Có vẻ như Gen Z nhạy cảm, “dễ vỡ” và có sức chịu đựng kém hơn hẳn các thế hệ trước (ảnh minh họa)

Vừa ngồi phịch xuống ghế sau 45 phút trễ hẹn vì phải làm thêm giờ, chị Thanh Hà uể oải nói: “Xin lỗi các bạn, hôm nay bé nhân viên Gen Z của mình lại xin nghỉ đột xuất để đi chữa lành”.

Dù nhóm đang có cái deadline không thể trì hoãn được nữa nhưng nghe tới đó cả bàn thở dài đầy thông cảm với chị Hà.

Ở độ tuổi trên dưới 40, ai trong chúng tôi cũng đang quản lý một đội nhân viên tuổi Gen Z, và “sự cố” mà Hà đang gặp, mọi người đã quen như cơm bữa. Vài lần, chúng tôi còn tếu táo bảo nhau: hay mình cùng đi “chữa lành” những căng thẳng do có nhân viên thường xuyên đi “chữa lành” gây ra nhỉ!

Chúng tôi hay đùa, thế hệ Gen Y, Gen X thuộc nhóm đối tượng phải “coi lại mình” mất rồi. Đa số chúng tôi trải qua tuổi thơ nghèo khó, thời mà cha mẹ phải vất vả mưu sinh, dành rất ít thời gian cho con cái. Cật lực học hành rồi làm việc cả thanh xuân chúng tôi mới đạt được những vị trí nhất định trong sự nghiệp. Rồi “đùng một cái”, nay chúng tôi phải quản lý nhân viên thế hệ hệ Gen Z mong manh và dễ tổn thương.

Hoàn toàn không thể dùng từ “hư” cho Gen Z, vì đa số các bạn đều ngoan và hiền. Gen Z giỏi công nghệ hơn hẳn chúng tôi. Các em cũng cởi mở, nhạy bén, sáng tạo và trên hết là dám thể hiện “màu sắc” cũng như tiếng nói riêng của mình. Đó là những yếu tố rất quý để góp phần tạo nên một lực lượng lao động hiện đại, thông minh và hiệu quả.

Chỉ có điều, có vẻ như các em Gen Z nhạy cảm, “dễ vỡ” và có sức chịu đựng kém hơn hẳn các thế hệ trước. Không chỉ chuyện xoay quanh nhu cầu “chữa lành” ngày càng tăng như kể trên, mà còn là những phản ứng có phần gay gắt và thái quá của các em mỗi khi gặp những điều bất như ý như làm lố giờ một chút, phải hỗ trợ công việc của người khác khi đang rảnh rang hoặc nhận phản hồi về hiệu quả công việc…

Với đa dạng các mạng xã hội, Gen Z có khả năng liên lạc nhanh hơn thời chúng tôi rất nhiều. Nhưng có lẽ chính vì vậy mà họ không có đủ thời gian để được kết nối sâu, dễ bị phân tâm và “khó ở” với những khó khăn, thay đổi.

Cái tôi và sức chịu đựng của Gen Z dường như ngược nhau, nên bạn trẻ quan tâm nhiều tới việc "chữa lành" (ảnh minh họa)

Phải nói rằng, thời gian đầu, khi trong công ty mới có vài nhân viên Gen Z, chúng tôi khá sốc và khó chấp nhận những cách cư xử có phần “kỳ quặc và không chính thống” của các em. Nhưng sau khi số lượng nhân viên trẻ tăng thêm, chúng tôi phải học cách tiếp cận các em theo các cách mới mẻ hơn để giao tiếp và mối gắn kết của 2 thế hệ cũng dần được cải thiện. Gen X “già nua” chúng tôi vốn được tiếng là thích ứng tốt và giải quyết vấn đề hiệu quả mà. Quá trình này còn là cơ hội để chúng tôi nhìn lại và tràn đầy hi vọng về một tương lai tốt đẹp hơn.

Những người “không trẻ” quen thiếu vắng sự quan tâm nên bị giới hạn trong việc biểu lộ cảm xúc của bản thân mình. Các bạn Gen Z, trái lại, lớn lên trong thời kỳ kinh tế phát triển, lại trở thành trung tâm của mọi ưu tiên, cả vật chất lẫn tinh thần, nên biết rõ mình muốn gì và quen với việc yêu cầu những điều mà họ nghĩ là xứng đáng.

Thời chúng tôi mới đi làm, nếu gặp trở ngại, mỗi cá nhân chỉ biết âm thầm chịu đựng và vượt qua, như một kiểu rèn luyện “lửa thử vàng”. Làm thêm giờ, công tác vào cuối tuần, nghe điện thoại của sếp 24/7 là chuyện hiển nhiên và là một phần thước đo năng lực, tận tụy. Chúng tôi bị cuốn theo cái guồng không ngừng nghỉ ấy đến tận bây giờ, để rồi mỗi ngày lại thêm áp lực. Đi làm, chúng tôi mong chờ đến cuối tuần hoặc những đợt nghỉ lễ, mơ về lúc được nghỉ hưu sớm trong “ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên”, hay “về quê nuôi cá và trồng thêm rau”. Bận rộn và kiêu hãnh quá, tới mức “chữa lành” là thứ gì đó rất xa xỉ và yếu đuối.

Gen Z thì lại không như vậy. Mặc dù khá nhiều hoạt động mang tên “chữa lành” của Gen Z đang diễn ra theo hướng trào lưu và dựa trên những tổn thương có vẻ như "không đáng kể", nhưng dường như họ quan tâm đến việc chăm sóc sức khoẻ tinh thần hơn chúng tôi rất nhiều.

Có lạc quan quá không nếu hi vọng Gen Z đang “tiến bộ” hơn thế hệ đi trước khi “hướng vào bên trong” sớm hơn chúng ta? Có lẽ đây là một xu thế tất yếu để con người có thể lấy lại được sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Do vậy, “vai trò lịch sử” của chúng ta là ở bên thế hệ Gen Z lúc này, cùng Gen Z vượt qua giai đoạn “quá độ” của họ, dung hoà những phản ứng thái quá của họ…

Và nếu đúng là thế, thì cố gắng lên các sếp độ tuổi gen X, gen Y ơi!

Lê Dung (TPHCM)