Thông điệp này được đưa ra nhân ngày Thế giới phòng chống lao động trẻ em năm 2020 trong chương trình tọa đàm do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (BLĐTBXH), Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), ngày 12-6.
Tại Việt Nam, vào tháng 4 năm nay, ILO ước tính từ 4,6 đến 10,3 triệu người lao động có thể bị ảnh hưởng bởi đại dịch. UNICEF quan ngại rằng ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy nhiều trẻ em đã không đi học lại khi các trường mở cửa trở lại vào tháng 5 vừa qua.
Theo ước tính, có hơn một triệu trẻ em từ 5-17 tuổi đang tham gia lao động trẻ em tại Việt Nam. Trong đó, có hơn một nửa đang làm những công việc lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Khi đại dịch ảnh hưởng đến thu nhập của gia đình, những em này thậm chí còn có nguy cơ phải làm việc nhiều giờ hơn hoặc trong điều kiện tồi tệ hơn.
TS Chang-Hee Lee, Giám đốc ILO Việt Nam nhấn mạnh cần hành động ngay lập tức để bảo vệ trẻ em khỏi lao động trẻ em và duy trì các nỗ lực quốc gia nhằm ngăn chặn và xóa bỏ lao động trẻ em. “An sinh xã hội có vai trò quan trọng trong thời kỳ khủng hoảng vì chính hệ thống này cung cấp hỗ trợ cho những nhóm dễ bị tổn thương nhất”, người đứng đầu ILO tại Việt Nam nói.
Báo cáo chung của ILO và UNICEF đã đề cập các yếu tố dẫn đến lao động trẻ em. Trong đó, nhóm dân số dễ bị tổn thương như người lao động trong nền kinh tế phi chính thức và lao động nhập cư sẽ phải hứng chịu nhiều nhất từ suy thoái kinh tế, phi chính thức hóa, gia tăng thất nghiệp, giảm mức sống nói chung, ảnh hưởng liên quan đến sức khỏe và thiếu thốn về bảo trợ xã hội. Đồng thời, COVID-19 có thể khiến nghèo đói gia tăng, từ đó sẽ dẫn tới gia tăng lao động trẻ em vì các hộ gia đình phải sử dụng mọi phương cách có thể để tồn tại. Nghiên cứu tại một số quốc gia cho thấy khi nghèo đói tăng 1 điểm phần trăm thì lao động trẻ em sẽ tăng theo ít nhất 0,7 điểm phần trăm.
Bà Rana Flowers, Trưởng đại diện UNICEF nhấn mạnh trẻ em bị mắc kẹt trong lao động trẻ em bị tước mất tuổi thơ, sức khỏe bị tổn hại, mất cơ hội thoát nghèo và phải đối mặt với nhiều nguy cơ hơn. Khi bỏ học, các em có thể kiếm được một khoản nhỏ nhưng có thể bị đói nghèo cả đời.
Ông Đặng Hoa Nam, Cục trưởng Cục Trẻ em (Bộ LĐTBXH), cho rằng những tác động của COVID-19 đến bảo vệ trẻ em và vấn đề lao động trẻ em sẽ được Bộ LĐ- TB&XH cùng các bộ, ngành có liên quan nghiên cứu, rút ra bài học để xây dựng kế hoạch, lộ trình giảm thiểu lao động trẻ em đến năm 2025 và 2030.
