Thời điểm này, đi dọc theo Quốc lộ 48 từ huyện Nghĩa Đàn, Quỳ Hợp, Quỳ Châu… (tỉnh Nghệ An), không khó để bắt gặp những đội “phu keo” đang hối hả làm việc. Với gần 170.000ha rừng keo nguyên liệu, nghề khai thác keo đang tạo việc làm cho nhiều lao động nông thôn, đặc biệt là phụ nữ vùng cao trong mùa khai thác keo.
Những người làm nghề thu hoạch keo thuê thường hoạt động theo nhóm, mỗi nhóm từ 7-15 người, theo hình thức khoán diện tích, khối lượng hoặc theo ngày.
Mỗi người trong tổ được phân chia nhiệm vụ cụ thể từ chặt, tỉa cành, bóc vỏ cho đến vận chuyển keo lên xe để chở ra điểm tập kết.
Hơn 5 năm theo nghề “phu keo”, bà Trương Thị Thuyên (58 tuổi, trú xã Thọ Hợp, huyện Quỳ Hợp) cho biết, người cầm cưa thường là thanh niên khỏe mạnh, nhanh nhẹn, xử lý nhanh mọi tình huống. Công việc còn lại như bóc vỏ, tỉa cành và bốc vác keo được giao cho phụ nữ. Nghề này không đòi hỏi về kỹ thuật, chỉ cần có sức khỏe tốt.
Họ thường bắt đầu công việc từ sáng sớm đến tận chiều tối, được trả công trong ngày từ 250.000-300.000 đồng/người.
Theo bà Thuyên, nghề “phu keo” cho thu nhập khá nhưng cũng rất vất vả và không ít rủi ro. Mùa hè, nắng nóng gay gắt cộng với gió Lào khiến nhiều người phải bỏ cuộc. Mùa mưa thì cây keo bị ngấm nước, nặng và trơn trượt, rất dễ xảy ra tai nạn khi vận chuyển.
Chị Trương Thị Trinh (trú xã Văn Lợi, huyện Quỳ Hợp) cho biết, việc bị trầy xước, giẫm phải gai, té ngã chảy máu là chuyện thường với các “phu keo”. “Cực nhất là khi trời mưa, rừng keo ở xa đường phải vận chuyển ra rất vất vả. Nếu không cẩn thận, trơn trượt gỗ rơi rất nguy hiểm” - chị Trinh nói.
“Phu keo” dùng tua-nơ-vít để tách vỏ cây keo nhanh và dễ hơn.
Các đội “phu keo” chuẩn bị nước uống, sữa hay bánh kẹo và cơm để ăn nghỉ ngay tại rừng nhằm tăng năng suất làm việc.
Nhiều khúc gỗ lớn, nặng phải 2, 3 người mới có thể đưa được lên xe.
Nghề “phu keo” tuy vất vả nhưng vẫn thu hút rất đông phụ nữ ở các xã vùng cao Nghệ An bởi công việc gần nhà, thu nhập cao.
Ngoài tiền công kiếm được, nhiều chị em tranh thủ chặt các cành nhỏ chủ rừng bỏ lại mang về làm củi hoặc bán để tăng thu nhập. “Cành nhỏ bị bỏ lại rất nhiều, hôm nào có sức thì chúng tôi tranh thủ ở lại chặt vài bó mang về phơi làm củi, hoặc bán cũng kiếm thêm được vài chục ngàn” - chị Trương Thị Trinh (trú xã Thọ Hợp) nói.