Cụ thể, nếu người lao động nghỉ hưu vào ngày 31-12-2017 sẽ được lãnh lương hưu với mức tối đa là 75%. Tuy nhiên, từ ngày 1-1-2018 trở đi nếu nghỉ hưu thì tỉ lệ hưởng lương hưu sẽ giảm 10%.
Theo chị Nguyễn Thị Lan, ngụ Hà Đông (Hà Nội), quy định trên là bất công. “Hiện nay Nhà nước chưa tăng tuổi nghỉ hưu nhưng Luật BHXH đã vội vàng tăng thời gian đóng BHXH. Đặc biệt, việc tăng đột ngột mà không có lộ trình tăng dần khiến nhiều người thiệt thòi...” - chị Lan nói.
Trả lời về vấn đề trên, đại diện BHXH Việt Nam cho biết theo quy định tại khoản 2 Điều 56 Luật BHXH năm 2014, từ ngày 1-1-2018 sẽ bắt đầu áp dụng lộ trình thay đổi cách tính tỉ lệ % hưởng lương hưu.
Cụ thể, lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho 15 năm đóng BHXH. Đối với lao động nam, để đạt được 45% mức bình quân tiền lương tháng hoặc thu nhập tháng đóng BHXH khi nghỉ hưu vào năm 2018 phải có 16 năm đóng BHXH; nghỉ hưu vào năm 2019 là 17 năm; nghỉ hưu vào năm 2020 là 18 năm... Sau đó, cứ thêm mỗi năm đóng BHXH, cả lao động nam và nữ được tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.
Như vậy, lao động nữ đủ 55 tuổi, nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi phải có đủ 30 năm đóng BHXH mới được hưởng tối đa 75% (so với trước năm 2018 chỉ cần có đủ 25 năm đóng BHXH là được hưởng tỉ lệ tối đa 75%). Lao động nam nghỉ hưu năm 2018 phải đủ 31 năm đóng BHXH, nghỉ năm 2019 phải có đủ 32 năm, nghỉ năm 2020 phải có đủ 33 năm, nghỉ năm 2021 phải đủ 34 năm và nghỉ từ năm 2022 trở đi phải đủ 35 năm đóng BHXH mới được hưởng tỉ lệ tối đa là 75% (so với trước năm 2018 thì chỉ cần có đủ 30 năm đóng BHXH là được hưởng tỉ lệ tối đa 75%).
Với cách tính trên, đại diện BHXH thừa nhận sẽ tác động đến một số người vào thời điểm đến tuổi nghỉ hưu chưa đạt đủ số năm đóng BHXH cần thiết để hưởng tối đa 75%. “Theo số liệu BHXH Việt Nam đang quản lý thì có gần 70% số người nghỉ hưu được hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu. Có nghĩa cách tính này ảnh hưởng nhiều hơn đến 30% số người nghỉ hưu (chủ yếu là nghỉ hưu sớm). Như vậy, tác động tổng thể là không lớn. Tuy nhiên, việc thay đổi trên là cần thiết để đảm bảo cho quỹ hưu trí được cân đối trong dài hạn... Bên cạnh đó, việc đóng BHXH trên tiền lương mới là để đảm bảo quyền lợi cho người lao động, khi thụ hưởng chế độ BHXH thì mức hưởng sẽ cao hơn” - đại diện BHXH khẳng định.
