Sinh ra ở Mỹ, mang quốc tịch Mỹ, Daniel Nguyễn Hoài Tiến lẽ ra có thể chọn con đường ở Mỹ để phát triển sự nghiệp. Thế nhưng, với tình yêu dành cho những giá trị truyền thống Việt Nam, anh đã chọn cho mình lối đi riêng.
Từ khát khao giữ gìn giống quý bản địa
Năm 2012 khi từ Mỹ về Việt Nam, Tiến chọn vùng đất Tây Bắc để lập nghiệp. Nhiều năm gắn bó với nông dân, anh học hỏi được rất nhiều điều. Câu chuyện giải cứu nông sản của Tiến đi theo một cách rất khác và mô hình Sông Cái Distillery cũng bắt nguồn từ đó. Mục tiêu của Tiến là khai thác giá trị các giống cây quý bản địa Việt Nam chứ không chạy theo những giống nhập từ nước ngoài về.
Tiến dùng phương tiện là đồ uống có cồn, tức rượu mạnh, để gia tăng giá trị nông sản, trực tiếp mang tên Việt Nam ra toàn cầu. Anh đang chạy đua với thời gian và sự phát triển kinh tế để sưu tầm, bảo tồn nhiều giống bản địa, trong đó đặc biệt là cây ngô. Trong quá trình ấy, Tiến đã tìm đến từng nhà nông ở Tủa Chùa, Điện Biên… xin từng bắp ngô mang về cấy lại để nghiên cứu.
Daniel Nguyễn Hoài Tiến tìm hiểu về các thảo mộc quý bản địa
Biết vùng miền núi Việt Nam còn có nhiều loại thảo mộc quý với hương thơm rất đặc trưng như thảo quả, quế, hồi, mắc mật, mắc khén... Tiến đi đến một quyết định táo bạo là chưng cất các loại rượu Tây như Gin, Whisky từ ngô và thảo mộc của núi rừng Tây Bắc.
Anh đã hợp tác với hàng chục gia đình ở Lào Cai để trồng và thu hái, tự thiết kế dây chuyền chưng cất, tự tay pha chế các loại thảo mộc. Suốt tám tháng với 44 phiên bản, hàng trăm lần thẩm định hương vị, cuối cùng Tiến đã có thể làm ra một loại rượu Gin nguyên liệu hoàn toàn từ Tây Bắc theo cách chưng cất thủ công của bà con dân tộc.
Anh, Pháp, Ý… đều là những cây đại thụ về rượu. Ấy vậy mà món rượu mang những cái tên rất thuần Việt như Mẩy, Khà, Sông Cái của Tiến… lại chinh phục được cả giới sành điệu trời Tây.
Các loại thảo mộc dùng để nấu món rượu Mẩy
Đến chắt chiu từng giọt đất trời
Rượu của Tiến chiết xuất từ nếp, ngô và lúa mạch, được lên men và chưng cất bằng phương pháp truyền thống. Quá trình lên men, các loại gạo, ngô được ủ trong thùng gỗ sồi hoặc đất nung với thời gian từ 18 tháng trở lên. Để đạt độ đậm chất nhất, món rượu được chưng cất theo từng mẻ nhỏ trong nồi đồng trên bếp lửa, cẩn trọng chắt lọc lấy hương vị tinh túy nhất.
Các món rượu sau khi ra lò có màu vàng sáng, sóng sánh, nồng đượm. Nét đặc trưng không thể lẫn lộn của rượu nấu thủ công là hương thơm của nó. Với công thức được đo đếm tỉ mỉ và kinh nghiệm dân gian học được, Tiến đã tạo cho mỗi loại rượu một hương thơm khác nhau. Khi mở nút chai ra, người ta ngất ngây bởi hương thơm của cam quýt ngọt, bách xù, vải và cam thảo núi, mang đến cho người uống cảm giác đậm đà, thú vị.
Thùng ủ món rượu Mẩy bằng gỗ
Cũng lại có loại rượu được ướp hương hoa ngọc lan, hoàng lan, bưởi Diễn… tạo nên một lớp mùi thơm tươi mát và thư giãn. Bằng việc kết hợp trái cây nhiệt đới như chanh rừng và sim, Tiến ngụ ý đem đến cho người thưởng thức hương vị tươi mới, là sự cân bằng, hòa quyện giữa thảo mộc và trái cây. Dành cho mùa lễ hội cuối năm thì hương thơm của cây thông sẽ là phù hợp nhất, đem đến cảm giác ấm áp, đầy cảm hứng.
Vị rượu cũng rất phong phú, nếu như rượu Khà được tạo thành từ sự lên men của nếp cái hoa vàng và nếp cẩm, có vị chua thanh tao thì rượu Mẩy có vị đắng nổi bật chấm phá vị ngọt của mật ong và các loại hạt, độc đáo hơn nhờ hương thảo mộc thường thấy trong các công thức của bà con người Dao Đỏ; rượu Gin thì ấm áp, có vị ngọt của rễ cây và năm loài hoa… Các loại rượu này có thể thưởng thức đơn giản bằng cách thả vài viên đá lạnh, dùng nguyên chất để tận hưởng trọn vẹn hương vị hoặc sành điệu hơn là thử pha những ly cocktail theo đúng gu để trải nghiệm cảm giác bay bổng rất riêng của rượu Việt thế hệ mới.
Cái tên Sông Cái nhằm tôn vinh chất Việt từ nguyên liệu đến cách pha chế, chưng cất của rượu. Sông Cái nghĩa là sông mẹ, là cội nguồn. Tất cả sức mạnh trong tự nhiên, cuộc sống, tinh thần đều bắt nguồn từ sông Cái.
