. Còn lần này thì nỗ lực của TQ đã tan tành mây khói.
Khi khủng hoảng tài chính xảy ra, chính phủ TQ đã ban hành nhiều biện pháp như mua lại hàng loạt cổ phiếu, cấm các nhà đầu tư gộc bán cổ phiếu, phá giá nhân dân tệ, giảm lãi suất đến nay là lần thứ năm. Song tình hình vẫn không chuyển biến tốt hơn.
Các chuyên gia kinh tế phân tích các biện pháp của TQ chỉ làm khủng hoảng tài chính chậm lại chứ không thể trở thành bài thuốc trị bệnh, giai đoạn GDP hai chữ số của TQ đã mãn và kinh tế TQ đã đi đến cuối chu kỳ tăng trưởng.
Vậy chỉ xảy ra cơn hoảng hốt chứng khoán tạm thời ở TQ hay khủng hoảng tài chính bắt đầu như khủng hoảng năm 2008? Đài truyền hình Pháp TV5 Monde cho rằng khi thị trường chứng khoán TQ sụp đổ, các nhà đầu tư TQ bắt buộc phải thu hồi vốn đầu tư ở châu Á, châu Âu hay Mỹ. Do đó các nền kinh tế đang dựa vào nguồn vốn TQ chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp nhất.
TNL
