Mỹ, trụ cột của dân chủ, và là một hình mẫu mà cả phần còn lại của thế giới học tập. Một nguồn gốc cho sự tự hào của Mỹ đó là khái niệm về bầu cử tự do và công bằng. Tuy nhiên, "bầu cử Mỹ giờ là một điều hổ thẹn. Nó giống như nhìn vào nhà bếp của một nhà hàng đẳng cấp thế giới và bạn sẽ mất đi sự thèm ăn với những gì nhìn thấy...vì chúng ta có một hệ thống bầu cử, một hệ thống bỏ phiếu hoàn toàn không minh bạch", Mark Crispin Miller, giáo sư trường đại học New York đồng thời là tác giả cuốn "Lại bị đánh lừa, Làm thế nào đánh cắp cuộc bầu cử 2004", nhận xét.
Quan điểm trên cũng được nhiều chuyên gia chính trị tán đồng.
"Nếu bạn trao lá phiếu cho một người đàn ông mặc bộ đồ pháp sư, người mà sau đó sẽ bước vào phía sau một tấm rèm, rồi lại bước ra, tay xé lá phiếu, nói với bạn ai đã thắng - liệu bạn có còn tin tưởng quá trình này", người đồng sáng lập kiêm giám đốc Liên minh bảo vệ bầu cử Jonathan là Simon nói.
Sự sai lệch trong bầu cử được cho là xuất phát từ hệ thống bỏ phiếu điện tử đã lỗi thời.
"Tại các bang sử dụng hệ thống bỏ phiếu điện tử thì đó sẽ là một vấn đề thực sự. Nếu không có một dạng sao lưu nào để thẩm tra việc kiểm phiếu thì đó sẽ là vấn đề lớn", Jeanne Mirer thuộc Hội luật sư quốc gia Mỹ nhận xét.
Brad Friedman là một blogger độc lập từng giành giải thưởng, người chuyên đưa tin về hệ thống bầu cử của Mỹ cho hay, vấn đề trên thực chất là một "đại dịch" và việc thay đổi là quá chậm chạp.
Bỏ phiếu bằng cách chạm vào màn hình
"Tất cả các bang của Mỹ đều sử dụng hệ thống bỏ phiếu điện tử. Năm nay, 1/3 số cử tri sẽ bỏ phiếu bằng hệ thống bỏ phiếu chạm trên màn hình, vốn 100% không thể xác minh. Phần còn lại sẽ bỏ phiếu giấy nhưng những lá phiếu này lại được hệ thống điện tử kiểm đếm. Nếu bạn không thể nhìn vào bên trong một chiếc máy tính thì chả có cách nào biết được những chiếc máy đó kiểm phiếu có chính xác không", Friedman nói.
Một vài thử nghiệm được tiến hành trên máy bỏ phiếu điện tử đã chứng minh rằng chỉ cần nhấn vài phím chủ chốt và có chút hiểu biết về khoa học và máy tính, thì bạn dễ dàng thay đổi được kết quả bỏ phiếu.
Các chuyên gia cho hay, sự chính xác của việc kiểm phiếu, ngay cả với những phiếu giấy, cũng là một điều bí ẩn.
"Trong 99% các trường hợp, các lá phiếu không bao giờ được thấy ánh sáng ban ngày - chúng không bao giờ được kiểm tra, không bao giờ được đếm lại. Như vậy, bầu cử Mỹ vào thời điểm này không đáng tin, không có tính hợp pháp", Jonathan Simon nói.
Các quy định và chi tiết bầu cử được tiến hành thế nào rất khác nhau, tùy vào địa phương, tùy vào các bang. "4.000 hạt khác nhau, mỗi hạt lại sử dụng một hệ thống khác nhau, một kiểu hệ thống bầu cử khác nhau, mỗi nơi lại có những kẽ hở khác nhau, điểm yếu khác nhau", Brad Friedman nói.
Một công ty chuyên chế tạo các máy bỏ phiếu ở Mỹ đã nổi tiếng với những chiếc máy không thể kiểm chứng kết quả khi những gì thực hiện trên nó mất hút trong không khí.
"Tôi dùng một chiếc máy rút tiền, và đó là máy Diebold, tôi nhận được hóa đơn xác nhận nhưng khi tôi đi bỏ phiếu, chả có gì được ghi chép lại", Naomi Wolf, một nhà hoạt động chính trị cho hay. Trong khi đó, Diebold và các công ty sản xuất máy bỏ phiếu khác vẫn nổi tiếng là công ty thiên về phe phái.
Cải tiến quá trình bầu cử trong thời đại số dường như không nằm trong chương trình nghị sự của bất cứ ai, kể cả Tổng thống Barack Obama. "Tổng thống của chúng ta...người chưa bao giờ đề cập tới gian lận bầu cử và luôn phủ nhận nó từng diễn ra, ngay cả khi các thành viên trong đảng của ông là nạn nhân của nó", Miller nói.
Trong thời đại số của những chiếc điện thoại thông minh, tablet và hệ thống định hướng vệ tinh, cử tri Mỹ sẽ tham gia cuộc bầu cử tháng 11 tới bằng cách dùng các máy bỏ phiếu lỗi thời và không đáng tin.
Theo Hoài Linh (VNN / RT)
